تا چهارصد سال پیش به جز جهان عرب هیچکس نمی‌دانست «قهوه» چیست. گفته می‌شود اولین‌بار یک جوان گوسفندچران اهل حبشه آن را کشف کرد، آن هم وقتی متوجه شد که چهارپایانش پس از خوردن و جویدن از دانه‌های سرخ رنگ آن بوته، به جست و خیز می‌پردازند و شب خوابشان نمی‌گیرد، فهمید که سِری در دانه‌های آن بوته وجود دارد، و بدین ترتیب قهوه وارد زندگی عرب‌ها و جهان شد.
برایش رسم‌ها، تعریف و نام‌ها گذاشته شد اما نام «عربیکا» که اروپایی‌ها برآن گذاشتند، کماکان به دانه‌های تفت داده شده قهوه گفته و به نوشیدنی آن «کافی» می‌گویند.
حالا این نوشیدنی رمزآلود که تقریباً هشتاد درصد مردم جهان آن را می‌نوشند و استیلای جهانی پیدا کرده باعث شد بیش از ۲۵ میلیون خانواده در رابطه با کشت و برداشتش شغل مستقیم داشته و میلیون‌ها نفر نیز از قِبل آن درآمد داشته باشند.
جالب است بدانیم، «کافئین» تنها ماده‌ی محرکی است که هیچگونه کالری نداشته و سلامت آن از تمام نوشیدنی‌های محرک برتر بوده و تا سالیانی دراز نیز برای دفع حشرات استفاده می‌شد و می‌توان اذعان داشت که هیچ حشره‌ای به جز زنبور جرأت نشستن بر روی میوه و دانه‌ی این محصول را ندارد.
تا قرن هفدهم میلادی و پیش از ورود «قهوه» به غرب، «الکل» تنها نوشیدنی رایج بعد از آب بود به‌طوری‌که گفته می‌شود بسیاری از کارکنان آن دوره قبل از شروع کار مشروبات الکلی می‌نوشیدند تا از خستگی جسمانی بی‌خبر شوند اما این بی‌خبری و غفلت باعث می‌گشت خطاها و حوادث شغلی بی‌شمار شود، اما با ورود «قهوه» یا همان «عربیکا» که نوشیدنش باعث نشاط و سرزندگی و دقت ِبیشتر می‌شد نه تنها حوادث شغلی کم شد بلکه کیفیت و کمیت محصولات بالاتر رفت!
چه نویسندگان و دانشمندانی که به‌خاطر شب‌بیداری ناشی از مصرف قهوه ایده‌ها و کشفیاتی داشتند که اگر آن شب بیدار نمی‌بودند هرگز این دستاوردها رخ نمی‌داد، البته جوامعی هم بودند که بیداری و نشاط را فقط برای بیهودگی و لذت جستجو می‌کردند که بحث آن‌ها جداست.
الان «قهوه زاری» به عنوان یک کسب و کار جهانی و پردرآمد در اختیار چند سرمایه‌گذار اروپا و آمریکایی است و علی‌رغم اینکه قهوه به آب و هوایی گرم نیاز دارد و زادگاهش اروپا و آمریکا نیست، اما این کشورها سعی کرده‌اند سرزمین کشت آن را به خودشان نزدیکتر کنند، لذا دانه‌هایش را به آمریکای جنوبی و حتی برخی کشورهای اروپایی منتقل کرده‌اند اما هیچکدام از این اقدامات نتوانسته کیفیت قهوه‌ی اصلی «عربیکا» را داشته باشد.
در زمان حاضر که قهوه در حال تبدیل به مسری‌ترین نوشیدنی و حتی در حال حذف «چای» در پذیرایی‌های عمومی شده لازم است در خصوص کشت این محصول نه به‌عنوان یک کالای تفننی بلکه به‌عنوان محصولی استراتژیک در کشوری که بیش از هشتاد میلیون جمعیت دارد مطالعه‌ای جدی انجام داد.

فاضل خمیسی