شاید همه مردم چرایی این گرم شدن را به طور صحیح نتوانند توضیح دهند، اما اثرات آن را به خوبی می‌بینند و اگر در این مورد از آنها سوال کنید، خیلی راحت به شما نشان خواهند داد که گرمایش جهانی چه بلایی بر سر محیط پیرامونی زندگی‌شان آورده است. براساس گزارشی که در انتهای ماه مه توسط سرویس هواشناسی ملی ایالات متحده منتشر شد تا پایان ماه مه، بیش از ۱/۵ میلیارد نفر، معادل تقریباً یک‌پنجم جمعیت کره زمین، حداقل یک روز را با دمای ۳۹/۴ درجه سانتیگراد تحمل کردند. متخصصان این حوزه هم بیکار ننشسته‌اند. هفته‌ای و ماهی نیست که جدیدترین تحقیقات علمی درباره اثرات گرمایش جهانی بر زندگی روزمره مردم منتشر نشود.

خسارات بهداشتی
اخیراً در یکی از مقالات علمی کارشناسان بهداشت هشدار داده بودند که گرمایش جهانی و دمای بالای هوا، احتمالاً در میان کسانی که داروهای روانپزشکی خاصی مصرف می‌کنند، تلفات بیشتری به جا می‌گذارد. به گفته روان‌شناسان در کسانی که لیتیوم مصرف می‌کنند (دارویی که تثبیت کننده خلق و خو است و معمولاً برای درمان اختلال دوقطبی استفاده می‌شود) تعریق شدید به دلیل گرم شدن هوا می‌تواند باعث بالا رفتن غلظت دارو در بدن به سطح سمی و در نتیجه مرگ شود.
پیشتر هم اعلام شده بود برخی دارو‌های ضدافسردگی احتمال گرمازدگی را افزایش می‌دهند زیرا باعث می‌شوند که شخص مصرف‌کننده دارو خیلی زیاد یا خیلی کم عرق کند. تاثیر گرما بر سلامت روان نیز با سایر عوامل استرس‌زای زندگی تلاقی می‌کند و پیامدهای منفی آن را حتی بیشتر تشدید کند. به گفته انجمن روانپزشکی آمریکا، «افرادی که دچار بیماری روانی هستند اغلب فقیرترند یا گاه هم‌زمان به اختلالات مصرف مواد مبتلا هستند که احتمالاً مقابله یا سازگاری با تغییرات اقلیم را برای آنها چالش‌برانگیزتر کند».
اما مشکل به همین‌جا ختم نمی‌شود. نظرسنجی اخیر یوگاو نشان می‌دهد ۶۲ درصد از آمریکایی‌ها گفته‌اند که گرما بر روحیه آنها تاثیر می‌گذارد. اکثر پاسخ‌دهندگان در نظرسنجی، دمای بالا را دلیل خستگی، ناامیدی و عصبانیت عنوان کردند. همچنین مطالعات نشان داده‌اند که هوای گرم با افزایش پرخاشگری، خشونت و حتی خودکشی مرتبط است. اما دقیقاً چه چیزی در گرما وجود دارد که می‌تواند به راحتی هیجانات را افزایش دهد؟
آدام فترمن، روانشناس، سردبیر مجله علمی روانشناسی اجتماعی و مدیر آزمایشگاه شخصیت، احساسات و شناخت اجتماعی در دانشگاه هیوستون، می‌گوید که لزوماً خود گرما نیست که تاثیر منفی بر مغز و بدن می‌گذارد بلکه ناراحتی و درد ناشی از گرماست که مشکل‌آفرین است. فترمن می‌گوید: در مطالعات کلاسیک در مورد پرخاشگری، محققان دست‌های افراد را در آب یخ فرو می‌کردند و نشان می‌دادند که این تجربه دردناک پرخاشگری را افزایش می‌دهد. زمانی که افراد ناراحتی یا درد دارند، احساس ناامیدی کرده حالت جنگ یا گریز خود را فعال می‌کنند. درنتیجه واکنش‌های احساسی بیشتر می‌شود.
به گفته متخصصان، گرما باعث افزایش ضربان قلب شده و بر سطوح انتقال‌دهنده‌های عصبی در مغز و خلق‌وخو تاثیر می‌گذارد. تاثیر گرمای شدید بر سلامت روانی چندوجهی است و انواع شرایط سلامت روان از جمله اضطراب، افسردگی، اختلال دوقطبی و اختلالات مصرف مواد را تشدید می‌کند، چون گرما اختلال خواب را تشدید می‌کند. وقتی افراد نمی‌توانند به‌درستی استراحت کنند، تحمل آن‌ها در برابر استرس کاهش می‌یابد که خود منجر به افزایش احساس تحریک‌پذیری و اضطراب می‌شود. افزایش خستگی حاصل از هوای گرم تمرکز را سخت‌تر و تفکر را کسل‌کننده کرده و باعث کاهش کلی عملکرد ذهنی و ثبات می‌شود.
به طور کلی، فشار اضافی بر سلامت روان می‌تواند افراد آسیب‌پذیر را به سمت کنش‌های شدیدتر سوق دهد. و براساس یک مطالعه جدید، بین سال‌های ۱۹۹۳ تا ۲۰۱۷ در ایالات متحده بیش از ۲ میلیون زایمان زودرس قبل از ۳۷ هفتگی و نزدیک به ۶ میلیون زایمان زودرس بین ۳۷ تا ۳۹ هفتگی با امواج گرما مرتبط بوده است. گرمای شدید فشاری فراتر از حد تحمل بر بدن زنان باردار وارد می‌کند که می‌تواند علاوه بر زایمان زودرس، منجر به تولد نوزاد با وزن کم شده یا باعث مرده‌زایی شود. این‌ موارد فقط مثال‌هایی کوچک از تاثیرات بهداشتی امواج گرما بر بخش بهداشت و سلامت است.
براساس تخمینی که سال گذشته در ژورنال نیچر به چاپ رسید، از سال ۲۰۰۰ نزدیک به چهار میلیون نفر در سراسر جهان به دلیل سیل، آتش‌سوزی، امواج گرما، خشکسالی و سایر رویدادهای شدید اقلیمی جان خود را از دست داده‌اند. محققان دریافتند نرخ مرگ و میر در جوامعی که بیشترین آسیب را از تغییر اقلیم دیده‌اند ۳/۸ برابر بیشتر از جوامعی ا‌ست که کمتر تحت تأثیر قرار گرفته‌اند.
در تحقیقی که در ایالات متحده انجام شده ثابت شده استفاده از خدمات اورژانس در شهرهایی که با یک رویداد اقلیمی مواجه بودند ۲ تا ۲/۵ برابر بیشتر از شهرهایی بوده که کمتر تحت تاثیر چنین رویدادهایی بوده‌اند.