هوشنگ نوبخت
اخیرا در دوره اى شرکت کردم که یکى از مباحث آن، شناخت هوش مصنوعى بود. کلید واژه اى که بعد از فضاى مجازى که سال ها پیش باعث تحولى بزرگ و سریع در دنیا شد تا چندى دیگر، همه ابعاد زندگى بشر را نه به صورت مصنوعى که به شکل واقعى تحت تاثیر خود قرار خواهد داد.
چندى پیش مقاله اى نوشتم و تشریح کردم که عنوان فضاى مجازى مربوط به حداقل یک دهه قبل است و اکنون این فضا موازى شده است و چه بسا که از زندگى واقعى و فیزیکى ما هم پیشى گرفته است.
اینک صحبت ما بر سر یک ابر پدیده سایبرى است که هنوز ملت ما اطلاعات چندانى از قدرت و ماهیت آن ندارند و تنها در چند وقت اخیر این کلید واژه ى پر تکرار را بیشتر در میان اخبار رسانه ها دیده یا شنیده اند.
سایبر به معناى حکمران است و من قصد دارم به همه مردم و مسوولین کشورم هشدار دهم که با توجه به شناختى نسبى که از هوش مصنوعى به دست آوردم، ایمان دارم که این ابرپدیده ى تاریخ بشر که قدرت اول دنیا در همه معادلات خواهد شد بر افکار عمومى بشر حکمرانى خواهد کرد و هر دولت یا ملتى که از سواد و بینش این پدیده عقب بماند ناچار به پذیرفتن سلطه دیگران و از جمله آمریکایى خواهد شد که هشتاد درصد محتوا، دانش و ذخیره گاه این پدیده را در اختیار خود گرفته است.
هوش مصنوعى به اندازه اى شغل هاى مختلف را نابود خواهد کرد که در مخیله کسى نمى گنجد اما به مقدارى هم باعث ایجاد شغل هایى خواهد شد که در این راستا فعالیت کنند.
هوش مصنوعى قادر است فیلم بسازد، صفحه آرایى کند، خبر تنظیم کند، پایان نامه بنویسد، کارهاى معمارى انجام دهد، هویت ها را شناسایى کند و هر آنچه تاکنون هوش انسان ها از آن ها غفلت کرده است.
به نظر مى آید دولت و مجلس باید از هم اکنون مصوب کنند که تمام دستگاه ها، شرکت ها، نهادها و اصناف مختلف نسبت به دایر کردن کمیته اى تخصصى به عنوان هوش مصنوعى اقدام کنند، دانشگاه هاى ما باید از هم اکنون بستر فعال شدن این رشته تحصیلى را مهیا کرده و حتى آموزش و پرورش نسبت به معرفى این پدیده در دروس خود فکرى بکند.
امید است طبق روال، کمى از شعار در خصوص چنین مباحثى فاصله بگیریم و به سمت اقدامات جدى، راهبردى و عملى برویم تا مثل مواجه ى ناکارشناسانه با فضاى مجازى که به شدت نسبت به هوش مصنوعى، ضعیف تر است به یکباره ماهیت چندین هزارساله ى ملى و دینى مان را از دست ندهیم.
مواظب و هشبار باشیم که هوش مصنوعى تا کمتر از یک دهه دیگر بر افکار عمومى بشر و سبک زندگى ملت ها حکمرانى خواهد کرد و کسى از این موج مهلک کمترین آسیب را خواهد دید که بیشترین سواد را در این زمینه داشته باشد.
