خانم دکتر فردوس پور شریف متخصص روانشناسی کودک و نوجوان

گرچه کودک بسیار کنجکاو و عاشق یادگیری است؛ ولی این فرآیندی طولانی است و در هر مرحله رشدی، کودک با چالش هایی روبرو می¬شود که توانایی¬های مختلفی را می¬طلبد. به همین دلیل نقش والدین در شکل¬گیری توانایی¬های شناختی و جسمانی کودک بسیار پررنگ است. با توجه به اینکه کودک در سال¬های اولیه زندگی بسیار ناتوان است، نیازمند مراقبت-های والدین است. در واقع طولانی بودن زمان یادگیری مهارت¬های اولیه کودک پیش زمینه¬ای است برای الزام یادگیری مهارت¬های فرزندپروری والدین؛ چرا که والدین نقش تعیین کننده¬ای در سرنوشت و آینده کودک خود ایفا می¬کنند؛ به همین دلیل رواشناسی کودک امروزه بسیار مورد توجه قرار گرفته است.
روانشناسی کودک، یادآور این موضوع است که والدین بایستی به سلامتی روانی کودک خود اهمیت دهند و همان¬طور که جسم او را تغذیه می¬کنند، شرایطی را برای او فراهم کنند تا بتواند از لحاظ روحی و روانی نیز شکوفا شود و استعدادهایش تجلی یابند. روانشناس کودک، با بررسی عوامل موثر در رشد کودک، به شما کمک می¬کند تا با کاهش ریسک فاکتورهایی که باعث بروز مشکلات روانی و عاطفی در کودکان می¬شود، او را در برابر اختلالات روانی واکسینه کند.
چه موضوعاتی در روانشناسی کودک مورد توجه قرار می گیرد:
رواشناسی کودک به مطالعه ابعاد مختلف رشدی در کودک، بررسی نیازهای کودک در هر مرحله رشدی، سبک های فرزند پروری و پیشگیری و درمان مشکلات روحی یا رفتاری در کودکان می¬پردازد. به طور خلاصه می¬توان به موضوع¬های زیر اشاره کرد:
۱- مطالعه ابعاد مختلف رشدی در کودک: مبحث رشد، ابعاد مختلف جسمی، عاطفی، روانی، شخصیتی، توانایی¬های شناختی، اخلاقی و… را مورد بررسی قرار می-دهد. روانشناسی کودک با بررسی و مطالعه همه جانبه رشد در حوزه های مختلف، شرایطی را فراهم می¬کند تا فرد بتواند متناسب با سطح رشدی کودک خود با او ارتباط برقرار کند و آموزش¬های لازم را متناسب با سن او اعمال کند.
۲- بررسی نیازهای کودک در هر مرحله رشدی: کودک در هر مرحله رشدی نیارهایی دارد که متناسب با سن او برخی از نیازها در اولویت قرار می¬گیرند. توجه به این نیازها باعث می¬شود که کودکان مطابق هنجارها رشد یابد و نیازهای روحی و جسمی اش به شیوه ای مناسب رفع شود.
۳- مطالعه در مورد سبک فرزندپروری: آگاهی و دانش والدین در مورد شیوه¬های فرزند پروری مناسب، فرصتی استثنایی برای کودک فراهم می¬آورد تا در آینده فردی سازگار و بدون اختلال¬های روانی باشد. در واقع در بهزیستی روانی فرد تاثیر چشمگیری دارد.
۴- پیشگیری و درمان مشکلات روانی یا رفتاری: با توجه به اینکه کودکان درک صحیحی از هیجان¬های خود ندارند و از طرفی در ابراز هیجان¬های خود نیز مشکل دارند، بروز مشکلات رفتاری در آنها بسیار شایع است. در صورتی که برای درمان آن اقدام نشود ممکن است به اختلال¬های روانی تبدیل شوند که پیامدهای منفی آن زندگی کودک را به کلی تحت تاثیرات منفی خود قرار می دهد.