دوران زندگی آدمی دارای فراز و نشیب های بسیاری است.تلخی ها و شیرینی ها توام، اتفاق نمی افتند.گاه زیر و زمانی بالاست.این روند برای همه قابل تصور است.
زحمت ها به نتیجه می رسند و نوع بشر، دوران نوزادی را می گذراند ،وارد دوران کودکی و سپس بزرگسالی می شود.
در تمام این روند، رویدادهای متفاوتی توجه او را به خود جلب می کنند که ممکن است ماندگار یا قابل فراموشی باشند.
انواعی از رویاهای کودکی، همراه با انتظارات برآورده شده یا نشده می توانند در ذهن او جای گیرند و خاطرات متفاوتی را رقم بزنند.
یعنی،ضمیر انسان دارای اطلاعاتی می گردد که گاه خواهان حذف و زمانی نیز از بازگو کردن آن ها لذت می برد.این خاصیت آدمی است که با خاطراتش زنده بماند و آن ها را مسیری برای بازگو کردن گذشته ی خویش برشمارد.
در این ارتباط، انسان ها متفاوت می شوند.گاه گذشته را بیش از اندازه بزرگ و به آن افتخار می کنند در حالی که جایی برای افتخار ندارند و تبدیل به انواعی از تعصبات کورکورانه ی بدون دلیل می شوند.
تجربه آموزی برای بعضی، اساسی برای برگشت به گذشته می شود و احترام به بزرگ تر ها را، به عنوان معیاری برای رشد تربیتی در نظر می گیرند.خاطرات در واقع بخشی از ضمیر انسان برای پرداختن به گذشته ها و عملکردهاست.
در چنین وضعیتی، انسان ها مانند هم نیستند.آن هایی که خاطره را مهم می دانند و با آن ها زندگی می کنند و کسانی که گویی خاطره ای ندارند و یا برگشت به آن را در برنامه های خود قرار نمی دهند.
آن ها،به کسی وابسته نمی شوند و در واقع، تنهایی در درون را به بیرون منتقل می کنند.این ها،همان زنده ها هستند که با خاطرات میانه ای ندارند.
پس،خاطره، اندیشه و خیال آدمی است.کسانی که زندگی می کنند آن را جزئی از روند در نظر می گیرند،قابل بازگویی می دانند و به افرادی که دارای تجربه ی کمتری هستند، منتقل می کنند.
در مقابل،این اندیشه و خیال، به دلایل بسیاری، برای بعضی، وزنه محسوب نمی شوند و یا درکی از وجود آن ندارند.
اصل مطلب، در درک و فهم قضیه است که زنده هایی که فقط موجودیت خود را اساس می دانند، به چیز دیگری نمی پردازند.البته که میزان رشد آن ها هم میسر است ولی چندان که لازم باشد، عمل نمی کنند.
استعدادها در همان حالت اولی باقی مانده اند و تعاملات در دایره ای تنگ و تاریک محدود می شوند.
بدیهی است که چنین افرادی قادر نیستند تا به گذشته ی خویش برگردند.یعنی ضمیری چندان پر بار ندارند که آن ها را ملاک قرار دهند.
خاطرات، یادبودهای آدمی در طول حیات او هستند.با آن ها شاد و یا اندوهگین است.افرادی که با او در تعامل یا مدت های فراوانی همزیست بوده اند و اکنون وجود ندارند.
تلاش هایی که منجر به موفقیت ها یا شکست ها شده اند.رویدادهایی که بر زندگی او تاثیر گذار بودند و در نتیجه مجموعه ای از داشته های ذخیره شده ای که هر یک می توانند، بازگو کننده ی بخشی از زندگی فرد باشند.
یادگارهای دوران کودکی و جوانی تنها برای افرادی است که خود را در می یابند و برای خویشتن، ارزشمندی قائلند.این مهم، بدون شک می تواند شامل زندگی کنندگان باشد و افرادی غیر را شامل نشود.
یعنی،افرادی که تنهایی را برگزیده اند و خود در زندگی خویش نقشی ندارند.در ضمیر خویش تهی اند و با امواج حرکت می کنند.این بادها هستند که مسیر او را تعیین می کنند و او نیز تابعی از این روند می گردد.
با این حال،آثار و گذشته می توانند خاطره محسوب شوند به شرط آن که فرد، برای آن ها ارزش قائل شود.خواه این موارد تلخ یا شیرین باشند.
فراموشی گذشته نمی تواند امری لازم و ضروری باشد مگر این که، خاطرات دیگری جایگزین آن ها گردند.در واقع، این آدمی است که خاطرات را می خواند و می خواهد.
ذهن،زمانی که فعال شود، خاطره را مطرح می کند.چنین وضعیتی تنها شامل کسانی است که زنده اند و زندگی می کنند.
در مقابل، افرادی که فقط جان دارند نمی توانند فرصت خاطره یابی را در خود پرورش دهند.بدین شکل،یادگاران قدیم در میان افراد باقی می مانند در حالی که، بازگویی آن ها می تواند، دوران گذشته را بار دیگر زنده نماید.
این چنین وضعیتی نشان دهنده ی نقش فرد در انتخاب روش زندگی است.زندگان می توانند خود را نفس کش بنامند در حالی که زندگی کنندگان همه ی دوران ها را برای خویش تاثیر گذار و قابل باقی ماندن می دانند.انسان با خاطرات، انسان بودن خویش را رقم می زند.
این خاطرات، تجارب ارزشمندی برای کاربرد در آینده هستند.دانشی آماده که دوران آزمایش خود را با موفقیت، طی کرده اند.باید از این گذشته، درس گرفت و آینده ای پربار و مملو از امید را ساخت.
انسان بدون خاطره، متحرکی خنثی در انتقال دانستنی های زمانه است.آدمی بدون زندگی کردن، موجودی بی تاثیر خواهد بود.موثر بودن، در انتقال خاطره هاست.