در این دیار گرم و پُرشور، در خوزستانی که خاکش آغشته به خون شهیدان و صدای مردان میدان است، روزگاری نه چندان دور، هنر نبض زندگی بود. کلاس‌های نمایش پر بود از صدا، شعر می‌جوشید از لب جوانان، دوربین‌ها روشن بودند، و معلمان هنر، با نگاهی آمیخته به عشق و تربیت، چراغی می‌شدند در دل نوجوانان.

اما امروز… این خاک، در عطش صدای تازه می‌سوزد.

جوان خوزستانی، اگر هم رغبتی به هنر و رسانه دارد، خیلی زود درمی‌یابد که در این مسیر تنهاست. حمایت که نیست، سنگ هم زیاد است. راه اگر بسته نباشد، پر از غفلت است. نه آموزش درستی هست، نه میدان واقعی برای تجربه، نه پشتیبانی نهادهای مسئول. کسانی هم که با هزار امید و شوق وارد این میدان می‌شوند، یا می‌سوزند، یا چمدان می‌بندند؛ مقصد: تهران!

تهران، شهری که بهشت گم‌شده آرزوهای هنری جوانان استان ما شده است.

نتیجه چه می‌شود؟ خالی‌شدن استان از استعداد. کویر شدن دشت فرهنگ. تکرار پیری در قامت هنر. نسل جدیدی نیست که جایگزین شود، چون کسی تربیتش نکرده. و این یعنی فاجعه‌ای آرام، ولی پیوسته: محو تدریجی فرهنگ بومی و رسانه‌ای استان.

دهه شصت و هفتاد، نسل طلایی ما بودند. یادمان هست که در گوشه‌ای از اهواز، رامهرمز یا مسجدسلیمان، جوانی با صدای گرمش، یا پسرکی با دوربین دستی‌اش، راه می‌افتاد تا قصه مردمش را روایت کند. یادگار آن روزها، بزرگانی چون استاد عبدالرضا حیاتی بودند؛ مردانی که فقط هنرمند نبودند، معلم بودند. راه‌بلد بودند. جرقه‌ی شوق در دل بچه‌های ساده‌دل اما رؤیایی این خاک.

اما امروز چه کسی جای آن‌ها را گرفته؟ هیچ‌کس.

و این «هیچ‌کس»، فقط یک واژه نیست؛ زنگ خطری‌ست برای آینده‌ی فرهنگی ما. آینده‌ای که در آن دیگر کسی لالایی مادر بزرگ را نمی‌سازد، کسی لهجه‌ی بومی را نمی‌فهمد، و هیچ‌کس در دوربین هیچ جوانی، تصویر درختان سوخته زاگرس را ثبت نمی‌کند.

پس مسئولیت ما چیست؟ فقط گفتنِ اینکه «زمانه عوض شده؟»

نه، وظیفه ما، ساختن دوباره است.
باید نهادهای فرهنگی، آموزش و رسانه‌ای استان، آستین بالا بزنند. باید نسل جوان را کشف کرد، آموزش داد، حمایت کرد، به آن‌ها میدان داد. باید استادان قدیمی را دوباره در میدان آموزش نشاند. باید هنرمندان مهاجرت‌کرده را دعوت کرد، از تجربه‌شان استفاده کرد.

فرهنگ، بی‌صدا می‌میرد اگر گوش ندهیم. هنر، در غربت فرو می‌رود اگر آغوشش را نبندیم.
جوان خوزستانی، اگر دستش را نگیری، می‌رود. و پشت سرش، فقط حسرت می‌ماند.

باشد که این حرف‌ها پژواکی شود در گوش مسئولان، و جنبشی آغاز گردد؛
که این استان، دوباره صدای خودش را بشنود.

✍ منوچهر برون