تا۲۴۰ ساعت آموزش عملی هنرجویان فنی دردودِ دفترچه‌های امضاشده!

درحالی که طبق سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش،کارورزی تابستانی هنرجویان پایه یازدهم هنرستان‌های فنی‌وحرفه‌ای باید نقطه اتصال آموزش‌های تئوری به بازار کار باشد،اجرای صوری این طرح تبدیل به اتلاف بودجه ملی و فریب سیستم آموزشی شده است.

وضعیت هشداردهنده

بررسی‌های میدانی از هنرستان‌های استان‌های تهران، اصفهان و فارس وخوزستان نشان می‌دهد:
سالانه میلیاردها تومان صرف چاپ دفترچه‌های کارورزی یا برگه‌های A۴ می‌شود.

هنرجویان موظفند بین ۱۶۰ تا ۲۴۰ ساعت (بسته به رشته تحصیلی) در کارگاه‌های معتبر زیرنظر استادکار آموزش ببینند.

⚠️ اما در عمل:
۷۰ درصد هنرجویان هرگز در کارگاه حاضر نمی‌شوند.

استادکاران بدون نظارت، دفترچه‌ها را امضا می‌کنند.

نمره کارورزی صرفاً با تکمیل فرم‌های بدون پشتوانه عملی ثبت می‌شود!

علی مرادی (هنرجوی الکترونیک، تهران):

«هم‌کلاسی‌هایم تابستان گذشته را در کافی نت گذراندند و فقط هفته آخر، با کپی‌کردن گزارش دیگران، دفترچه‌ها را تکمیل کردند! استادکار هم بی‌چون‌وچرا امضا کرد.»

یک هنرآموز هنرستان :
«این روند تبدیل به فاجعه خاموش شده است! هنرجویان بدون مهارت‌افزایی واقعی گواهینامه می‌گیرند و صنعت با نیروی کار ناکارآمد مواجه می‌شود.»

عدم مراجعه برخی هنرآموزان به کارگاه ها باوجود دریافت حق الزحمه

این رفتارتخلف دروظایف حرفه ای محسوب می شود.

توجیه برخی هنرآموزان مبنی بر” صرفه اقتصادی نداشتن ” بازدیدها

هدف کارورزی ، آموزش مهارت های واقعی به هنرجواست،نه درآمدزایی صرف هنرآموز

حق الزحمه هنرآموزان دقیقا برای همین نظارت ها پرداخت می شود.

عدم بازدید=دریافت حقوق بدون انجام کار

ضعف نظارتی وارزیابی :

استادکاران بدون نظارت ، دفترچه‌ها را امضا می کنند ونمره براساس تکمیل صوری فرم ها ثبت می شود.

دانشگاه فرهنگیان در پژوهشی اعتراف کرده است که موانع نظارتی ومالی مهم ترین عوامل شکست برنامه های کارورزی است.

پیامدهای منفی :

تولید نیروی کار فاقد مهارت وآسیب به صنعت.

کاهش اعتبار مدارک فنی وحرفه ای.

راهکار نظارتی :

ایجاد سیستم نظارت مستقل (تیم ناظران خارج ازهنرستان)برارزیابی هنرجویان درکارگاه ها.

ثبت حضور هنرآموز درکارگاه با سیستم های احراز هویت (کد QR، عکس زمان دار)

الزام به مستندسازی دقیق فعالیت های هنرجو (گزارش روزانه ،عکس تاییدیه امضا شده ازکارگاه).

جریمه قانونی :

تعلیق هنر آموزان متخلف و
محرومیت آن ها ازتدریس.

ابطال نمرات فروخته شده
ومحرومیت هنرجویان ازامتیازات کارورزی.

پیشنهادهای اجرایی جایگزین :

حذف دفترچه فیزیکی یا برگ آ ۴ وجایگزینی باسیستم دیجیتال (اپلیکیشن یاپلتفرم آنلاین)

ثبت روزانه فعالیت ها،موقعیت جغرافیایی(GPS) وبارگذاری تصاویرتوسط هنرجو.

کاهش هزینه ها وامکان نظارت لحظه ای توسط هنرآموز ومدیرهنرستان .

انگیزه سازی و تنبیه :

پیوند حقوق هنرآموز به کیفیت نظارت( پرداخت پاداش براساس بازدیدهای موثر)

کسر حقوق درصورت عدم انجام وظایف واخطار رسمی.

بازنگری قوانین :

الزام وزارت آموزش وپرورش به عدم پذیرش گزارش های کاغذی ازسال ۱۴۰۵

اصلاح “آیین نامه ارزشیابی کارورزی”با محوریت خروجی های دیجیتال.

تحلیل کارشناسی

دکتر محسن بهمنی(متخصص آموزش‌های فنی‌وحرفه‌ای):

علل اصلی این شکست :

فقدان نظام نظارتی بر حضور هنرجویان در کارگاه‌ها

فشار اقتصادی بر استادکاران برای امضای سریع (دریافت حق‌امضا بدون آموزش)

نبود انگیزه کافی در هنرجویان به دلیل ضعف ضمانت‌های اجرایی.

” دفترچه‌های کارورزی”نماد شکست سیستم آموزشی فنی هستند.
تحول دیجیتال نه تنها جلوی اتلاف منابع رامی گیرد بلکه کیفیت مهارت آموزی رابازتعریف می کند.
آیا میلیاردها تومان هزینه چاپ دفترچه‌های صوری و تولید نیروی کار بی‌مهارت، خیانت به آینده صنعت کشور نیست؟

به اعتقاد نگارنده وزارت آموزش‌وپرورش بایدبه جای تشکیل” کارگروه های نمایشی”
زیرساخت های فناوری راتقویت کندباجذب
سرمایه گذاری بخش خصوصی،
هنرستان‌ها رابه سمت اکو سیستم دیجیتال سوق دهد.

صنعت ایران امروز بیش از هر زمان دیگری به نیروی کارآمد ماهر نیاز داردواین میسرنمی شود مگر با حذف سیستم کاغذی.

تهیه گزارش از عبدالحمید گل افشان