در طول ماه‌های گذشته، بارها و بارها در مقالات و تحلیل‌های مختلف به دولتمردان ایران هشدار و تذکر دادیم که شیوه مذاکرات جاری با آمریکا نه تنها نتیجه‌بخش نیست، بلکه به زیان منافع ملی کشور تمام می‌شود. گفتیم که این نوع مذاکرات، همراه با تحریم‌های همزمان، تنها باعث خفت و تحقیر ملت ایران می‌شود و هیچ دستاورد واقعی به همراه ندارد. متأسفانه، این هشدارها شنیده نشد و دولتمردان با خوش‌بینی کاذب و اعتماد بی‌جا به طرف آمریکایی، مسیر نادرستی را انتخاب کردند.
بارها گفتیم که آمریکا کشوری غیرقابل اعتماد است و به پیمان‌شکنی عادت دارد. تجربه‌های متعدد تاریخی و سیاسی نشان داده که وعده‌های آمریکا پایدار نیست و هرگاه منافعش اقتضا کند، به تعهدات خود پشت می‌کند. با این وجود، دولتمردان ما همچنان بر این باور غلط پافشاری کردند که می‌توان به آمریکا اعتماد کرد و از طریق مذاکرات، تحریم‌ها را کاهش داد. این خوش‌بینی بی‌مورد، نه تنها باعث نشد تحریم‌ها برداشته شود، بلکه آمریکا با اعمال تحریم‌های جدید و فشارهای بیشتر، دولت ایران را به عقب‌نشینی‌های بیشتر واداشت.
همچنین بارها تذکر دادیم که تیم مذاکره‌کننده ضعیف است و توانایی مقابله با زیاده‌خواهی‌های طرف آمریکایی را ندارد. گفتیم که باید از افراد قوی‌تر، با تجربه و آشنا به قواعد پیچیده دیپلماسی بین‌المللی استفاده شود تا بتوانند منافع کشور را بهتر حفظ کنند. اما این توصیه‌ها نیز نادیده گرفته شد و همان گروه‌های ناکارآمد به مذاکره ادامه دادند.
اکنون که مجلس نمایندگان و دولت آمریکا با بسته‌های تحریمی جدید و خواسته‌های نامعقول‌تر، فشارها را افزایش داده‌اند، رئیس‌جمهور ایران به خود آمده و به این زیاده‌خواهی‌ها واکنش نشان داده است. اگر پیش‌تر قواعد بازی‌های دیپلماتیک به درستی رعایت شده بود، اکنون نیازی به این همه عصبانیت و واکنش‌های شدید نبود. این تأخیر در بازنگری سیاست‌ها و عدم توجه به هشدارهای مستمر، هزینه‌های سنگینی برای کشور به همراه داشته و دارد.
واقعیت تلخ این است که دولتمردان ما با اصرار بر روش‌های ناکارآمد، کشور را در باتلاقی عمیق فرو برده‌اند که هر روز بیشتر از قبل، عزت ملی را خدشه‌دار می‌کند. این بی‌توجهی به هشدارهای کارشناسان و منتقدان، نه تنها باعث افزایش تحریم‌ها شده بلکه اعتماد عمومی را نیز به شدت کاهش داده است. اکنون که شرایط به نقطه بحرانی رسیده، باید پذیرفت که ادامه این روند جز خسارت بیشتر برای ایران نتیجه‌ای ندارد.
باز هم تأکید می‌کنیم که آمریکا کشوری غیرقابل اعتماد است و پیمان‌شکنی در ذات سیاست‌های آن قرار دارد. بارها گفتیم و باز هم می‌گوییم که باید شیوه مذاکره با آمریکا را تغییر داد و تیمی قدرتمند و کارآمد را جایگزین کرد. ادامه دادن به مسیر فعلی، جز تحقیر بیشتر ملت ایران و از دست رفتن فرصت‌های دیپلماتیک، نتیجه‌ای نخواهد داشت.
در پایان، این تجربه تلخ باید درس عبرتی برای دولتمردان باشد تا در آینده با دقت و هوشمندی بیشتری به مسائل دیپلماتیک نگاه کنند و از تکرار اشتباهات گذشته خودداری ورزند. گفتیم، تذکر دادیم، اما گویا گوش شنوا نبود؛ اکنون زمان آن است که این درس‌ها به کار گرفته شود تا منافع ملی ایران حفظ شود و عزت کشور به جایگاه واقعی‌اش بازگردد.
صادق سلامت دوم
روزنامه‌نگار
۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۴
