گزارش های میدانی از بیرغبتی نوجوانان پایه نهمی به رشته ریاضی حکایت دارد.
دانشآموز پایه نهم چشم به راهروی تجربیها دوختهاست.
دانشآموزان امروز در آستانه انتخاب رشته گویی از ریاضی گریزانند، گویا این رشته سخت و بیفایده است، درحالی که نخبگان جهانی ریاضی را موتور محرکه تمدن میدانند.
دکتر حسینی رئیس دانشگاه تهران با نگرانی میگوید تنها ده تا پانزده درصد داوطلبان کنکور به علوم پایه رو میآورند.
این آمار زنگ خطری برای آینده علمی ایران است.کشوری که روزی خوارزمیاش بنیانگذار جبرجهان بود امروز فرزندانش از معادلات میهراسند.
چرا ریاضی در حاشیه؟
آیندهای مبهم در پس فرمولها
مینا اعتمادنیا استاد ریاضی دانشگاه آزاد: دردناک ترین عامل را نبود تضمین شغلی میداند. دانشجویان ممتاز دکتری ریاضی گاه با دستمزدی ناچیز زندگی میکنند.در مقابل رشته پزشکی از همان دانشکده دریچه اشتغال میگشاید.
روشهای خشک و کهنه آموزشی
در بسیاری از مدارس معلمان ریاضی را به مجموعهای از فرمولهای بیجان تبدیل میکنند. پرویز شهریاری ریاضیدان فقید هشدار میداد، ریاضیات نباید بازی با شکلها باشد بلکه ابزار شناخت جهان است اما کلاسهای ما از این نگاه ژرف خالیاند.
فشار اجتماعی برای پزشکشدن
خانوادهها فریاد میزنند دخترم پزشک شود پسرم دندانپزشک، حتی اگر استعداد ریاضی داشته باشد فرهنگ جامعه پزشکی را تاجسر موفقیت میداند و مهندسی را مسیری پرخطر.
چرا تلویزیون ما چهرههایی مانند مریم میرزاخانی را معرفی نمیکند،چرا از افتخارات ریاضی ایران در المپیادها نمیگوید.
رسانه تصویری از ریاضیدانان بهعنوان افراد منزوی میسازد،غافل از اینکه امروز سلطانهای فناوری جهان ریاضیخواندهاند
آموزش و پرورش در میانه میدان
کیفیت آموزش ریاضی در مدارس رو به افول است
بر اساس آزمون تیمز دانشآموزان ایرانی در ریاضیات نمرهای نزدیک به ۴۴۰ از ۱۰۰۰ کسب کردهاند. این عدد از میانگین جهانی پایینتر است.
بسیاری از معلمان ریاضی رشتههای نامرتبط خواندهاند.اعتمادنیا استاد دانشگاه تأکید میکند معلمی که مهندسی برق خوانده، چگونه میتواند شیمی تدریس کند.
پرویز شهریاری در کتابش فریاد میزند ریاضیات موجودی زنده است که با جهان واقعی پیوند دارد.
اما سیستم آموزشی ما این موجود زنده را به جسدی بیجان تبدیل کرده است.
طوفان تجربیها
آمارها گواهی میدهد سیل دانشآموزان به سمت رشته تجربی سرازیر شده است.
در کنکور ۱۴۰۴ نزدیک به نیمی از داوطلبان در گروه تجربی ثبتنام کردهاند. این هجوم تنها برای پزشکی نیست حتی رشتههای پیراپزشکی هم از ریاضی پرطرفدارترند.
کاهش مهندسان یعنی وابستگی فناورانه
اگر امروز رشته ریاضی نجات نیابد فردا صنایع ما از داروسازی تا نفت به خارجیها وابسته میشود. رئیس دانشگاه تهران هشدار میدهد تمام تحولات علمی جهان ریشه در علوم پایه دارد.
هوش مصنوعی فرصتی طلایی
اکنون که جهان بهپا خاسته تا عصر هوش مصنوعی را جشن بگیرد، ریاضیات بار دیگر ابرقهرمان میشود.
پایههای یادگیری ماشین و دادهکاوی بر ریاضیات بنا شده است.اعتمادنیا استاد دانشگاه امیدوار است این موج جدید جوانان را به ریاضی بازگرداند.
راه نجات
تضمین شغلی نخبگان ریاضی
اعتمادنیا پیشنهاد میکند مانند دانشگاه فرهنگیان به دانشجویان ریاضی از ابتدا حقوق داده شود تا با خیال آسوده تحصیل کنند.
بازنگری در شیوههای آموزشی
باید ریاضی را از خشکی درآورد ورقص اعداد را به نوجوانان نشان داد. همانگونه که شهریاری ریاضیات را شعر منطق میدانست.
الگوسازی رسانهای
تلویزیون باید چهرههای موفق ریاضی ایران را بهتصویر بکشد از میرزاخانیها بگوید از دانشمندانی که صنعت نفت را متحول کردند.
پیوند ریاضی با زندگی
نوجوان امروز باید بداند ریاضی فقط برای محاسبه سود بانکی نیست، این علم در طراحی اپلیکیشنهای محبوب در ساخت بازیهای رایانهای در پیشبینی بازار بورس جاری است.
ریاضی ستون فقرات توسعه است اگر این ستون سست شود تمام پیکره پیشرفت ایران میلرزد. روزی که دانشآموز پایه نهم با اشتیاق بگوید ریاضیفیزیک میخوانم آن روز میتوان امید داشت که آینده ایران در افق دانش میدرخشد.
اگر امروز اقدام نکنیم فردا درجنگ اقتصادی جهان اسلحه ای جزوابستگی نخواهیم داشت.
آینده ایران درگروی انتخاب های امروزپایه نهمی هاست.
به باور نگارنده درمان این بحران در۳ محور ممکن است:
بازسازی تصویر ریاضی دررسانه ها
تحول آموزشی باجایگزینی روش های خلاقانه به جای تکرار خشک فرمول ها.
تضمین شغلی فوری برای نخبگان ریاضی
تهیه گزارش از عبدالحمید گل افشان