وضعیت هشداردهنده غرق‌شدگان و بی‌توجهی سیستماتیک
سالانه صدها نفر در رودخانه‌ها و دریاهای کشور جان خود را از دست می‌دهند، تنها به این دلیل که با فنون اولیه شنا آشنا نیستند.
این مسئله قابل پیشگیری است که سیستم آموزشی و نهادهای مسئول به شکل غیرقابل قبولی از آن غفلت کرده‌اند.
آمارهای تکان‌دهنده نشان می‌دهد بسیاری از این قربانیان کودکان و نوجوانانی هستند که با کمترین آشنایی با آب مواجه شده‌اند .
وزارت آموزش و پرورش با وجود داشتن ظرفیت گسترده برای آموزش همگانی شنا ترجیح داده است به جای سرمایه‌گذاری روی این مهارت حیاتی به فعالیت‌های نمایشی و طرح‌های نیمه‌کاره بسنده کند.
طرح “صباح” که قرار بود آموزش شنا را برای دانش‌آموزان پایه ششم اجرایی کند، تنها توانسته حدود ۲۳۰ هزار دانش‌آموز را تحت پوشش قرار دهد.
در حالی که جمعیت دانش‌آموزی کشور بیش از ۱۵ میلیون نفر است.این عدد به وضوح نشان‌دهنده ضعف شدید سیستم در پرداختن به این موضوع است.
چرا نهادهای مسئول اقدام نمی‌کنند؟
فدراسیون شنا سال‌هاست از کمبود استخرهای استاندارد گلایه دارد. در حالی که کشورهای پیشرفته برای هر چند هزار نفر یک استخر دارند.
در ایران حتی در شهرهای بزرگ با کمبود شدید استخر مواجه هستیم. جالب اینجاست که از ۱۰۲ مدال طلای المپیک در رشته شنا ایران در ۳۱ دوره المپیک حتی یک مدال هم کسب نکرده است.
این نشان‌دهنده عمق فاجعه در بی‌توجهی به ورزش پایه‌ای مثل شناست.
مسئولان وزارت ورزش و کمیته ملی المپیک به جای سرمایه‌گذاری روی ورزش‌های پایه ترجیح می‌دهند روی چند رشته خاص تمرکز کنند.
حمایت نکردن از شناگران ملی‌پوش و عدم پرداخت صحیح حق‌وحقوق آنها نمونه‌ای از این بی‌توجهی‌هاست.
یکی از شناگران ملی‌پوش می‌گوید: “به جای ۸۰ میلیون تومان که طبق وعده وزارت ورزش حق من بود تنها ۱۰ میلیون تومان دریافت کردم” .
راهکارهای عملی برای اجباری شدن آموزش شنا
ادغام آموزش شنا در برنامه درسی مدارس
آموزش و پرورش باید شنا را به عنوان یک واحد درسی اجباری از پایه چهارم ابتدایی در برنامه مدارس بگنجاند.
همانطور که معاون تربیت بدنی وزارت آموزش و پرورش اشاره کرده است مهارت‌آموزی رشته‌های ورزشی باید از دوره دوم ابتدایی آغاز شود.این کار نیازمند تخصیص بودجه و هماهنگی باشهرداری‌ها برای استفاده از استخرهای موجود است.
دولت باید با اختصاص بودجه ویژه اقدام به ساخت استخرهای آموزشی در تمام شهرها و روستاها کند.
به گفته کارشناسان ایران به شدت با کمبود استخر استاندارد مواجه است و شناگران ملی‌پوش حتی برای تمرین با مشکل مواجه هستند. این استخرها باید با استانداردهای بهداشتی و ایمنی کامل ساخته شوند.
با توجه به شرایط اقتصادی جامعه باید امکان آموزش رایگان شنا برای تمام کودکان فراهم شود.
همانطور که در طرح صباح اشاره شده است خانواده‌ها نباید هزینه‌ای برای این آموزش بپردازند.
این کار باعث می‌شود کودکان از سنین پایین با آب آشنا شوند و ترس ازآب درآنها از بین برود.
به جای روش‌های سنتی باید ازسیستم های آموزشی مدرن استفاده شود که در ۶ سطح از مبتدی تا حرفه‌ای طراحی شده‌اند.
این سیستم‌ها به کودکان کمک می‌کند به تدریج با آب آشنا شوند و مهارت‌های شنا را یاد بگیرند.
کارشناسان ورزشی معتقدند شروع دیرهنگام شنا در ایران یکی از دلایل اصلی عدم موفقیت در این رشته است.
در کشورهای پیشرفته شناگران از ۷ تا ۹ سالگی به صورت حرفه ای آموزش می‌بینند، در حالی که در ایران این روند بسیار دیرتر آغاز می‌شود.
این تأخیر باعث می‌شودشناگران ایرانی نتوانند با رقبای خارجی رقابت کنند.
خشایار حضرتی کارشناس شنا می‌گوید: “در ایران ما ۱۰۰ شناگر حرفه‌ای هم نداریم که این ورزش را دنبال کنند و برای همین هم نباید انتظار پیشرفت و کسب مدال در رقابت‌های جهانی و المپیک را داشته باشیم.این اظهارنظر به وضوح نشان‌دهنده عمق فاجعه در سیستم آموزش شناست.
به اعتقاد نگارنده آموزش شنا نه تنها یک مهارت ورزشی بلکه یک ضرورت ایمنی برای حفظ جان انسان‌هاست.
دولت باید با اختصاص بودجه ویژه وهماهنگی بین وزارتخانه‌های آموزش و پرورش و ورزش و جوانان و بهداشت درمان و آموزش پزشکی اقدامات زیر را انجام دهد:
اجباری کردن آموزش شنا در مدارس از پایه چهارم ابتدایی.
ساخت استخرهای آموزشی در تمام شهرها و روستاها.
آموزش رایگان شنا برای تمام کودکان.
استخدام مربیان مجرب و استفاده از سیستم‌های آموزشی مدرن.
نظارت دقیق بر اجرای این طرح‌ها و ارزیابی مستمر نتایج.
به قلم عبدالحمید گل‌افشان
