بقلم :صالح محمدیان
وضعیت فضای سبز اهواز به مرز هشداردهنده‌ای رسیده است. شرایط کنونی، حاصل چالش‌های ساختاری و انباشت کاستی‌های تاریخی در مدیریت منابع محیط‌زیستی این کلان‌شهر است. اهواز با مواجهه مضاعف با شرایط اقلیمی خاص و پدیده ریزگردها، از کسر قابل‌توجه سرانه فضای سبز نسبت به استانداردهای ملی و بین‌المللی رنج می‌برد
در حالی که تلاش‌های اخیر شهرداری در چارچوب امکانات موجود شایسته تقدیر است، وسعت و عمق بحران نشان‌دهنده ضرورت عزمی فراسازمانی و بسیج منابعی بی‌سابقه است.
عوامل تشدیدکننده این بحران، چندبعدی و درهم‌تنیده‌اند: عدم تکمیل کمربند سبز، خشکیدگی درختان کهنسال ناشی از تنش‌های آبی و گرمای جهنمی، فعالیت صنایع آلاینده، تخریب پوشش گیاهی توسط صنایع چوب و زغالسازی ، همگی در تشدید پدیده ریزگردها، افزایش شاخص‌های آلودگی هوا و گسترش جزایر حرارتی شهری نقش بسزایی داشته‌اند.
این چرخه معیوب، تاب‌آوری بوم‌سازگان شهری را به‌شدت تضعیف نموده است.
حجم عقب‌ماندگی موجود به‌گونه‌ای است که حتی تخصیص کامل بودجه عوارض آلایندگی به توسعه فضای سبز برای جبران آن ناکافی خواهد بود.
رفع این کسری عمیق، افزون بر تأمین منابع مالی بیشتر، مستلزم برنامه‌ریزی راهبردی بلندمدت و مشارکت نهادهای فرادست شهری است.
در این شرایط، انتظار حل بحران صرفاً از شهرداری با توجه به محدودیت‌های ذاتی ساختار بودجه‌ای و اختیارات اجرایی آن فاقد توجیه و غیر ممکن است.
با توجه به نقش محوری صنایع مستقر در تشدید بحران، ضروری است استاندار محترم خوزستان با تشکیل کارگروه ویژه‌ای زیر نظر ستاد بحران استان، سازوکار الزام‌آور مبتنی بر مسئولیت‌پذیری اجتماعی صنایع را طراحی نماید.
بر این اساس، صنایع بزرگ مستقر در شهر و حومه باید ملزم گردند در شعاع تعریف‌شده‌ای از محدوده عملیاتی خود، نسبت به احداث، تجهیز و نگهداری مستمر (شامل آبیاری، به‌روزرسانی و پایش) فضاهای سبز و پارک‌های اختصاصی اقدام نمایند.
این تکلیف می‌بایست از طریق تصویب بخشنامه‌ای با ضمانت اجرایی قوی و نظارت مستمر ستاد بحران عملیاتی شود.
چنین رویکردی نه‌تنها بار مالی شهرداری را کاهش می‌دهد، بلکه الگویی از حکمرانی زیست‌محیطی مشارکتی را نهادینه خواهد ساخت.
تعلل در اجرای این راهکار، شهر را با پیامدهای جبران‌ناپذیری مواجه خواهد نمود.
