به قلم: صالح محمدیان
در شرایط فعلی تابستان، برنامه‌ریزی سازمان برق برای اعمال خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌شده به‌ویژه در ساعات پیک مصرف، با هدف مدیریت بار اجرا می‌شود.
با این وجود، پیامدهای ناخواسته این سیاست‌ها، به‌طور خاص در کلان‌شهرهایی نظیر اهواز، ابعاد نگران‌کننده‌ای یافته است.
خاموشی‌های شبانه که به‌عنوان راه‌حلی موقت برای تعدیل بحران انرژی طراحی شده‌اند، در عمل به عاملی مؤثر در تشدید ناامنی‌های اجتماعی تبدیل شده‌اند.
مشاهدات میدانی حاکی از آن است که قطعی برق در ساعات تاریکی، دو چالش امنیتی عمده را تشدید می‌کند:
نخست: ایجاد شرایط عملیاتی مساعد برای سرقت کابل‌های برق.
با قطع جریان، کابل‌های انتقال و توزیع به اهدافی آسیب‌پذیر در برابر تخریب و سرقت تبدیل می‌شوند.
این اقدامات سارقان نه‌تنها موجب خسارات مالی سنگین به زیرساخت‌های حیاتی انرژی می‌شود، بلکه خود عاملی برای تداوم و گسترش دامنه خاموشی‌هاست.
دوم: اختلال در عملکرد سامانه‌های حفاظتی اماکن مسکونی و تجاری.
قطع برق، سامانه‌های نظارتی الکترونیکی (نظیر دوربین‌های مداربسته) و هشداردهنده را عملاً غیرفعال کرده و بستر مناسبی برای افزایش نرخ سرقت‌های مسلحانه از اماکن مذکور فراهم می‌نماید.
در شهرهای واقع در اقلیم‌های گرم و خشک، این چالش‌ها از پیچیدگی بیشتری برخوردار است.
از یک سو، زیرساخت‌های فرسوده برق، به‌ویژه در مناطق کم‌برخوردار، از مقاومت کمتری در برابر آسیب‌های عمدی و تخریب برخوردارند.
از سوی دیگر، تداوم خاموشی‌های طولانی‌مدت، ظرفیت نظارتی و کنترلی نهادهای امنیتی را به‌طور محسوسی کاهش می‌دهد.
فقدان روشنایی معابر و ازکارافتادگی چراغ‌های راهنمایی و رانندگی، توانایی پاسخگویی مؤثر به جرائم پراکنده را محدود می‌سازد.
اجرای برنامه‌های مدیریت انرژی نباید به بهای به‌خطرافتادن امنیت جانی و مالی شهروندان صورت پذیرد.
در غیاب تمهیدات حمایتی هماهنگ میان نهادهای ذی‌ربط، اعمال صِرف خاموشی‌های زمان‌بندی‌شده بدون لحاظ‌کردن پیامدهای امنیتی آن، نه‌تنها راه‌حل مؤثری نیست، بلکه به بخشی از چالش موجود تبدیل می‌شود.
ضروری است سازوکارهای نظارتی و زیرساختی به‌گونه‌ای بازطراحی شوند که “مدیریت مصرف انرژی” به “مدیریت بحران‌های زنجیره‌ای ثانویه” منتهی نگردد.
