در زندگی،گاهی باران بهاری رابطه‌ها به تندبادی سهمگین تبدیل می‌شود و کانون گرم خانواده را تا مرز ویرانی پیش می‌برد.
در این میان، طلاق، همانند زلزله‌ای است که نه تنها بنیان زندگی زن و مرد را می‌لرزاند، بلکه کوچک‌ترین و بی‌گناه‌ترین ساکنان این خانه، یعنی فرزندان، را در عمیق‌ترین شکاف‌های خود فرو می‌برد.
این گزارش، نگاهی است انسانی به این زخم خاموش؛ به صدماتی که بر پیکره‌ی معصوم فرزندان وارد می‌آید و راه‌هایی که می‌توان برای التیام آن جست.
صدمات وارده بر فرزندان:
فروریختن دنیای امن کودک،جهان خود را بر پایه‌ی والدینش بنا می‌کند. طلاق، این پایه‌ها را سست می‌کند و احساس امنیت و ثابت‌بودن جهان کودک را از بین می‌برد.
او خود را مقصر این جدایی می‌پندارد، گمان می‌کند اگر رفتار بهتری داشت، اگر ساکت‌تر بود، اگر نمره‌های بهتری می‌گرفت، پدر و مادرش کنار هم می‌ماندند.
این احساس گناه، سنگریزه‌ای است که تا سال‌ها در کفش زندگی او باقی می‌ماند و راه رفتن را برایش دشوار می‌کند.
بلاتکلیفی و سوالی همیشگی:
با چه کسی زندگی کنیم؟ این پرسش،چون ابری تیره بر آسمان ذهن کودک سایه می‌افکند. زندگی با مادر؟ دوری از پدر؟ زندگی با پدر؟ فراق مادر؟
این دوراهی، برای کودکی که هر دو را به یک اندازه دوست دارد، شکنجه‌ای جانکاه است.
گاهی این تصمیم‌گیری به جنگ داخلی احساساتش تبدیل می‌شود و او را دچار سردرگمی، اضطراب و احساس تنهایی عمیقی می‌کند.
لطمات روحی:
زخم‌هایی که دیده نمی‌شوند این کودکان،غم‌هایی به اندازه‌ی اقیانوس در دل‌های کوچک خود حمل می‌کنند. آنها اغلب درگیر:
افسردگی و انزوا:
خود را از جمع همسالان کنار می‌کشند و در لاک تنهایی فرو می‌روند.
خشم و پرخاشگری:
خشم ناشی از این اتفاق ناخواسته را به سوی اطرافیان، جامعه و حتی خودشان نشانه می‌روند.
اضطراب جدایی:
ترس از دست دادن والد باقی‌مانده، آنها را به موجوداتی مضطرب و چسبنده تبدیل می‌کند.
کابوس‌های شبانه:
خواب‌های پریشان، مکاشفه‌ی دنیای پریشان درون آنهاست.
ادامه زندگی برای مرد و زن:
دو مسیر پرچالش
زنان:
اغلب با بار سنگین مسئولیت تنهاگذاری فرزندان و تامین معاش روبرو می‌شوند. آنها علاوه بر نقش مادری، باید نقش نان‌آوری را نیز به تنهایی به دوش بکشند و از سوی دیگر، با زخم‌های عاطفی خود نیز کلنجار روند.
مردان:
جدا از فشارهای اقتصادی، آنها اغلب با خلأ عاطفی عمیق و دوری از فرزندان دست و پنجه نرم می‌کنند. احساس می‌کنند نقش پدری خود را از دست داده‌اند و این امر هویت آنها را تحت تاثیر قرار می‌دهد.
نظر روانشناسان و مشاوران:
چراغ راه برای تاریکی متخصصان سلامت روان بر این باورند که می‌توان با رفتارهایی آگاهانه،عمق فاجعه را کاهش داد:
حفظ احترام متقابل:
والدین باید به کودک اطمینان دهند که طلاق، به معنای پایان عشق آنها به فرزند نیست. هرگز مقابل کودک، یکدیگر را تخریب نکنند.
گفت‌وگوی صادقانه:
با زبان کودکانه و بدون دادن جزئیات نامناسب، برای او توضیح دهند که قرار است چه اتفاقی بیفتد.
حضور مستمر هر دو والد:
کودک باید مطمئن باشد که حتی با جدا شدن والدین، حضور عاطفی و فیزیکی هر دو در زندگی او تداوم خواهد داشت.
درمان گری حرفه ای:
کمک گرفتن از روانشناس کودک، فضای امنی برای او فراهم می‌آورد تا احساساتش را بروز دهد و راه‌های مقابله با آن را بیاموزد.
ایجاد ثبات:
حفظ روال عادی زندگی (مثل مدرسه، دوستان و فعالیت‌ها) به کودک کمک می‌کند تا در میان این تغییرات، به نقطه‌ی ثابتی چنگ بزند.
به اعتقاد نگارنده زندگی، ادامه دارد طلاق،پایان راه نیست؛
هرچند که پایانی دردناک بر یک رابطه است. اما می‌توان آن را آغازی جدید دانست؛ آغازی که اگر با خرد، گذشت و مسئولیت‌پذیری همراه باشد، می‌تواند نسلی را که در معرض آسیب است، نجات دهد.
فرزندان طلاق، قربانیان این نبرد نیستند، بلکه قهرمانان کوچکی هستند که نیاز دارند تا با حمایت، درک و عشق بی‌قید و شرط والدین و جامعه، دوباره پرواز را بیاموزند.
بیاییم به جای قضاوت، درک کنیم و به جای ترحم، حمایت. زیرا زندگی، حتی پس از تندبادها، دوباره سبز خواهد شد.
به قلم عبدالحمید گل‌افشان
