آموزش و پرورش،سنگ بنای توسعه پایدار و خشت اول ساختمان آینده هر کشوری است.
متأسفانه در سال‌های اخیر، شاهد فاصله گرفتن این نهاد حیاتی از مأموریت اصلی خود و بروز پدیده‌ای نگران‌کننده به نام «افت تحصیلی» به‌ویژه در استان‌های باپتانسیل اما کمتربرخورداری مانند خوزستان هستیم.
این گزارش با نگاهی دغدغه‌مندانه ولی امیدوارانه، به واکاوی علل این معضل و ارائه پیشنهادهایی برای عبور از این بحران می‌پردازد.
تشریح وضعیت موجود:
عمق یک چالش ملی در استان خوزستان افت تحصیلی تنها به معنای کاهش نمرات درسی نیست،بلکه نشانگر کاهش انگیزه یادگیری، افزایش ترک تحصیل و در نهایت کاهش کیفیت سرمایه انسانی آینده‌ساز کشور است.
در استان خوزستان، این پدیده به دلایل متعدد و درهم‌تنیده‌ای شکل گرفته که غفلت از آن، تهدیدی جدی برای پتانسیل عظیم انسانی و اقتصادی این خطه است.
واکاوی ریشه‌ها و عوامل مؤثر در افت تحصیلی
عوامل زیرساختی و امکاناتی:
مدارس فرسوده و کانکسی:
وجود این مدارس نه تنها نماد محرومیت، که عامل مستقیم ایجاد محیطی نامناسب برای تمرکز و یادگیری است.
دانش‌آموز در فضایی با دمای نامتعادل، نور ناکافی و ایمنی پایین، نمی‌تواند ذهنیتی مثبت نسبت به علم‌آموزی پیدا کند.
فقدان فناوری‌های آموزشی روزآمد:
در حالی که نظام‌های آموزشی پیشرو به سمت هوشمندسازی و استفاده از ابزارهای دیجیتال حرکت کرده‌اند، بسیاری از مدارس خوزستان از ابتدایی‌ترین امکانات سمعی و بصری نیز محرومند. این شکاف دیجیتال، دانش‌آموزان را از دسترسی به منابع غنی آموزشی محروم می‌کند.
عوامل انسانی و معیشتی:
مشکلات معیشتی معلمان:
معلمی که به دلیل فشار اقتصادی مجبور است به چند شغل همزمان روی آورد، طبیعتاً وقت و انرژی کافی برای مطالعه، طراحی تدریس خلاقانه و پیگیری انفرادی دانش‌آموزان را نخواهد داشت.
این موضوع به طور مستقیم بر کیفیت انتقال مفاهیم تأثیر می‌گذارد.
کمبود نیروی انسانی متعهد و کلاس‌های پرجمعیت:
تراکم بالای دانش‌آموز در کلاس‌درس، امکان توجه به تک‌تک افراد و رفع اشکال را از معلم سلب می‌کند و کیفیت تعلیم را به شدت کاهش می‌دهد.
عوامل محتوایی و انگیزشی:
حافظه‌محوری و بی توجهی به مهارت‌آموزی:
هنگامی که نظام آموزشی صرفاً بر محفوظات تأکید دارد و دانش‌آموز کاربرد دانش در زندگی واقعی و بازار کار را نمی‌بیند، انگیزه خود را برای یادگیری از دست می‌دهد.
ضعف آموزش مجازی:
همانطور که اشاره شد، تجربه آموزش در دوران همه‌گیری کرونا نشان داد که زیرساخت‌های دیجیتال و مهارت‌های تدریس مجازی در استان خوزستان وکشورخیلی قوی نیست. این ضعف، شکاف آموزشی را عمیق‌تر کرد.
ادامه دارد…
به قلم عبدالحمید گل‌افشان
