به گزارش خبرنگار اقتصادی ایرنا، دانشگاه و صنعت سالهاست در جستجوی نقطه تلاقی منافع خود هستند، اما همچنان فاصلهای میان نیاز کارخانهها و مهارت فارغالتحصیلان وجود دارد. بسیاری از دانشجویان پس از دریافت مدرک، دانش تئوریک قابل قبولی دارند، اما در مهارتهای عملی ضعیفاند و کارفرمایان اغلب ناچارند آموزش آنها را از صفر آغاز کنند. این شکاف، ریشه در برنامه درسی قدیمی، نبود کارآموزی واقعی و گسست ارتباطی میان محیطهای آموزشی و محیطهای تولید دارد.
تجربه کشورهای موفق نشان میدهد که راهکارهای اثربخشی وجود دارد. در آلمان، مدل «آموزش دوگانه» دانشجو را همزمان در دانشگاه و شرکت صنعتی درگیر میکند؛ به گونهای که از همان آغاز با فرآیند تولید، فرهنگ کاری و مهارت عملی آشنا میشود.
در کرهجنوبی و سنگاپور، مراکز آموزش مهارتی با سرمایهگذاری مشترک دانشگاه و صنعت فعالیت میکنند و علاوه بر تجهیزات، استادکارانی با تجربه صنعتی را در اختیار دارند.
در آمریکا نیز پروژههای تحقیقاتی و کارآموزی ترمی به گونهای طراحی شده که دانشجویان با مسائل واقعی تولید درگیر شوند و خروجی قابل استفاده به صنعت تحویل دهند.
برای آنکه دانشگاه بتواند نیروی «آمادهبهکار» تربیت کند، چند عنصر کلیدی اجتنابناپذیر است. برنامه درسی باید هر دو یا سه سال یکبار متناسب با تغییرات بازار کار بازنگری شود. حضور اساتیدی که تجربه مستقیم صنعتی دارند باید تقویت گردد. کارآموزی به یک الزام جدی بدل شود که بر اساس مهارت ارزیابی گردد، نه فقط حضور و غیاب. پروژههای دانشجویی باید بر اساس سفارش واقعی شرکتها تعریف شوند تا دانشجو اهمیت و کاربرد عملی دانش خود را لمس کند. در کنار این اقدامات، وجود یک سیستم پایش و بازخورد از وضعیت استخدام و عملکرد فارغالتحصیلان، امکان اصلاح مداوم فرایند تربیت نیرو را فراهم میسازد.
در نهایت، حتی کاملترین مدل آموزشی نیز بدون ثبات و پایداری اقتصادی در بخش صنعت، نمیتواند نتیجه مطلوب بدهد. نیروی کار ماهری که فرصت اشتغال مطمئن و با دستمزد رقابتی پیدا نکند، ناگزیر جذب بخشهای دیگر یا راهی بازارهای خارجی میشود؛ و این همان چرخهای است که باید با همکاری واقعی دانشگاه و صنعت شکسته شود.
در این میان، بردن گلایه تربیت نیروی ماهر مورد نیاز صنعت در دانشگاه به وزیر علوم راه به جایی نمی برد، چرا که حسین سیمایی صراف معتقد است هنوز با وجود تمامی کاستی ها، صنعت بهترین نیروهایش را از دانشگاه استخدام می کند.
صنعت هنوز جایگزینی بهتر از فارغالتحصیل دانشگاه ندارد
حسین سیمایی صراف وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در زمینه تربیت نیروی انسانی ماهر مورد نیاز صنعت، تاکید دارد: صنعت هنوز جایگزینی بهتر از فارغالتحصیل دانشگاه ندارد؛ وی معتقد است ما واقعاً در سرفصل درون دانشگاهی بازنگری انجام دادهایم؛ شاید تا امروز حدود ۴۰۰ رشته تحصیلی را متناسب با نیاز بازار کار اصلاح کردهایم. حتی اگر صنعتِ دانشی ما برای یک رشته خاص نیروی کار بخواهد، تعدادی از واحدهای درسی دانشجویان همان رشته را کاهش میدهیم تا مهارتمحورتر شوند.
سیمایی صراف در گفت و گویی کوتاه با خبرنگار گروه اقتصادی ایرنا در جریان بازدیدش از این رسانه، این نکته را گوشزد می کند که خودِ صنعت، حتی برای فارغالتحصیلان ماهر دانشگاه هم بهطور جدی سراغ جذب نمیآید. من البته به آنها حق میدهم؛ زیرا مشکلات اقتصادی دارند. با این حال، همین صنعتی که گلایهمند است، بیش از ۱۱ هزار قرارداد مشترک با ما دارد.
وزیر علوم می گوید: واقعیت این است که ما در برخی رشتهها بهروز نیستیم، ولی این نیز حقیقت دارد که صنعت هم فعلاً نمیتواند نیرویی بهتر از فارغالتحصیل دانشگاه از جایی دیگر جذب کند. با وجود این، ما موظف به روزآمدسازی آموزش و همکاری بیشتر با صنعت هستیم.
