یادداشت خبرنگار
پارک دوبل؛ نمایش بی‌تفاوتی یا ضعف قوانین؟
خیابان‌های شهر، گواه روزمره‌ترین صحنه‌های بی‌قانونی هستند؛ صحنه‌هایی که در آن‌ها برخی رانندگان خودروهای خود را به راحتی و بدون هیچ هراسی در وسط معابررها می‌کنند و گذرگاه‌ها را به بن‌بست تبدیل می‌کنند.
این صحنه‌ها آن‌قدر تکرار شده‌اند که گویی به بخشی از منظر شهری ما تبدیل شده‌اند.
اما چرا برخی رانندگان با وجود آگاهی از تخلف، به پارک دوبل اقدام می‌کنند و تنها با جمله « فوقش یه جریمه میشم» از کنار آن می‌گذرند؟
در میانه شلوغی یک خیابان تجاری، مردی میانسال خودروی خود را پشت سر خودروی دیگری متوقف می‌کند و با عجله وارد مغازه‌ای می شود.
وقتی از او پرسیده می‌شود چرا این کار را می‌کند، با بی‌تفاوتی پاسخ می‌دهد:
«پارکینگ نبود، مجبور شدم.» این جمله، توجیهی آشنا برای بسیاری از تخلفات رانندگی است.
اما آیا واقعاً نبود پارکینگ مجوزی برای نقض قانون است؟
یک کارشناس حوزه راهنمایی و رانندگی که نخواست نامش فاش شود، در این باره می‌گوید: « پارک دوبل تنها یک تخلف ساده نیست، بلکه نشانه‌ای از ضعف سیستم آموزش و فرهنگ رانندگی است.
بسیاری از رانندگان در مرحله آموزش صرفاً برای قبولی در آزمون آیین‌نامه و آزمون عملی تمرکز می‌کنند، نه درک اهمیت رعایت قوانین در زندگی روزمره.
از سوی دیگر، جریمه‌های مالی در بسیاری از موارد بازدارنده نیستند، چرا که میزان آن‌ها با توجه به توان مالی برخی رانندگان ناچیز است.»
این کارشناس راهکار این معضل را در چند محور می‌داند:
افزایش جریمه‌ها به صورت پلکانی:
جریمه‌های سنگین‌تر برای متخلفان مکرر.
استفاده از سیستم‌های هوشمند:
نصب دوربین‌های نظارتی برای ثبت خودکار تخلفات.
آموزش مستمر:
برگزاری دوره‌های آموزشی اجباری برای متخلفان.
فرهنگ‌سازی از طریق رسانه‌ها:
استفاده از برنامه‌های آموزشی برای ترویج فرهنگ رانندگی صحیح.
ضعف قوانین یا ضعف فرهنگ؟
اگرچه برخی قوانین راهنمایی و رانندگی به نظر می‌رسد بازدارنده نیستند، اما مشکل اصلی تنها به قوانین محدود نمی‌شود.
در بسیاری از موارد اجرای ناقص قوانین و نبود نظارت کافی باعث شده تا رانندگان احساس مصونیت کنند.
وقتی یک راننده می‌داند احتمال جریمه شدنش کم است یا حتی در صورت جریمه شدن، هزینه چندانی متحمل نمی‌شود، طبیعتاً انگیزه‌ای برای رعایت قانون ندارد.
به عنوان کسی که سال‌ها شاهد تأثیرات منفی پارک دوبل بر روان و زندگی شهروندان بوده‌ام، معتقدم این مسئله تنها با همکاری مردم و مسئولان برطرف می‌شود.
از یک سو، قوانین باید به گونه‌ای طراحی شوند که برای متخلفان هزینه‌دار باشد و از سوی دیگر، شهروندان نیز باید به این درک برسند که رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی تنها برای حفظ نظم نیست، بلکه برای احترام به حقوق یکدیگر است.
شاید بهتر باشد به جای آن‌که تنها به فکر جریمه کردن باشیم، به فکر آموزش و فرهنگ‌سازی از دوران مدرسه باشیم. زیرا رانندگی تنها یک مهارت فنی نیست، بلکه نمایشی از فرهنگ و مسئولیت‌پذیری اجتماعی ماست.
️ عبدالحمید گل‌افشان
