دونالد ترامپ، چهلوپنجمین رئیسجمهور آمریکا، را شاید بتوان نماد عینی «خالیبندی» و «دروغگویی » در عرصه جهانی دانست. پدیدهای که نه یک انتقاد ساده، که یک مکتب سیاسیِ مبتنی بر دروغ سیستماتیک، خودستایی بیپروا و مصادره دستاوردهای دیگران است. «ترامپیسم» هنر بافتن دروغهای موازی است، جایی که هر رویداد جهانی، صرفنظر از نقش واقعی آمریکا، به پای حساب شخصی و تصویر عمومی یک فرد ریخته میشود!
ویژگی منحصربهفرد ترامپ در تاریخ معاصر، عطش سیریناپذیر او برای توجه و تأیید است. این نیاز روانی، او را به سمت دروغگویی به مثابه یک راهبرد ارتباطی سوق داده است. دروغهای او آنقده گسترده و مکرر هستند که رسانههای معتبر جهان، بخشی از منابع خود را به «شمارش دروغهای ترامپ» اختصاص دادهاند. این دیگر یک اتهام سیاسی نیست، بلکه یک واقعیت مستند و کمسابقه در دیپلماسی مدرن است.
نمونههای این خالیبندیهای بزرگ، بهوضوح در خاورمیانه قابل ردیابی است. هنگامی که ایران در پاسخ به تجاوزات متعدد رژیم صهیونیستی، ضربات کوبنده و حسابشدهای را به حساسترین نقاط سرزمینهای اشغالی و پایگاه آمریکا در قطر وارد کرد، کارزار نظامی به نقطه عطفی رسید. در این مرحله، دیپلماسی منطقهای و میانجیگری کشورهای بیطرف، آتشبسی را رقم زد که از یک بنبست خونین جلوگیری کرد. اما ترامپ این نتیجهگیری منطقی یک درگیری پیچیده را بدون هیچ شرمی، «دستاورد صلحطلبانه شخصی خود» خواند! گویی او، به جای مواجهه با یک پاسخ نظامی سهمگین، بر جنگی پیروز شده بود.
این وارونهنمایی در ماجرای غزه نیز تکرار شد. هنگامی که رژیم مفلوک صهیونیستی پس از دو سال جنگ فرسایشی و تحمل تلفات سنگین انسانی و اقتصادی، و در اوج انزوای بینالمللی، مجبور به پذیرش آتشبس و اعطای امتیاز به حماس شد، ترامپ و متحدانش تلاش کردند تا این درماندگی را به عنوان «یک موفقیت دیپلماتیک برای کاخ سفید» قالبکنند. این ادعا در حالی مطرح شد که جهان شاهد بود مقاومت فلسطین، ارتش تا دندان مسلح اسقاطیل را به عقبنشینی واداشته است.
این سطح از توهم تا آنجا پیش رفت که ترامپ، با تکیه بر همین «دستاوردهای ساختگی»، خود را شایسته دریافت «جایزه صلح نوبل» دانست. این ادعا بهتنهایی گویای عمق فاجعه است: تبدیل سیاست خارجی به یک کمدی سورئال برای تغذیه خودشیفتگی یک فرد.
ترامپیسم، در حقیقت، نوعی «سرقت دستاورد» در مقیاس جهانی است. این مکتب به رهبرش میآموزد که هرگونه کاهش تنش، هر آتشبسی، و هر پیشرفت مثبتی در هر نقطه از جهان، مستقیماً به حساب هوش، قدرت چانهزنی و نبوغ دیپلماتیک او واریز میشود. این رویکرد نهتنها اعتبار آمریکا را خدشهدار کرده، بلکه منطق حاکم بر روابط بینالملل را به تمسخر گرفته است. ترامپیسم نشان میدهد که وقتی خالیبندی به سطح یک ایدئولوژی حکومتی ارتقا یابد، تنها چیزی که از آن باقی میماند، کوهی از دروغ و تصویری مخدوش از واقعیت است.
صادق سلامت دوم
روزنامهنگار
۲۴ مهرماه ۱۴۰۴