به قلم: عبدالحسین کلانتریپور
در روزگاری که سفره مردم هر روز کوچکتر میشود و قیمت کالاهای اساسی از کنترل خارج، دیگر نمیتوان با وعده و شعار مردم را آرام نگه داشت. واقعیت این است که جامعه امروز ما با بحران معیشت دست به گریبان است؛ بحرانی که نهتنها از ضعف اقتصادی، بلکه از بیتدبیری و مدیریت نادرست سرچشمه میگیرد.
در ماههای اخیر، افزایش سرسامآور قیمت صیفیجات و محصولات کشاورزی، بار دیگر سفره خانوارهای کمدرآمد را تهدید کرده است. گوجهفرنگی، که تا چندی پیش یکی از ارزانترین اقلام سبد غذایی بود، اکنون کیلویی پنجاه تا هفتاد هزار تومان به فروش میرسد. این در حالی است که گوجه، خیار، کدو و بادمجان همگی تولید داخلاند و هیچ توجیهی برای افزایش اینچنینی قیمتها وجود ندارد. کشاورزان میگویند محصول خود را در میدان میوهوترهبار به قیمت پایینتر میفروشند، اما واسطهها و صادرکنندگان با خرید انبوه و صادرات آن به عراق، بازار داخلی را خالی میکنند و قیمتها را بالا میبرند.
مشکل اصلی، در نبود نظارت و بیتوجهی مسئولان است. صادرات بیرویه صیفیجات، در شرایطی که مردم کشور خودمان در تنگنای اقتصادی بهسر میبرند، تصمیمی ناعادلانه و غیرمسئولانه است. آقای استاندار، نمایندگان مجلس و مدیران مرتبط باید بهجای سکوت، اقدام عملی نشان دهند. آیا انصاف است مردم برای خرید یک کیلو گوجه یا هویج چنین مبلغی بپردازند، در حالی که بخش بزرگی از همین محصولات به راحتی از مرزها خارج میشود؟
اگر صادرات این اقلام برای مدت محدودی متوقف شود، بازار داخلی به سرعت به تعادل خواهد رسید. هوا خنک شده و محصولات فاسد نمیشوند؛ پس دلیلی ندارد که ذخایر غذایی کشور صرف تأمین نیاز دیگر کشورها شود، آنهم زمانی که خانوادههای ایرانی در تأمین نان و سبزی سفرهشان ماندهاند.
مردم خوزستان و بسیاری از استانهای محروم، سالهاست با تبعیض توسعهای و ضعف زیرساختها دستبهگریباناند. کافی است به وضعیت مترو اهواز یا جادههای پرچاله شهر نگاه کنیم تا بفهمیم که مدیریت ناکارآمد چگونه بر کیفیت زندگی اثر گذاشته است. در همین زمان، استانهایی مانند شیراز یا اصفهان از پروژههای عمرانی متعدد بهرهمند میشوند و این تفاوت، چیزی جز سوءمدیریت نیست.
بحران امروز، فقط گرانی گوجه و خیار نیست؛ بحران بیاعتمادی است. وقتی مردم میبینند مدیران وعده میدهند اما عمل نمیکنند، وقتی قدرت خریدشان هر روز کمتر میشود و هیچ گوش شنوایی نیست، چگونه میتوان از آنان انتظار داشت با امید به آینده نگاه کنند؟
نمایندگان مجلس باید یادشان باشد که نماینده مردماند، نه مدافع جایگاههای شخصی. دولت نیز باید از سطح شعار فراتر برود و برای تنظیم بازار و مهار قیمتها اقدام کند. اگر نظارت بر صادرات، حمایت از تولیدکننده داخلی و برخورد با دلالان جدی گرفته شود، هم کشاورز سود واقعی میبرد، هم مصرفکننده از فشار معیشتی رها میشود.
در کشوری با این همه منابع، نباید نان و پنیر برای مردم رؤیا شود. نباید فقیر از سادهترین مواد غذایی محروم بماند. اقتصاد مردمی زمانی معنا دارد که منافع ملی، نه منافع دلال، در اولویت باشد.
اکنون زمان آن است که دولت، مجلس و نهادهای اجرایی، به جای گزارش و تبلیغ، به میدان عمل بیایند. جلوی صادرات بیرویه را بگیرند، زنجیره تولید تا مصرف را اصلاح کنند و اجازه ندهند ثروت کشاورزی کشور به قیمت گرسنگی مردم از مرزها خارج شود.
مردم ما شایسته رفاه، آرامش و احتراماند. آنان بهجای شنیدن وعدههای تکراری، نیاز به اقدام واقعی دارند. هر تصمیم اقتصادی باید ابتدا منافع مردم را ببیند. و تا زمانی که این اصل رعایت نشود، هیچ برنامهای نمیتواند اعتماد ازدسترفته را بازگرداند.
اگر قرار است جامعهای پویا، امیدوار و متحد داشته باشیم، باید از همینجا شروع کنیم: از سفره مردم.