به قلم :صالح محمدیان
وقتی سخن از نبرد به میان می‌آید، خاطر خط مقدمی را به تصویر می‌کشد که در آن صف سپاه با صف دشمن روبرو می‌گردد. ولی حقیقت روزگار ما حکایت از ساحتی فراخ‌تر دارد. امروز، دشمنی که دریافته است «تصرف این مُلک و این خاک و این سرزمین الهی و معنوی با ابزار فشار و ابزار نظامی امکان ندارد»، به سلاح کارآمدتر و خطرناکتری روی آورده است. راهبرد جدید دشمن، «جنگ تبلیغاتی و رسانه‌ای» تمام‌عیار برای تغییر افکار عمومی و تصرف «دلها، مغزها و باورها»ی مردم است. همان‌گونه که رهبر معظم انقلاب اسلامی تأکید فرموده‌اند: «امروز ما درگیر یک درگیری تبلیغاتی و رسانه‌ای با یک جبهه وسیع هستیم». هدف نهایی آنان چیزی جز «تغییر هویت دینی، تاریخی و فرهنگی» این ملت نیست.
شیوه کار دشمن در این نبرد نامحسوس، مبتنی بر «جعل و دروغ‌پردازی» و «لشکرکشی کاذب رسانه‌ای» است. تمرکز اصلی آنان بر دامن زدن به اختلافات قومی، حزبی و تشکیک در باورهای اصیل مذهبی است. آنان با «بمباران تبلیغاتی»، «ارائه تصویر غلط از وضعیت کشور» و «القای یأس و ناامیدی» می‌کوشند تا هر مسئله کوچک محلی یا اجتماعی را به بحرانی امنیتی تبدیل و در مسیر تخریب وحدت ملی جهت‌دهی کنند. در این عصر، فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی به میدان اصلی این جنگ روانی تبدیل شده‌اند، جایی که دشمن با تولید و گسترش محتوای هدفمند، در پی ایجاد تفرقه و سست کردن اعتماد عمومی است.
نمونه بارز و عینی این توطئه‌گری رسانه‌ای را می‌توان در حادثه تلخ «خودسوزی یک جوان اهوازی» در اردیبهشت‌ماه سال ۱۴۰۲ و پیامدهای آن جستجو کرد. شرح واقعه از این قرار بود که یک جوان به دلیل مشکلات معیشتی و احساس درماندگی در اداره امور زندگی شخصی، اقدام به خودسوزی کرد. این یک تراژدی انسانیِ ناشی از دشواری‌های اقتصادی بود که متأسفانه به سرعت از بُعد فردی خود خارج شد. شبکه‌های رسانه‌ای خارج‌نشین و برخی کانال‌های تحریک‌گر در فضای مجازی، بلافاصله و با برنامه‌ای از پیش طراحی شده، وارد عمل شدند. آنان با «کادرسازی سیاسی-قومیتی» کاملاً جهت‌دار، این حادثه غم‌انگیز فردی را از بافت واقعی خود جدا کرده و در چارچوبی کاملاً جعلی قرار دادند. روایت مهندسی‌شده آنان این بود که گویا این عمل، «اعتراض یک قشر خاص» یا «قیام علیه سیستم» است. با بزرگ‌نمایی، انتشار انتخابی تصاویر و استفاده از ادبیات تحریک‌آمیز، سعی کردند آتش خشم و احساسات را در منطقه‌ای حساس مانند خوزستان برافروزند و آن را به یک بحران امنیتی و شکاف قومی تبدیل کنند. هدف، ایجاد ناامنی، تخریب چهره نظام و نشان دادن ایران به عنوان کشوری در آستانه شورش داخلی بود.
پاسخ هوشمندانه و عملی سیستم مدیریتی کشور به این توطئه، فصل مهم دیگری از این ماجراست. درست در زمانی که دشمن انتظار داشت دولت مرکزی با بی‌تفاوتی یا برخورد امنیتی صرف، زمینه را برای دامن‌زدن به آشوب فراهم کند، رویکردی معکوس و خردمندانه در پیش گرفته شد. ریاست جمهوری شخصاً و بدون فوت وقت، دستور رسیدگی فوری و فراجناحی به این موضوع را صادر کرد. این فرمان، مسیر بروکراسی اداری را شکست و اولویت ملی یافت. در سطح محلی، دکار موالی زاده استاندار خوزستان و نماینده ولی فقیه در استان (آیت‌الله جزایری) به صورت میدانی و مستقیم وارد عمل شدند. آنان نه با زبان امنیتی، که با زبان همدلی با خانواده آسیبدیده دیدار کردند، مشکلات را شنیدند و قول مساعد دادند. سرعت در رسیدگی به خواسته‌های منطقی، شفافیت در اطلاع‌رسانی و نشان دادن تمرکز دولت بر حل معضلات مردم، مهم‌ترین ابزار بود. نتیجه این اقدام سریع و همدلانه آن بود که باد از بالای توطئه رسانه‌ای دشمن گرفت. جامعه محلی احساس کرد صدایش شنیده می‌شود و دشمن نتوانست از تراژدی یک فرد، سنگری برای حمله به تمامیت ارضی و وحدت ملی بسازد. این حادثه به الگویی تبدیل شد که نشان می‌دهد «هوشمندی، سرعت عمل و مردم‌داری» مؤثرترین پادزهر در برابر پیشرفته‌ترین جنگ‌افزارهای رسانه‌ای دشمن است.
اکنون نیز، گزارش‌های موثق حاکی است که تمرکز جدید دشمن بر انتخابات آینده شورای شهر اهواز معطوف گشته است. تجربه جنگ‌های رسانه‌ای اخیر نشان داده که دشمن برای ایجاد نارضایتی، از تاکتیک‌هایی مانند «پروپاگاندای محاسباتی»، استفاده از حساب‌های جعلی و ربات‌ها برای جوسازی و القای حس بدبینی نسبت به نهادهای انتخاباتی استفاده می‌کند. آنان با برنامه‌ریزی دقیق و نفوذ در مسائل ریز شهری و استفاده از ابزارهای رسانه‌ای، درصدد هستند تا فضای انتخاباتی را آلوده، رقابت‌های سالم را به اختلاف‌های عمیق و کاذب تبدیل کرده و مشروعیت و اعتماد عمومی را مخدوش کنند. بسیاری از اختلافات و چالش‌های کنونی در سطح شهر، بی‌شک ریشه در همین طراحی و تحریک بیگانگان دارد.
آنان می‌دانند اگر بتوانند در این نقطه حساس، تفرقه ایجاد و مشارکت مردمی را کاهش دهند، ضربه‌ای سنگین به پیکره امنیت و توسعه ملی وارد ساخته‌اند.
با این همه، این میدان رزم، عرصه درماندگی نیست؛ بلکه سکویی است که با ژرف‌اندیشی، هوشیاری و به کار بستن راهکارهای کارآمد، می‌توان در آن درخشید و سربلند بیرون آمد. رهبر فرزانه انقلاب با اشاره به عظمت این جنگ رسانه‌ای، همواره بر لزوم «آرایش مناسب» و هوشیاری در مقابل آن تأکید فرموده‌اند. ایشان راه مقابله را در «شناخت صحیح و دقیق جوانب این جنگ» و «هوشمندی برای جلوگیری از تحقق اهداف دشمن» دانسته‌اند. مهم‌تر از آن، ایشان بر نقش محوری رسانه‌های متعهد، هنرمندان و نخبگان داخلی در روشنگری و ایجاد «جبهه فرهنگی و رسانه‌ای مستقل و قدرتمند» تأکید ویژه دارند. این جبهه، با تکیه بر حقانیت آرمان‌های انقلاب و بیان واقعیت‌های کشور، می‌تواند توطئه دشمن را خنثی و افکار عمومی را مصون نگه دارد.
پیروزی نهایی در این نبرد سرنوشت‌ساز، از آن ملتی است که با هوشیاری، نیرنگ دشمن برای پراکندن رعب، یأس و تفرقه را می‌شناسد. ملتی که به جای تن دادن به اختلافات ساختگی قومی یا حزبی و غرق شدن در موج‌های کاذب فضای مجازی، با اعتماد به رهنمودهای راهگشای رهبری، وحدت کلمه حول منافع ملی و استفاده خردمندانه و منتقدانه از رسانه‌ها، صحنه عمل را دگرگون می‌سازد. این فتح با انتخاب آگاهانه، تفکر نقادانه در برابر محتوای رسانه‌ای و دوری جستن از دام‌های انتخاباتی و اجتماعی که دشمن در فضای مجازی و واقعی می‌گسترد رقم می‌خورد. تاریخ پرفروغ ایران گواهی می‌دهد که این ملّت در سخت‌ترین محاصره‌ها و در پیچیده‌ترین توطئه‌های تفرقه‌افکن رسانه‌ای، با درایت و انسجام، درخشان‌ترین آفرینش‌ها و پیروزی‌ها را پدید آورده است. امروز نیز با هوشیاری در برابر جنگ نرم و تقویت جبهه رسانه‌ای خودی، آینده‌ای روشن و سرشار از عزت در انتظار این سرزمین جاویدان است.
