به گزارش مهدی محمدزاده خبرنگار مجموعه خبری جهان اخبار ،ویژه‌برنامه زنده عربی «آفاق الاحوار» با محوریت «اصلاح ذات‌البین و نقش بزرگان در حل اختلافات خانوادگی» به همت مجموعه خبری جهان اخبار، با حضور جمعی از شهروندان محترم اهوازی از طوایف اصیل عرب خوزستان برگزار شد؛ برنامه‌ای که با استقبال قابل توجه مخاطبان همراه بود و به بستری برای طرح دیدگاه‌های اجتماعی، فرهنگی و سنتی پیرامون جایگاه ریش‌سفیدان، شیوخ و بزرگان در حل‌وفصل مسائل خانوادگی، عروسی‌ها و آیین‌های عزاداری تبدیل شد.
این ویژه‌برنامه زنده که به زبان عربی و با رویکرد گفت‌وگومحور برگزار شد، تلاش داشت تا با بهره‌گیری از تجربه‌های زیسته بزرگان و معتمدان اجتماعی، نقش سازنده سنت‌های بومی در کاهش تنش‌ها، پیشگیری از تعمیق اختلافات و تقویت انسجام اجتماعی را مورد بررسی قرار دهد.
در این برنامه، شیخ عبود آل‌عناجید از شاعران شناخته‌شده و فعالان فرهنگی استان خوزستان، به‌عنوان میزبان و صاحب‌نظر حضور داشت. وی ضمن میزبانی این نشست گفت‌وگویی، دیدگاه‌ها و تحلیل‌های خود را درباره اهمیت اصلاح ذات‌البین و مسئولیت اجتماعی بزرگان قبایل مطرح کرد.
اصلاح ذات‌البین؛ ستون پنهان آرامش اجتماعی
یکی از محورهای اصلی این ویژه‌برنامه، بررسی مفهوم «اصلاح ذات‌البین» به‌عنوان یکی از ارزش‌های ریشه‌دار در فرهنگ عربی و اسلامی بود. شرکت‌کنندگان در این نشست بر این باور بودند که اصلاح ذات‌البین صرفاً یک اقدام مقطعی برای پایان دادن به یک اختلاف نیست، بلکه فرآیندی اجتماعی، اخلاقی و فرهنگی است که نیازمند درایت، تجربه و اعتماد عمومی است.
برخی از شهروندان حاضر در برنامه با اشاره به تجربه‌های شخصی خود، نقش بزرگان طوایف را در جلوگیری از گسترش اختلافات خانوادگی و تبدیل آن‌ها به بحران‌های اجتماعی بسیار تعیین‌کننده دانستند. به گفته آنان، حضور به‌موقع و مدبرانه بزرگان می‌تواند مانع از ورود اختلافات به مسیرهای قضایی و امنیتی شود و آرامش را به خانواده‌ها بازگرداند.
جایگاه بزرگان در عروسی و عزا
در بخش دیگری از این برنامه، نقش بزرگان و معتمدان در آیین‌های اجتماعی همچون عروسی و عزاداری مورد توجه قرار گرفت. حاضران بر این نکته تأکید کردند که این آیین‌ها تنها مراسمی تشریفاتی نیستند، بلکه فرصت‌هایی برای تحکیم روابط اجتماعی، ترمیم دلخوری‌ها و بازسازی پیوندهای خانوادگی به شمار می‌آیند.
برخی از نظر‌دهندگان با اشاره به تغییرات اجتماعی و سبک زندگی مدرن، نسبت به کمرنگ شدن نقش سنتی بزرگان هشدار دادند و خواستار احیای این جایگاه در چارچوبی متناسب با شرایط امروز شدند. آنان معتقد بودند که بی‌توجهی به این سرمایه اجتماعی می‌تواند زمینه‌ساز افزایش اختلافات و گسست‌های عاطفی در جامعه شود.
خانواده؛ نقطه آغاز اصلاح
محور مهم دیگر این ویژه‌برنامه، تمرکز بر خانواده به‌عنوان نخستین و مهم‌ترین بستر اصلاح ذات‌البین بود. شرکت‌کنندگان تأکید داشتند که بسیاری از اختلافات اجتماعی ریشه در تنش‌های حل‌نشده خانوادگی دارد و اگر این مسائل در همان سطح خانواده با کمک بزرگان حل‌وفصل شود، از بروز بحران‌های بزرگ‌تر جلوگیری خواهد شد.
در این میان، نقش شیوخ، ریش‌سفیدان و افراد مورد اعتماد خانواده‌ها به‌عنوان واسطه‌های امین و بی‌طرف، بسیار برجسته ارزیابی شد. به گفته حاضران، این افراد با شناخت دقیق از ساختارهای خانوادگی و فرهنگی، قادرند راه‌حل‌هایی ارائه دهند که هم مورد پذیرش طرفین باشد و هم حرمت‌ها حفظ شود.
شیخ عبود آل‌عناجید در بخش‌هایی از این برنامه با ذکر شعری گفت:
شوگی هایم بیک مرنی اعله السراب
او چن نعر فیضان قطه اجدامی
اشگد مشیت او فمی ناشف رحت اطیح
ما اگع عت بیه حیل او هامی
یاعمر ردنی ابکانی چنت اعیش
او خل تصفگلی ابحرنه ایامی
او ساده حطیت الالم خل استراح
والندم قطانی دگ الهامی
رحت الحسبه انگطع بیهه الورید
یومی ضاع او داعتک من عامی
صحت کض ایدی دخیلک رحت آموت
منت مسلم وانا انخه اسلامی
سیف خلیت العمر واچب جریح
او یضحک اویل ضیم لاکت ضامی
الشاعر شیخ عبود آل عناجید
با نگاهی فرهنگی و شاعرانه، به اهمیت زبان گفت‌وگو، احترام متقابل و حفظ کرامت انسانی در فرآیند اصلاح ذات‌البین پرداخت. وی تأکید کرد که بزرگان جامعه باید پیش از هر چیز الگوی رفتاری باشند و با عمل خود، فرهنگ صلح، گذشت و همدلی را ترویج کنند.
او همچنین با اشاره به نقش رسانه‌ها در بازنمایی صحیح این مفاهیم، از برنامه‌هایی مانند «آفاق الاحوار» به‌عنوان فرصت‌هایی ارزشمند برای گفت‌وگوی بین‌نسلی و انتقال تجربه‌ها یاد کرد.
رسانه؛ پل ارتباطی سنت و جامعه امروز
در ادامه این ویژه‌برنامه، نقش رسانه در تقویت یا تضعیف جایگاه سنت‌های اجتماعی مورد بحث قرار گرفت. برخی از شرکت‌کنندگان بر این باور بودند که رسانه‌های محلی و بومی می‌توانند با پرداختن حرفه‌ای و مسئولانه به موضوعاتی چون اصلاح ذات‌البین، نقش مؤثری در آگاهی‌بخشی و کاهش تنش‌های اجتماعی ایفا کنند.
ویژه‌برنامه «آفاق الاحوار» تلاش کرد با ایجاد فضایی آزاد برای بیان دیدگاه‌ها، صدای اقشار مختلف جامعه را بازتاب دهد و از نگاه تک‌بعدی به مسائل اجتماعی پرهیز کند.ویژه‌برنامه زنده عربی «آفاق الاحوار» مجموعه خبری جهان اخبار، نمونه‌ای از رویکرد رسانه‌ای مبتنی بر گفت‌وگو، احترام به تنوع دیدگاه‌ها و توجه به ریشه‌های فرهنگی جامعه بود. پرداختن به موضوع اصلاح ذات‌البین و نقش بزرگان در حل اختلافات خانوادگی، عروسی‌ها و آیین‌های عزاداری، نشان داد که این مفاهیم همچنان از ظرفیت بالایی برای ایجاد همبستگی و آرامش اجتماعی برخوردارند.
حضور شهروندان محترم اهوازی از طوایف عرب و مشارکت فعال آنان در بیان دیدگاه‌ها، در کنار میزبانی و نقش‌آفرینی فکری شیخ عبود آل‌عناجید، این برنامه را به فضایی پویا و اثرگذار تبدیل کرد؛ فضایی که می‌تواند الگویی برای تولیدات رسانه‌ای آینده در حوزه مسائل اجتماعی و فرهنگی باشد.
