به قلم: عبدالحسین کلانتری‌پور
در تاریخ معاصر جمهوری اسلامی ایران، مفهوم «تهدید» همواره با «ایستادگی» معنا یافته است. از نخستین روزهای پیروزی انقلاب اسلامی تا امروز، فشارهای نظامی، سیاسی و رسانه‌ای قدرت‌های سلطه‌گر، به‌ویژه ایالات متحده آمریکا، نه‌تنها کاهش نیافته، بلکه در مقاطع حساس، با شدت بیشتری بروز پیدا کرده است. با این حال، تجربه چهار دهه تقابل نشان داده که آنچه سرنوشت این مواجهه‌ها را تعیین می‌کند، نه حجم تهدید، بلکه میزان آمادگی، انسجام و اراده ملی است.
در واپسین سال‌های دفاع مقدس، هنگامی که کشور در سخت‌ترین شرایط اقتصادی و نظامی قرار داشت، امام خمینی رحمه‌الله‌علیه با شجاعتی برخاسته از ایمان و حکمت، تصمیمی تاریخی اتخاذ کردند. پذیرش قطعنامه، نه از سر ضعف، بلکه برای حفظ اصل نظام و مردم بود؛ تصمیمی که بعدها بسیاری از تحلیل‌گران بین‌المللی نیز به عقلانیت راهبردی آن اذعان کردند. اما پیش از آن، مواضع صریح امام در برابر تجاوز مستقیم آمریکا در خلیج فارس، نشان داد که جمهوری اسلامی هرگز آغازگر جنگ نیست، اما در برابر تعرض، تردید نخواهد کرد.
حضور ناوهای جنگی آمریکا در خلیج فارس، بیش از آنکه یک اقدام عملیاتی باشد، ابزاری برای جنگ روانی است. رسانه‌های وابسته، با بزرگ‌نمایی تحرکات دریایی، تلاش می‌کنند فضای ناامنی ذهنی در جامعه ایجاد کنند. خبرسازی درباره استقرار ناو هواپیمابر، سوخت‌گیری، یا جابه‌جایی جنگنده‌ها، بخشی از یک عملیات رسانه‌ای هدفمند است که هدف آن، تضعیف روحیه عمومی و القای ناتوانی جبهه مقاومت است.
واقعیت اما چیز دیگری است. ناو هواپیمابر، علی‌رغم ظاهر پرهیبتش، یک پادگان شناور است با محدودیت‌های لجستیکی، دفاعی و عملیاتی مشخص. این شناور عظیم، در صورت درگیری واقعی، به یک هدف کاملاً قابل رصد و آسیب‌پذیر تبدیل می‌شود. دکترین دفاعی جمهوری اسلامی ایران، مبتنی بر بازدارندگی فعال، توان موشکی نقطه‌زن، پهپادهای انبوه، جنگ الکترونیک و اشراف اطلاعاتی دقیق بر منطقه است؛ مؤلفه‌هایی که هرگونه ماجراجویی نظامی دشمن را به تصمیمی پرهزینه و غیرقابل پیش‌بینی بدل می‌کند.
از سوی دیگر، نباید نقش جبهه مقاومت منطقه‌ای را نادیده گرفت. امروز، معادلات منطقه صرفاً به ایران محدود نیست. یمن، به‌عنوان یک بازیگر تأثیرگذار، پیش‌تر نشان داده که توانایی هدف قرار دادن ناوهای متجاوز را دارد. عراق، سوریه و دیگر بازیگران همسو نیز بخشی از این موازنه قدرت هستند. به همین دلیل است که هرگونه درگیری، به‌سرعت از یک مواجهه محدود خارج شده و کل منطقه خاورمیانه و کشورهای حوزه خلیج فارس را درگیر خواهد کرد؛ امری که پیامدهای اقتصادی، امنیتی و انرژی آن، برای متحدان آمریکا به‌مراتب سنگین‌تر از ایران خواهد بود.
نکته اساسی اینجاست که امنیت ایران، به‌طور مستقیم با امنیت منطقه گره خورده است. اگر خلیج فارس ناامن شود، نه‌تنها صادرات نفت، بلکه پروازهای هوایی، حمل‌ونقل دریایی و زنجیره تأمین کالاهای اساسی در کل منطقه مختل خواهد شد. اقتصاد کشورهای وابسته به تجارت و ترانزیت، در چنین شرایطی آسیب‌پذیرتر از آن است که بتوانند هزینه یک جنگ را تحمل کنند.
در این میان، دشمن بیش از هر چیز بر جنگ شناختی و رسانه‌ای تمرکز دارد. انتشار اخبار جعلی، بزرگ‌نمایی تهدیدات، القای بن‌بست اقتصادی و دامن‌زدن به ناامیدی اجتماعی، بخشی از راهبرد فشار ترکیبی است. هدف، فرسایش ذهنی جامعه و ایجاد شکاف میان مردم و حاکمیت است. مقابله با این پروژه، نیازمند هوشیاری عمومی، سواد رسانه‌ای و حضور فعال در فضای مجازی است.
تجربه حوادث اخیر و درگیری‌های محدود نشان داد که جمهوری اسلامی ایران، علی‌رغم خویشتنداری راهبردی، توان پاسخ قاطع را دارد و در صورت لزوم، از آن استفاده خواهد کرد. همان‌گونه که رهبر معظم انقلاب بارها تأکید کرده‌اند، دشمن نباید دچار خطای محاسباتی شود؛ چراکه هزینه این خطا، برای او جبران‌ناپذیر خواهد بود.
در آستانه مناسبت‌های مهم ملی و مذهبی، به‌ویژه راهپیمایی ۲۲ بهمن و ایام مبارک شعبان، نقش مردم در صیانت از امنیت ملی بیش از پیش برجسته می‌شود. حضور آگاهانه، وحدت کلمه، گوش‌به‌فرمان رهبری و تقویت امید اجتماعی، ستون‌های اصلی مقاومت ملی هستند. دعا، توکل و توسل، در کنار عقلانیت سیاسی و آمادگی دفاعی، ترکیبی است که همواره ایران را از گردنه‌های سخت عبور داده است.در نهایت، باید پذیرفت که تهدیدات دشمن واقعی است، اما بزرگ‌نمایی آن، دقیقاً همان چیزی است که دشمن می‌خواهد. جمهوری اسلامی ایران، نه تشنه جنگ است و نه از آن هراسی دارد. این کشور، با اتکا به وعده الهی «إِن تَنصُرُوا اللَّهَ یَنصُرْکُمْ وَیُثَبِّتْ أَقْدَامَکُمْ»، مسیر خود را ادامه خواهد داد. آنچه آینده را رقم می‌زند، ایمان، آگاهی و ایستادگی ملتی است که بارها ثابت کرده در بزنگاه‌های تاریخی، تصمیم درست را می‌گیرد.
