به گزارش خبرنگار سیاسی ایرنا، آیت الله سید مجتبی خامنهای رهبر معظم انقلاب در پیامی سال ۱۴۰۵ را سال «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی» نام گذاری کردند، این نامگذاری در حالی صورت گرفت که رهبر شهیدمان در سالهای مختلف محور اصلی و شعار سال را متوجه امر اقتصاد کرده بودند.
در چند سال اخیر و با شدت یافتن تحریمهای غیرانسانی غرب علیه جمهوری اسلامی ایران، واژه «اقتصاد مقاومتی» به ادبیات اقتصادی کشور اضافه شد، این واژه نخستین بار در دیدار کارآفرینان با رهبر شهید انقلاب در شهریور سال ۱۳۸۹ مطرح شد و در همین دیدار، رهبر انقلاب «اقتصاد مقاومتی» را معنا و مفهومی از کارآفرینی معرفی و برای نیاز اساسی کشور به کارآفرینی نیز دو دلیل «فشار اقتصادی دشمنان» و «آمادگی کشور برای جهش» را معرفی کردند.
در این راستا آیت الله سید مجتبی خامنهای رهبر انقلاب در پیام نوروزی شان تاکید کردند که یک روزنه امید دشمن، بهرهگیری از ضعفهای اقتصادی و مدیریتی است که از دیرباز شکل گرفته است، تأمین معیشت مردم و ارتقاء زیرساختهای زیستی و رفاهی و تولید ثروت برای عموم مردم نکته کانونی و نوعی دفاع و بلکه پیشروی چشمگیر در مقابل جنگ اقتصادی که دشمن براه انداخته تلقی شود.
اقتصاد مقاومتی، مفهومی است که بر تابآوری اقتصاد در برابر شوکها، تحریمها و نوسانات بیرونی تمرکز دارد و در عین حال به رشد پایدار و درونزا نیز توجه میکند، اقتصاد مقاومتی بر استفاده حداکثری از ظرفیتهای داخلی (منابع انسانی، طبیعی و علمی) تاکید دارد، اما به معنای قطع ارتباط با جهان نیست. بلکه در عین تکیه بر داخل، به صادرات، تعامل اقتصادی و حضور در بازارهای جهانی نیز توجه دارد.
یکی از ارکان اصلی، مشارکت گسترده مردم در فعالیتهای اقتصادی است؛ از طریق تقویت بخش خصوصی، تعاونیها و کاهش تصدیگری دولت. این رویکرد باعث افزایش پویایی و کاهش آسیبپذیری اقتصاد میشود. اقتصاد مقاومتی بر توسعه فناوری، نوآوری و شرکتهای دانشبنیان تاکید دارد، بر این اساس رشد علمی و تبدیل دانش به ثروت، یکی از موتورهای اصلی افزایش بهرهوری و رقابتپذیری در این مدل است.
تقویت تولید ملی، بهویژه تولیدات راهبردی، و جهتدهی آن به سمت صادرات، از ویژگیهای کلیدی است که به افزایش ارزآوری و اشتغال کمک میکند، اقتصاد مقاومتی به کاهش شکافهای اقتصادی و توزیع عادلانهتر امکانات در مناطق مختلف کشور توجه دارد تا توسعه متوازن شکل بگیرد.
در مجموع، اقتصاد مقاومتی به دنبال ساختن اقتصادی است که هم «پایدار و مستقل» باشد و هم «پویا و رو به رشد»؛ اقتصادی که در برابر فشارهای بیرونی آسیب نبیند و در عین حال بتواند سطح رفاه و تولید را ارتقا دهد.
پیوند اقتصاد مقاومتی با وحدت ملی
نکته دیگر که حائز اهمیت است اینکه، انسجام ملی موجب افزایش اعتماد مردم به یکدیگر و به نهادهای دولتی میشود که این اعتماد، زمینهساز سرمایهگذاری، کارآفرینی و همکاری جمعی است، وحدت ملی از تفرقهافکنی دشمنان جلوگیری میکند و مانع بهرهبرداری آنها از اختلافات داخلی برای ایجاد بحران اقتصادی میشود.
اقتصاد مقاومتی بر مشارکت همه اقشار جامعه در توسعه اقتصادی تاکید دارد. وقتی جامعه حول یک هدف مشترک و پرچم واحد متحد باشد، منابع انسانی، سرمایه اجتماعی و ظرفیتهای مردمی به شکل بهینه مورد استفاده قرار میگیرند. وحدت ملی، امنیت ملی و اقتصاد مقاومتی یکدیگر را تقویت میکنند؛ اقتصاد مقاومتی بدون امنیت و انسجام ملی نمیتواند پایدار باشد، و امنیت و انسجام نیز بدون اقتصاد پویا و خودکفا ضعیف میشوند.
مفهوم «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی» نشان میدهد که رشد اقتصاد پایدار و مقاوم تنها با تولید داخلی و قوانین اقتصادی کافی نیست؛ انسجام اجتماعی و امنیت پایدار ستونهای مکمل هستند که بدون آنها، اقتصاد مقاومتی به هدف نهایی خود یعنی خودکفایی، تابآوری و توسعه پایدار دست نخواهد یافت.
دو عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی، سیاستهای اقتصاد مقاومتی را نقشه راه عملی برای رشد و بهرهوری میدانند و میگویند: اقتصاد مقاومتی؛ فراتر از شعار، نیازمند اجرای دقیق قوانین است و مجلس و دولت در مسیر اجرای سیاست های اقتصادی باید هماهنگ عمل کنند.
گفتوگوی ایرنا با این دو نماینده را در ادامه میخوانید.
اقتصاد مقاومتی تکیه بر عموم مردم، توانمندیها و سرمایههای ملی و مردمی دارد
بهروز محبی نجم آبادی نماینده سبزوار و عضو هیات رئیسه کمیسیون برنامه و بودجه مجلس با بیان اینکه امام شهید ما سالها مساله تولید و اقتصاد را بهعنوان یکی از مسائل مهم و زیربنایی برای بهبود اوضاع اجتماعی کشور مورد توجه قرار میدادند، گفت: مقام معظم رهبری در سال جدید نیز «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت و امنیت» را مطرح کردند. قطعا اقتصاد مقاومتی یک ادبیات شناختهشده در تاریخ ملت ایران است و نوعی از ارتقای شاخصهای اقتصادی در کشور با توجه به شرایط تحریم اقتصادی محسوب میشود که در عین درونزا بودن، برونگرا نیز است و بهنوعی تولید صادراتمحور ارزآور را در دستور کار دارد.
وی افزود: اقتصاد مقاومتی تکیه بر عموم مردم، توانمندیها و سرمایههای خرد ملی و مردمی دارد. همچنین باید همه قوانین ارزشمندی را که در سالهای اخیر مجلس تصویب کرده، مانند قانون جهش تولید دانشبنیان و قانون تامین مالی و زیرساختها که برای حمایت از تولید، اتکا به درون، توجه به توانمندیهای داخلی و تولیدات راهبردی و استراتژیک تاکید دارند، بهعنوان مساله مهم در دستور کار قرار گیرد.
نماینده مردم سبزوار در مجلس گفت: اقتصاد مقاومتی مفهومی شناختهشدهای است که رهبر عزیز و شهید ما سالها آن را تبیین کردهاند و مقالات فراوانی نیز درباره شاخصها و شیوه اجرای آن نوشته شده است. آنچه امروز نیاز است، اجرای این سیاستهاست و اینکه دولت، بهویژه در حوزه زیرساخت و تولید، اقداماتی انجام دهد که به فضل الهی آثار اجتماعی مثبتی داشته باشد، اشتغال را تقویت کند و کشور را از نظر اجتماعی به شرایطی برساند که بتوانیم شاخصهای اقتصادی را بهبود دهیم و کشوری که دوران سخت تورمی و رکود را پشت سر گذاشته، به دوران رونق بازگردد.
محبی نجم آبادی اظهار کرد: آنچه امروز از حمله یکی از بزرگترین ارتشهای دنیا و همچنین یک قدرت نظامی منطقهای رخ داد که به خیال خام خود میخواستند امنیت ملی را از بین ببرند و کشور را به نابودی بکشانند، اکنون به شرایط استیصال رسیدهاند، چراکه این موضوع در محاسباتشان نبود. این نشان میدهد که در حوزه امنیت و جنگ سخت، ملت بزرگ ایران تحت زعامت امام شهید خود تصمیمات ارزشمند و اقدامات بزرگی در گذشته انجام داده است.
وی تصریح کرد: حضور میدانی مردم، که واقعا برای بنده شگفتآور است، حتی در حوزه انتخابیه سبزوار، جمعیتی که شببهشب در حال افزایش است، نشاندهنده شکلگیری یک انرژی متراکم و مثبت در جامعه است. این موضوع بیانگر آن است که در جنگ نرم نیز دشمن باخت و نتوانسته نیروهای غافل و مزدور خود را حاکم کند و میدان به دست ملت افتاده است.
تاب آوری در ملت ایران بسیار بالاست
عضو هیات رئیسه کمیسیون برنامه و بودجه مجلس تصریح کرد: قطعا عموم مردم و جریانهای سیاسی، با توجه به اینکه برای همه روشن شده و حتی رئیسجمهور آمریکا بهصراحت از احتمال تغییر نقشه ایران و طرح مساله تجزیه سخن گفت و هر فرد ایراندوستی باید بداند که امروز در کنار ملت ایران قرار گیرد و با وحدت، انشاءالله هم امنیت را تثبیت کند، هم بر دشمن پیروز شود و در مراحل بعدی، زمینههای بهبود اقتصادی را نیز فراهم سازد.
محبی نجم آبادی با بیان اینکه اقتصاد مقاومتی یک مفهوم شناختهشده است، اظهار کرد: نهتنها سیاستهای کلی که مقام معظم رهبری در قالب بیش از ۲۰ بند مطرح کردهاند، بلکه مقالات، تحقیقات و پژوهشهای فراوانی نیز در حوزههای مختلف علمی درباره آن تبیین شده است. آنچه مقام معظم رهبری بهطور ویژه بر آن تاکید داشتهاند، این است که با درونزایی و در عین حال نگاه به بیرون، به اقتصادی دست یابیم که در تلاطمها و فراز و نشیبها دچار مشکلات جدی نشویم و از پایداری لازم برخوردار باشیم.
وی تصریح کرد: بسیاری از شهرستانها و استانهای کشور، حتی در شرایط کنونی، احساس وقوع جنگ با این ابعاد را ندارند. این مساله نشان میدهد تابآوری در ملت ایران، به فضل الهی، بسیار بالاست. اقتصاد مقاومتی نیز، آنگونه که مورد نظر رهبر شهید بوده و همچنین آنچه رهبر جدید انقلاب مطرح میکنند، ناظر بر اقتصادی است که کشور را به سمت خودکفایی در کالاها و نیازهای راهبردی سوق دهد، زمینههای قانونی این رویکرد در سالهای گذشته از سوی مجلس بهطور کامل فراهم شده است.
اقتصاد مقاومتی، در برابر کارشکنیهای دشمن مقاومت میکند
مجید دوست علی نماینده کرمان و راور و عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس نیز گفت: پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی در دقایق ابتدایی تحویل سال، دقیق، عمیق، آیندهنگر و برخاسته از یک نگاه اندیشمندانه بود به طوری که با وجود داغ سنگین بر دل ما به دلیل از دست دادن رهبر شهیدمان اما احساس میکنیم که شایستهترین فرد این پرچم را به دست گرفته است. این جامعنگری، ژرفنگری و دقتنظر در پیام صادرشده، حس اطمینان و آرامش را به جامعه منتقل میکند و نشان میدهد این مسئولیت در دست فردی شایسته قرار دارد.
وی افزود: رهبر معظم انقلاب در ادامه سنتی که امام شهید داشتند، امسال را نیز با عنوان «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی» نامگذاری کردهاند. این سه مولفه، یعنی اقتصاد مقاومتی، وحدت ملی و امنیت ملی، بهنوعی در هم تنیده و بر یکدیگر اثرگذار هستند. قطعا برای تحقق اقتصاد مقاومتی، ما به وحدت ملی و امنیت ملی نیاز داریم. زمانی که این دو در کنار هم قرار گیرند، زمینه شکلگیری اقتصاد مقاومتی فراهم میشود.
نماینده مردم کرمان در مجلس تاکید کرد: اقتصاد مقاومتی در حقیقت به معنای اقتصادی است که در برابر کارشکنیهای دشمن مقاومت کند و در عین حال موجب رشد و شکوفایی کشور شود. مفهوم این نوع اقتصاد آن است که با استفاده از همه ظرفیتهای دولتی و مردمی، با حمایت از تولید ملی، مدیریت صحیح منابع و همچنین مدیریت مصرف، بتوانیم اقتصادی مقاوم و پایدار ایجاد کنیم.
دوست علی اضافه کرد: منظور از اقتصاد مقاومتی این نیست که ارتباط خود را با جهان قطع کنیم؛ بلکه در عین تعامل با دنیا، باید در داخل کشور اقتصادی درونزا ایجاد کنیم که در برابر تکانهها و نوسانات خارجی دچار آسیب جدی نشود. به بیان سادهتر، شرایطی ایجاد شود که تصمیمات یا تحولات بیرونی، زندگی مردم را بهراحتی دچار چالش نکند.
وی افزود: اینکه رهبر معظم انقلاب دوباره بر موضوع اقتصاد تاکید کردهاند، نشاندهنده آن است که این مساله همچنان یکی از چالشهای جدی کشور محسوب میشود و نیازمند توجه و اقدام عملی است. به هر حال، کشور با معضلات اقتصادی مواجه است و باید برای رفع آنها برنامهریزی دقیق و اقدامات موثری صورت گیرد.
عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس با بیان اینکه امروز مردم معضل اقتصادی دارند و باید انشاءالله اتفاقات مثبتی برای آنان رقم بخورد، بهویژه پس از حماسهای که مردم از خود نشان دادهاند، اظهار کرد: امید است گشایشهای مناسبی برای آنان ایجاد شود. این موضوع دقیقا در قالب اقتصاد مقاومتی قابل تحقق است. زمانی که ما به درون خود نگاه کنیم، میبینیم توانمندیهای نظام جمهوری اسلامی به اندازهای است که امروز در برابر دو قدرت هستهای جهان ایستادگی میکند و با اتکا به نیروی داخلی، توانمندیهای بومی، تجهیزات تولید داخل و نیروهای مسلح خود عمل میکند. بنابراین، چگونه ممکن است جامعهای با چنین ظرفیتهایی نتواند اقتصاد خود را سامان دهد؟ قطعا میتواند.
دشمن تنها با حاکمیت درگیر نیست؛ با ایران در تقابل است
دوست علی افزود: این توانمندی در کشور، در بخشهای مختلف و بهویژه در میان جوانان وجود دارد. از اینرو، لازم است اراده جدی برای بهرهگیری از این ظرفیتها شکل گیرد و با توجه به الزامات اقتصاد مقاومتی، از جمله مردمیسازی اقتصاد، اجرای اصل ۴۴، کاهش وابستگی به نفت و موارد مشابه، این مسیر بهدرستی مدیریت شود تا اقتصاد مقاومتی معنا و تحقق پیدا کند.
وی با بیان اینکه در کنار این موضوع، وحدت مردم یک اصل اساسی است، یادآور شد: امروز هر ایرانی که دل در گرو این سرزمین دارد، باید حول ملت، پرچم و حاکمیت کشور گرد هم آید. چراکه به نظر میرسد دشمن تنها با حاکمیت درگیر نیست، بلکه با ایران بهعنوان یک موجودیت در تقابل است. زمانی که ساختارهای اساسی کشور هدف قرار میگیرد و برخی جریانهای وابسته در خارج نیز از آن حمایت میکنند، این نشان میدهد هدف، تضعیف کلیت ایران است.
عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس تاکید کرد: همه کسانی که به این سرزمین علاقهمند هستند، باید در کنار یکدیگر قرار گیرند. همانگونه که امروز نیز مشاهده میشود، مردم در سراسر کشور، با سلایق مختلف اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و سبکهای زندگی گوناگون، زیر پرچم کشور گرد هم آمدهاند. این وحدت ملی، در کنار امنیت ملی که توسط نیروهای مسلح، نیروهای انتظامی و دستگاههای امنیتی و اطلاعاتی تأمین میشود، نقش بسیار مهمی ایفا میکند.
دوست علی با بیان این که امروز تنها نیروهای مسلح در میدان نیستند، بلکه نیروهای انتظامی در حوزه امنیت داخلی و نیروهای اطلاعاتی نیز با تلاش گسترده، مانع از سوءاستفاده دشمن از شرایط میشوند، گفت: دشمن در تلاش است از هر فرصت برای ایجاد بیثباتی در داخل کشور استفاده کند، اما این انسجام و هوشیاری، مانع تحقق اهداف آن شده است.
وی افزود: سه مولفه «اقتصاد مقاومتی»، «وحدت ملی» و «امنیت ملی» که مورد تاکید قرار گرفتهاند، بهصورت درهمتنیده عمل میکنند و هر یک بر دیگری تاثیرگذار است. با استمرار این روند و با اتکا به خداوند، همانگونه که تاکنون نیز چنین بوده، ملت ایران میتواند از این شرایط عبور کند و سهم پیروزی را به دست آورد. در ادامه با تلاش مسئولان، همراهی مردم و در سایه امنیت پایدار، میتوان سال ۱۴۰۵ را بهعنوان سالی برای شکوفایی کشور رقم زد. بیتردید، این تلاشها، ایثارها و خونهای پاکی که در این مسیر ریخته شده، بیپاسخ نخواهد ماند و برکات آن شامل حال جامعه خواهد شد.
همه ارکان نظام در راستای تحقق تمام بندهای سیاستهای اقتصاد مقاومتی گام بردارند
نماینده مردم کرمان در مجلس با تاکید براینکه سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی که توسط رهبر شهید ابلاغ شده، حاصل بررسیهای بسیار دقیق و کارشناسیشده است، خاطر نشان کرد: این سیاستها در سطح کارشناسی، در مجمع تشخیص مصلحت نظام مورد بررسی قرار گرفت، در صحن مجمع مورد بحث و چکشکاریهای متعدد واقع شد و سپس خدمت رهبر شهید ارسال شد. مطابق قانون، ایشان نیز با اشراف کامل بر امور کشور، نظرات خود را اعمال کردند و در نهایت این سیاستها بهعنوان سیاستهای کلی نظام در حوزههای مختلف، از جمله اقتصاد مقاومتی، ابلاغ شده است.
دوست علی افزود: بنابراین، این سیاستها کاملا کارشناسیشده و عملیاتی هستند و در حد شعار یا بیان کلی باقی نماندهاند. هر یک از بندهای این سیاستها حاوی مفاهیم و جهتگیریهایی است که میتواند در عرصه اجرا، با تدوین قوانین متناسب و آییننامههای اجرایی، به مرحله عمل برسد.
وی گفت: این بندها بیانگر ظرفیتهای گسترده داخلی نظام جمهوری اسلامی است که اقتصاد مقاومتی میتواند بر پایه آنها شکل بگیرد، بر این اساس، انتظار میرود پس از عبور از شرایط فعلی و با تحقق پیروزی، به فضل الهی، همه ارکان نظام از جمله دولت، مجلس و قوه قضائیه، با اتکا به همین بندهای سیاستهای اقتصاد مقاومتی و همچنین قوانین موجود و در صورت لزوم تصویب قوانین جدید، در این مسیر نقشآفرینی کنند.
این نماینده مجلس تاکید کرد: البته باید توجه داشت که صرف تصویب قانون کافی نیست، بلکه اجرای دقیق و موثر آن نیز ضروری است. قانونی که به مرحله اجرا نرسد، کارآمد نخواهد بود. از اینرو، در کنار قانونگذاری، وجود اراده و همت جدی در میان مجریان اهمیت ویژهای دارد، به نظر میرسد این انگیزه هماکنون در میان مسئولان و مردم وجود دارد و امید میرود شعار سال بهخوبی محقق شود.
