به گزارش خبرنگار روزنامه «جهان اخبار»، سومین حلقه از ویژهبرنامه «آفاق الأحوار» با محوریت بررسی ابعاد فرهنگی روابط میان ایران و عراق، با حضور جمعی از شهروندان عربتبار و فعالان اجتماعی و فرهنگی در استودیو خبری جهان اخبار برگزار شد. این برنامه که به کارگردانی مهدی محمدزاده مدیر استودیو خبری جهان اخبار تولید میشود، طبق روال هر هفته روزهای سهشنبه بهصورت همزمان زنده و ضبطشده اجرا و پس از آن در پلتفرمها و رسانههای رسمی کشور منتشر میشود.
این نشست رسانهای با اجرای دکتر محمد سلامی کارشناس مسائل داخلی و امور بینالملل برگزار شد و در آن تلاش شد تا از منظر اجتماعی و فرهنگی به موضوع پیوندهای تاریخی و مردمی میان ایران و عراق پرداخته شود. در این برنامه سه تن از شهروندان حاضر از طایفه عرب، بهعنوان مهمان در گفتوگو شرکت کردند و هر یک با تکیه بر تجربههای زیسته، دیدگاهها و برداشتهای خود را درباره نقش فرهنگ در تقویت ارتباط میان ملتهای منطقه بیان کردند.
در ابتدای این نشست، مجری برنامه با اشاره به پیشینه تاریخی و فرهنگی روابط میان ایران و عراق، بر اهمیت گفتوگوهای فرهنگی و اجتماعی میان ملتها تأکید کرد و هدف از برگزاری چنین برنامههایی را فراهم کردن بستری برای تبادل دیدگاهها، تقویت شناخت متقابل و بررسی ظرفیتهای فرهنگی میان جوامع مختلف عنوان کرد.
در ادامه برنامه، مهمان نخست به بیان دیدگاههای خود در خصوص ریشههای فرهنگی مشترک میان مردم ایران و عراق پرداخت. وی با اشاره به سابقه طولانی تعاملات تاریخی میان دو ملت گفت که پیوندهای فرهنگی میان مردم دو کشور تنها محدود به دورههای معاصر نیست، بلکه در طول قرنها از طریق زبان، آیینها، سنتها و روابط خانوادگی شکل گرفته و استمرار یافته است. به گفته وی، بسیاری از عناصر فرهنگی در مناطق مختلف دو کشور شباهتهای قابل توجهی با یکدیگر دارند؛ از نوع موسیقی محلی گرفته تا سبکهای معماری بومی، آیینهای اجتماعی و حتی ساختارهای سنتی خانواده.
این مهمان همچنین بر نقش ارتباطات مردمی در تقویت همدلی میان جوامع تأکید کرد و اظهار داشت که بسیاری از روابط میان مردم ایران و عراق در سطح خانوادهها و ارتباطات اجتماعی شکل گرفته و همین موضوع موجب شده است که این پیوندها از استحکام قابل توجهی برخوردار باشند. او در ادامه افزود که در سالهای اخیر، گسترش رسانههای دیجیتال و شبکههای اجتماعی نیز امکان ارتباط مستقیم میان جوانان دو کشور را فراهم کرده است و این مسئله میتواند زمینهساز شناخت بهتر و تعامل بیشتر میان نسلهای جدید باشد.
وی با اشاره به اهمیت حفظ هویت فرهنگی در عین تعامل با سایر فرهنگها گفت که جامعه عربزبان در ایران همواره تلاش کرده است ضمن حفظ زبان و سنتهای خود، در ساختار اجتماعی کشور نیز نقش فعالی ایفا کند. به اعتقاد او، چنین رویکردی میتواند الگویی برای تعامل سازنده میان فرهنگهای مختلف باشد. این مهمان در پایان سخنان خود تأکید کرد که گفتوگوهای فرهنگی و رسانهای میتوانند نقش مهمی در کاهش سوءبرداشتها و تقویت درک متقابل میان جوامع ایفا کنند.
در بخش دیگری از برنامه، مهمان دوم که از فعالان دانشگاهی و پژوهشگران حوزه مطالعات اجتماعی است، دیدگاههای خود را درباره اهمیت شناخت علمی و پژوهشی فرهنگها مطرح کرد. وی در ابتدای سخنان خود اظهار داشت که برای ایجاد ارتباط پایدار میان جوامع مختلف، لازم است شناختی عمیق و دقیق از ویژگیهای فرهنگی و اجتماعی یکدیگر به دست آید. به گفته او، بسیاری از سوءتفاهمها در روابط میان جوامع ناشی از کمبود آگاهی یا برداشتهای نادرست درباره فرهنگهای دیگر است.
او با اشاره به فعالیتهای پژوهشی مشترک میان دانشجویان و پژوهشگران ایرانی و عراقی گفت که در سالهای اخیر تلاشهایی برای ایجاد همکاریهای علمی و فرهنگی میان دانشگاههای دو کشور صورت گرفته است. وی افزود که این همکاریها در قالب پروژههای تحقیقاتی، نشستهای علمی و برنامههای تبادل دانشجو میتواند به شناخت بهتر فرهنگها و تقویت تعاملات علمی و اجتماعی کمک کند.
مهمان دوم همچنین به نقش نسل جوان در شکلگیری آینده روابط فرهنگی میان کشورها اشاره کرد و گفت که جوانان امروز به دلیل دسترسی گسترده به منابع اطلاعاتی و فناوریهای ارتباطی، فرصت بیشتری برای تعامل با همسالان خود در کشورهای دیگر دارند. او معتقد است که این نسل میتواند از طریق فعالیتهای فرهنگی، هنری و علمی، بسترهای تازهای برای گفتوگو و همکاری ایجاد کند.
وی در ادامه سخنان خود بر ضرورت ارائه تصویر واقعی و دقیق از فرهنگهای مختلف در رسانهها تأکید کرد و افزود که رسانهها نقش مهمی در شکلدهی به برداشتهای عمومی دارند. از این رو، انتشار اطلاعات دقیق و مستند درباره فرهنگها میتواند به افزایش اعتماد و درک متقابل میان جوامع کمک کند.
در ادامه این نشست، مهمان سوم که از فعالان اجتماعی در مناطق عربنشین کشور است، درباره تجربههای اجتماعی و فرهنگی خود سخن گفت. وی در ابتدای سخنان خود با اشاره به اهمیت فعالیتهای اجتماعی و داوطلبانه در تقویت همبستگی میان مردم اظهار داشت که بسیاری از ارتباطات فرهنگی در قالب فعالیتهای مردمی و برنامههای اجتماعی شکل میگیرد.
او با اشاره به نقش آیینها و مراسم فرهنگی در ایجاد همدلی میان جوامع گفت که بسیاری از این مراسم، فرصتهایی برای گردهمایی و تبادل تجربههای فرهنگی فراهم میکنند. به گفته وی، جشنوارههای فرهنگی، برنامههای هنری، نشستهای ادبی و فعالیتهای اجتماعی از جمله فضاهایی هستند که میتوانند به تقویت ارتباط میان مردم کمک کنند.
این فعال اجتماعی همچنین به نقش ادبیات، شعر و موسیقی در ایجاد پیوند میان فرهنگها اشاره کرد و گفت که این عناصر فرهنگی اغلب بهعنوان زبان مشترک میان مردم عمل میکنند. وی معتقد است که استفاده از ظرفیتهای فرهنگی میتواند به افزایش شناخت متقابل و تقویت روابط اجتماعی میان ملتها کمک کند.
او در بخش دیگری از سخنان خود به تجربههای همکاری میان نهادهای مردمی در ایران و عراق اشاره کرد و افزود که در برخی مناطق مرزی، روابط اجتماعی میان مردم دو کشور بهگونهای شکل گرفته است که همکاریهای مختلف در حوزههای فرهنگی و اجتماعی بهصورت طبیعی و خودجوش انجام میشود. وی این نوع همکاریها را نمونهای از ظرفیتهای موجود برای توسعه ارتباطات فرهنگی دانست.
مهمان سوم در پایان سخنان خود تأکید کرد که استمرار گفتوگوهای فرهنگی و اجتماعی میتواند نقش مهمی در افزایش اعتماد و نزدیکی میان مردم ایفا کند. او همچنین بر اهمیت حمایت از برنامههای رسانهای که به معرفی فرهنگها و تقویت ارتباط میان جوامع میپردازند تأکید کرد.
در بخش پایانی این برنامه، مجری نشست با جمعبندی دیدگاههای مطرحشده اظهار داشت که گفتوگوهای فرهنگی میتوانند زمینهساز درک بهتر و تعامل سازنده میان ملتها باشند. وی افزود که رسانهها در این مسیر نقش مهمی دارند و میتوانند با ایجاد فضای گفتوگو، به افزایش آگاهی عمومی درباره فرهنگها و سنتهای مختلف کمک کنند.
برنامه «آفاق الأحوار» که به همت استودیو خبری جهان اخبار تولید میشود، با هدف بررسی موضوعات فرهنگی و اجتماعی از منظر گفتوگوی میانفرهنگی طراحی شده است. در این برنامه تلاش میشود با دعوت از صاحبنظران، فعالان اجتماعی و شهروندان از اقشار مختلف، فضایی برای طرح دیدگاهها و تبادل تجربهها فراهم شود.
بر اساس اعلام برگزارکنندگان، این برنامه هر هفته روزهای سهشنبه در استودیو خبری جهان اخبار تولید و پس از پخش زنده، نسخه کامل آن از طریق پلتفرمها و رسانههای رسمی منتشر میشود.
در پایان این نشست، حاضران بر اهمیت ادامه چنین گفتوگوهایی در حوزه فرهنگ و جامعه تأکید کردند و بر این باور بودند که گفتوگو و تبادل تجربهها میتواند زمینهای برای شناخت بهتر فرهنگها و تقویت ارتباط میان مردم فراهم کند.


