در سال‌های اخیر، نوعی رفتار در بخشی از فعالیت‌های اجرایی واجتماعی پررنگ شده که برای بسیاری از مردم قابل مشاهده و قابل تأمل است؛ رفتاری که در آن، گاهی حاشیه‌های رسانه‌ای و تبلیغاتی از اصلِ کار مهم‌تر جلوه داده می‌شود.
کافی است طرحی آغاز شود، پروژه‌ای به مرحله‌ای برسد، یا برنامه‌ای در نقطه‌ای از شهر و روستا اجرا شود؛ در همان لحظه، دوربین‌ها حاضر می‌شوند، عکس‌ها گرفته می‌شود، فیلم‌ها ضبط می‌شود و انتشار خبر از خودِ اثرگذاری کار جلوتر می‌افتد.
مردم با دقت به این روند نگاه می‌کنند. آن‌ها به‌خوبی می‌دانند که هراقدام مفیدی زمانی ارزش واقعی دارد که نتیجه آن در زندگی روزمره دیده شود. اگر مدرسه‌ای در یک روستا ساخته یاافتتاح می‌شود،ارزش آن به استفاده دانش‌آموزان،رفع محرومیت آموزشی و آسودگی خانواده‌هاست، نه به تعداد عکس‌ها و فیلم‌هایی که از لحظه افتتاح منتشر می‌شود. اصلِ موضوع، بهره‌مند شدن مردم از یک مکان ضروری است، نه ثبت مکرر تصویر کسانی که در آن مراسم حضور داشته‌اند.
گاهی هم نگرانی مردم از جنس دیگری است؛ یعنی این پرسش که آیا اطلاع‌رسانی صرفاً برای آگاهی مردم انجام می‌شود یا برای زمینه‌سازی و ماندن یک نام در ذهن مخاطب.این برداشت وقتی پررنگ‌تر می‌شود که حجم انتشارها و نوع روایت‌ها، بیش از اندازه روی حضور افراد خاص و چهره‌ها متمرکز باشد. برای نمونه، اگر مدرسه‌ای در یک روستا افتتاح می‌شود و مردم همان منطقه سال‌ها منتظر این اتفاق بوده‌اند، اصلِ کار باید همان خدمت‌رسانی باشد. در چنین مواردی، مردم انتظار دارند بعد از انجام کار، گزارش در حد اطلاع‌رسانی منتشر شود و دیگر نیازی به تکرار مراسم رسانه‌ای، عکس و فیلم متعدد یا تبدیل یک افتتاح ساده به یک پرونده پرحجم خبری وجود نداشته باشد.
این موضوع فقط به یک مکان یا یک دستگاه محدود نیست. با گسترش فضای مجازی، هر برنامه‌ای می‌تواند در مدت کوتاهی به مجموعه‌ای از تصاویر، کلیپ‌ها، بازنشرها و روایت‌های متعدد تبدیل شود. همین ویژگی باعث شده که در برخی موارد، به‌جای تمرکز بر کیفیت کار و اثر آن،توجه بیش از اندازه‌ای به نحوه نمایش آن جلب شود.درنتیجه طبیعی است که بخشی از جامعه احساس کند بعضی فعالیت‌ها بیش از آنکه پاسخ به نیاز مردم باشد، طراحی شده‌اند تا در فضای عمومی بیشتر دیده شوند.
بی‌تردید، رسانه و اطلاع‌رسانی یک ضرورت است؛ اما اطلاع‌رسانی با نمایش تفاوت دارد. اطلاع‌رسانی یعنی مردم در جریان قرار بگیرند که چه کاری انجام شده، چه اثری دارد و چگونه پیگیری می‌شود.اما نمایش یعنی وقتی شکل انتشار و حجم تصاویر،به معیار اصلی تبدیل می‌شود و نتیجه واقعی کار در حاشیه می‌ماند. جامعه امروز جامعه‌ای آگاه است و با سرعت بالا تفاوت بین خدمت صادقانه و بازنمایی پررنگ را تشخیص می‌دهد.
با این همه آنچه برای مردم اهمیت دارد یک چیز بیشتر نیست: نتیجه. اگر جاده‌ای ایمن شد،اگر مدرسه‌ای به بهره‌برداری رسید، اگر مشکل آب، درمان، آموزش یا خدمات عمومی کمتر شد و زندگی مردم بهتر شد،خودِ اثر آن در ذهن و دل مردم می‌نشیند.
درمقابل اگر اثری ملموس ایجاد نشود، حتی پررنگ‌ترین تبلیغات و انتشارهای گسترده هم نمی‌تواند جای خالی اعتماد را پر کند.
واقعیت این است که خدمت واقعی نیازی به بزرگ‌نمایی ندارد. کار اصولی، دقیق، ماندگار و مسئولانه، خود را در زندگی مردم نشان می‌دهد. مردم انتظار دارند فعالیت‌ها ابتدا برای رفع مسئله، کاهش دردسر و بهبود شرایط انجام شود و اطلاع‌رسانی هم در حد ضرورت و به اندازه کافی صورت بگیرد. اگر این ترتیب رعایت شود،نتیجه کار بهترین سند خواهد بود و دیگر نیازی نیست با قاب دوربین برای اثبات انجامِ وظیفه تلاش شود.
امیداست روزی برسدکه هرفعالیت عمومی چه کوچک و چه بزرگ،اولویت‌اش خدمت به مردم باشدو بعد اطلاع‌رسانی. جامعه بیش ازهر زمان دیگری تشنه عمل است نه نمایش. و بی‌تردید هرجا کار بی‌ادعا وصادقانه انجام شودمردم همان‌جا بهترین راوی و معتبرترین گواه خواهند بود.
🖋عبدالحمید گل‌افشان
