به گزارش مهدی محمدزاده، خبرنگار روزنامه جهان اخبار در ویژه برنامه «صدای خبر»، استودیو خبری جهان اخبار:در شرایط حساس کنونی که جامعه با چالش‌های اقتصادی، اجتماعی و پیامدهای ناشی از بلایای احتمالی روبروست، لزوم بازتعریف الگوهای امدادرسانی و انسجام‌بخشی به فعالیت‌های نهادهای مردمی، به یکی از اولویت‌های حیاتی مدیریت شهری و استانی بدل شده است. در همین راستا، محمدابراهیم نسب، مدیرعامل مؤسسه خیریه «دارالحسان آبشار مهربانی» و نماینده شورای توسعه و حمایت از سازمان‌های مردم‌نهاد شهرستان اهواز، با ارائه جزئیات دقیقی از رویکرد جدید این شورا، پرده از تحولی بزرگ در شیوه مدیریت بحران استان خوزستان برداشته است. وی در گفتگو با بخش خبری، با تأکید بر اینکه مؤسسات خیریه به عنوان بازوان توانمند و داوطلبانه دولت، بدون اتکا به بودجه‌های دولتی و تنها با تکیه بر همت و نیت پاک خیرین اداره می‌شوند، تصریح کرد که اکنون زمان آن فرا رسیده است تا فعالیت‌های پراکنده، به جریانی واحد و قدرتمند تبدیل شود.
نقطه عطف تاریخی؛ از سیل ۹۸ تا بلوغ سازمانی
تجربه تلخ و درس‌آموز سیل سال ۱۳۹۸ در خوزستان، نقطه عطفی در تاریخ فعالیت سمن‌های استان بود. در آن واقعه، اگرچه سیل همدلی مردم بی‌نظیر بود، اما نبود یک ساختار فرماندهی واحد منجر به بروز موازی‌کاری‌های گسترده‌ای شد که در نهایت بخشی از منابع را هدر داد؛ به نحوی که در برخی نقاط شاهد تراکم کمک‌های مردمی بودیم، در حالی که مناطق همجوار از حداقل‌های امدادی بی‌بهره مانده بودند. همین نقیصه بزرگ، انگیزه اصلی تشکیل ۵ کارگروه تخصصی در شورای توسعه و حمایت از سازمان‌های مردم‌نهاد استانداری خوزستان شد که کارگروه «امور خیریه در زمان بحران»، سرآمد آن‌هاست.
مدل پهنه‌بندی عملیاتی اهواز؛ گامی به سوی عدالت توزیعی
در این مدل عملیاتی نوین که اکنون به صورت آزمایشی و ساختارمند در اهواز اجرایی شده، شهرستان اهواز به چهار پهنه عملیاتی در شرق و غرب تقسیم‌بندی شده است. در هر یک از این پهنه‌ها، مؤسسات خیریه با سابقه، معتمد و خوش‌نام به عنوان «مؤسسات معین» تعیین شده‌اند. وظیفه این مؤسسات معین، مدیریت فرماندهی میدانی در صورت بروز حادثه است؛ به این معنا که با وقوع هرگونه بحران، مؤسسه معین آن منطقه، مدیریت تمامی کمک‌های مردمی و هدایای خیرین را بر عهده می‌گیرد تا خدمات به صورت متمرکز، عادلانه و بر اساس نیازسنجی دقیق به دست نیازمندان واقعی برسد. این شیوه نوین، هرگونه تداخل و موازی‌کاری را از بین برده و سرعت امدادرسانی را به طرز چشمگیری افزایش می‌دهد.
فراتر از مرزها؛ رویکرد فرامذهبی و انسانی سمن‌ها
در کنار این ساختار عملیاتی، رویکرد فرامذهبی و انسانی سمن‌ها یکی از اصول تغییرناپذیر این مجموعه است که اصب با تأکید بر آن خاطرنشان کرد که در قاموس سازمان‌های مردم‌نهاد، مرزبندی‌های عقیدتی، قومی یا ملیتی محلی از اعراب ندارد. هدف اصلی این مجموعه‌ها، کاهش آلام بشری است و در زمان حوادث، دست یاری سمن‌ها به سوی تمامی آسیب‌دیدگان، فارغ از هرگونه تفاوتی، دراز است. این نگاه کلان، باعث شده تا تعاملات گسترده‌ای میان سمن‌ها و سازمان‌های تخصصی از جمله هلال‌احمر استان خوزستان شکل بگیرد. هلال‌احمر به عنوان بازوی آموزشی و پشتیبانی، نقش محوری در ارتقای سطح توانمندی سمن‌ها ایفا کرده و با اعزام مربیان زبده، آموزش‌های تخصصی لازم برای حضور در شرایط بحرانی را به اعضای این مؤسسات ارائه داده است. علاوه بر آن، دستگاه‌های اجرایی نیز اعلام آمادگی کرده‌اند که با تسهیل فرآیندهای اداری و کاهش بروکراسی‌های دست‌وپاگیر، راه را برای فعالیت‌های بشردوستانه سمن‌ها هموار سازند تا مانعی بر سر راه خیرین و مؤسسات خیریه باقی نماند.
طرح کانون‌های محلی؛ چشمان بینای مؤسسات در سطح شهر
یکی دیگر از ستون‌های این برنامه راهبردی، طرح «کانون‌های محلی» است که با هدف ارتباط مستقیم و بی‌واسطه با مردم پی‌ریزی شده است. با توجه به وسعت بالای جغرافیایی اهواز، تشکیل این کانون‌ها در مناطق مختلف، راهکاری هوشمندانه برای شناسایی دقیق‌تر محرومیت‌ها محسوب می‌شود. در هر یک از این کانون‌ها، معتمدین محلی، ریش‌سفیدان، جوانان داوطلب و خیرین صاحب‌نام حضور دارند تا به عنوان چشمان بینای مؤسسات خیریه، نیازهای واقعی هر محله را به کارگروه مرکزی گزارش دهند. استقبال بی‌نظیر اقشار مختلف مردم از جمله بانوان و نسل جوان برای عضویت در این کانون‌ها، نشان از اشتیاق عمومی برای مشارکت در آبادانی شهر دارد. این پیوند محلی، ضامن پایداری کمک‌ها و پایش مستمر وضعیت خانواده‌های کم‌برخوردار در ایام غیر بحرانی نیز هست.
ابراهیمی نسب در بخش پایانی صحبت‌های خود، ضمن تقدیر و تشکر صمیمانه از همراهی همیشگی مردم نیک‌اندیش خوزستان، از آنان خواست تا در این برهه حساس اقتصادی، نگاه ویژه‌ای به محرومان داشته باشند. وی تصریح کرد که با وجود فشارهای معیشتی، فرهنگ ایثار و فداکاری در میان مردم خوزستان همچنان زنده است و این سرمایه اجتماعی، بزرگترین تکیه‌گاه ما در روزهای سخت است. دعوت از تمامی فعالان اجتماعی، خیرین و دلسوزان اهواز برای مشارکت در این شبکه همدلی، بخش پایانی فراخوان مدیرعامل دارالحسان بود. او تأکید کرد که درهای مؤسسات خیریه و کارگروه بحران به روی همه باز است و هر فردی با هر توانایی، اعم از مادی یا معنوی، می‌تواند سهمی در این شبکه بزرگ داشته باشد.
چشم‌انداز آینده؛ اهواز، الگوی ملی مدیریت بحران
این ساختار نوین که در استان خوزستان طراحی شده، نه تنها الگویی برای سایر شهرهای کشور است، بلکه گامی بلند به سوی تحقق عدالت در توزیع منابع خیرخواهانه و اعتلای امنیت و رفاه شهروندان محسوب می‌شود. این مسیر اگرچه دشوار است، اما با همگرایی ایجاد شده میان سازمان‌های مردم‌نهاد، دولت و بدنه اجتماعی مردم، چشم‌اندازی روشن را پیش روی اهواز قرار داده است. اکنون همگان بر این باورند که با مدیریت یکپارچه، خرد جمعی و تداوم همدلی‌ها، می‌توان هر بحرانی را به فرصتی برای تقویت پیوندهای انسانی و ارتقای سطح تاب‌آوری اجتماعی تبدیل کرد. بدین ترتیب، مؤسسات خیریه اهواز با اراده‌ای پولادین و نگاهی به آینده، در حال تبدیل شدن به دژ محکمی در برابر آسیب‌های اجتماعی هستند که ثمره آن، لبخند رضایت بر لبان ایتام، بیماران و محرومانی است که چشم امیدشان به دست‌های یاری‌گر خیرین در این شبکه منسجم دوخته شده است. این تلاش شبانه‌روزی، نه یک فعالیت مقطعی، بلکه یک مأموریت مستمر برای خدمت به انسانیت و حفظ کرامت انسانی در بالاترین سطوح ممکن در سرتاسر پهنه‌ی پهناور خوزستان است.
فراخوان همدلی در روزهای سخت
