به قلم: صالح محمدیان

شب، برای خیلی از شهروندان اهوازی، دیگر فرصتی برای آرامش نیست. به‌ویژه در این روزهای جنگی که هر صدای بلندی، یادآور آژیر و انفجار است و اعصاب مردم، مثل سیم‌های لخت برق، تحمل هیچ تکانی را ندارد.

درست در همین شرایط، ماشین‌های حمل زباله، بعد از ساعت دوازده شب، وارد کوچه‌ها می‌شوند. نه آرام، نه بی‌صدا. با سطل‌های آهنی که با هر بار تخلیه، صدایی شبیه انفجار تولید می‌کنند. صدایی که در سکوت شب می‌پیچد، از دیوارها می‌گذرد، و می‌رسد به گوش کودکی که تازه از ترس حملهٔ هوایی خوابش برده. کودک از جا می‌پرد، مادر مضطرب می‌شود، پدری که فردا صبح باید سر کار برود، تا صبح بیدار می‌ماند.

این یک شکایت ساده نیست. این یک فریاد است از گلوی مردمی که دیگر رمقی برایشان نمانده.

مشکل، اصلِ جمع‌آوری زباله نیست. اتفاقاً باید دست‌مریزاد گفت به پاکبان‌هایی که شبانه‌روز کار می‌کنند تا شهر تمیز بماند. مشکل، «نحوهٔ انجام کار» است. مشکلی که با کمی دقت، کمی ملایمت، و کمی «فهم شرایط» حل می‌شود، بی‌آنکه نیاز به بودجه یا بخشنامه داشته باشد.

چرا سطل‌ها باید با این شدت به زمین یا مخزن کوبیده شوند؟ چرا نمی‌شود با یک حرکت نرم‌تر، زباله را تخلیه کرد و سطل را سر جایش گذاشت؟ چرا این کار باید حتماً بعد از نیمه‌شب انجام شود، آن‌هم در ساعاتی که شهر در سکوت مطلق است و هر صدا، چندبرابر بلندتر شنیده می‌شود؟ آیا نمی‌شود ساعت تخلیه را کمی جلوتر کشید، یا حداقل در این شرایط خاص، با احتیاط بیشتری عمل کرد؟

اینها پرسش‌های بزرگی نیستند. اما پاسخ به آنها، تأثیر بزرگی بر آرامش روانی یک شهر دارد.

از منظر حقوقی، آلودگی صوتی، مصداق «تجاوز به حقوق شهروندی» است. طبق مادهٔ ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی، هر اقدامی که «موجب اخلال در آسایش عمومی» شود، قابل پیگرد است. و صدای شبانهٔ سطل‌های زباله، آن‌هم در شرایط جنگی، دقیقاً مصداق همین اخلال است. شهرداری، به‌عنوان متولی جمع‌آوری پسماند، نه‌تنها موظف به حفظ بهداشت محیط، که مسئول حفظ «بهداشت روانی» شهروندان نیز هست.

و اما یک طنز تلخ: ما در شهری زندگی می‌کنیم که برای «زیباسازی» و «مبلمان شهری» میلیاردها تومان هزینه می‌شود، اما برای یک «تخلیهٔ بی‌صدا»، حتی یک ساعت آموزش ساده هم وقت گذاشته نمی‌شود. ما بلدیم خیابان‌ها را چراغانی کنیم، اما بلد نیستیم زباله‌ها را بی‌صدا جمع کنیم. ما بلدیم بنرهای رنگی بزنیم، اما بلد نیستیم اعصاب مردم را نوازش دهیم.

پایان این یادداشت را با یک درخواست ساده می‌بندم: شهرداری محترم، پاکبانان عزیز، فقط کمی نرم‌تر. فقط کمی زودتر. فقط کمی بااحتیاط‌تر. مردم اهواز، در این شب‌های بی‌آرام، بیش از هر چیز، محتاج یک «سکوت امن» هستند. این سکوت، نه با بخشنامه، که با مراعات به دست می‌آید. و مراعات، که هزینه‌ای ندارد. فقط کمی «دقت» می‌خواهد.