منوچهربرون
با نزدیک شدن به پایان دوره ریاست پیمان جبلی بر سازمان صداوسیما، نام چهار نفر به‌عنوان گزینه‌های مطرح برای ریاست آینده سازمان مطرح شده است: عبدالرضا رحمانی‌فضلی، علی دارابی، محسن اسماعیلی و مهدی عبوری. اما فراتر از نام‌ها و سوابق، پرسش اساسی این است که رئیس آینده با چه نگاهی وارد رسانه ملی خواهد شد.
صداوسیما امروز فقط با مسئله تغییر یک مدیر روبه‌رو نیست؛ با تغییر مفهوم رسانه مواجه است. روزگاری مخاطب برای دیدن یک برنامه، ساعت مشخصی پای تلویزیون می‌نشست و برای شنیدن خبر منتظر رادیو می‌ماند. امروز اما مخاطب خودش انتخاب می‌کند، خودش تولید محتوا می‌کند، نظر می‌دهد و گاهی حتی از رسانه‌های رسمی جلوتر حرکت می‌کند.
از این رو، رئیس آینده باید بیش از تغییرات اداری، به تغییر نگرش بیندیشد.
من سال‌ها در این سازمان کار کرده‌ام و از نزدیک شاهد تلاش تهیه‌کنندگان، کارگردانان، نویسندگان، تصویربرداران، صدابرداران و خبرنگارانی بوده‌ام که با عشق و دلسوزی کار کرده‌اند. در میان آنان نیروهای نخبه‌ای بوده و هستند که اگر فرصت و میدان بیشتری پیدا کنند، می‌توانند آثار ماندگاری برای رسانه تولید کنند.
سرمایه اصلی صداوسیما ساختمان‌ها و تجهیزات نیست؛ سرمایه واقعی آن نیروی انسانی است.
رئیس آینده، چه عبدالرضا رحمانی‌فضلی باشد، چه علی دارابی، چه محسن اسماعیلی و چه مهدی عبوری، اگر بخواهد سازمان را از این مرحله عبور دهد، باید میان تجربه پیشکسوتان و انرژی جوانان پیوند ایجاد کند. نیروهای متخصص را در جای تخصصی خود قرار دهد و اجازه دهد خلاقیت جای نگاه‌های کلیشه‌ای را بگیرد.
رسانه ملی همچنین باید دوباره به استان‌ها توجه جدی کند. ایران فقط تهران نیست. خوزستان و دیگر استان‌ها سرشار از فرهنگ، هنر، استعداد و روایت‌هایی هستند که اگر درست دیده و تولید شوند، می‌توانند مخاطب ملی پیدا کنند.
از سوی دیگر، فضای مجازی رقیبی نیست که بتوان با نادیده گرفتن آن از میدان خارجش کرد. رسانه ملی باید زبان رسانه‌های جدید را بیاموزد و از ظرفیت آنها برای ارتباط با نسل تازه استفاده کند.
امروز دیگر رقابت فقط میان شبکه‌های تلویزیونی نیست؛ رقابت میان روایت‌ها، سرعت‌ها و اعتمادهاست.
رئیس آینده باید بداند که اداره صداوسیما با اداره یک سازمان معمولی تفاوت دارد. اینجا با جامعه، فرهنگ، هنر، افکار عمومی و سرمایه اجتماعی سر و کار داریم.
شاید مهم‌ترین مطالبه از رئیس آینده این باشد که به فرزندان رسانه اعتماد کند؛ به پیشکسوتی که تجربه چهار دهه دارد و به جوانی که زبان فناوری و مخاطب امروز را می‌شناسد.
صداوسیما اگر می‌خواهد دوباره جایگاه واقعی خود را به‌عنوان «رسانه ملی» پیدا کند، باید صدای جامعه را بشنود، نیروهای خود را باور کند و از حصار نگاه‌های تکراری بیرون بیاید.
مسئله امروز صداوسیما فقط انتخاب یک رئیس نیست؛ انتخاب یک نگاه تازه به مفهوم رسانه است.
