تاب‌آوری راهبردی: مزیت قاطع نیروهای مسلح ایران در برابر دشمنان
مقدمه
در ادبیات نظامی معاصر، «تاب‌آوری» به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های تعیین‌کننده در سرنوشت جنگ‌ها شناخته می‌شود؛ به‌ویژه در جنگ‌های متقارن و فرسایشی که توان ماندگاری، پایداری روانی و استمرار عملیاتی، نقشی به‌مراتب حیاتی‌تر از برتری صرف تسلیحاتی ایفا می‌کند. در این میان، مقایسه تاب‌آوری نیروهای مسلح ایران با ارتش‌های متکی بر فناوری و انگیزه‌های مادی، شکافی عمیق و راهبردی را آشکار می‌سازد؛ شکافی که نه‌تنها در میدان نبرد، بلکه در محاسبات کلان دشمنان نیز اثرگذار بوده است.
بدنه اصلی
ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی در هرگونه سناریوی درگیری با ایران، همواره بر دو عامل «غافلگیری» و «برتری فناورانه» تکیه کرده‌اند. آنان تصور می‌کردند با حجم انبوه تجهیزات پیشرفته و حملات سریع، می‌توانند ظرف یک هفته به پیروزی قاطع دست یابند. اما واقعیت میدانی نشان داده است که این محاسبات، فاقد درک درست از «عامل انسانی» و «روحیه مقاومت» در نیروهای ایرانی است. جنگ با ایران به‌سرعت از مرحله تهاجم برق‌آسا به مرحله فرسایشی و طولانی‌مدت کشیده می‌شود؛ مرحله‌ای که نه سربازان آمریکایی برای آن آموزش دیده‌اند و نه نظامیان رژیم صهیونی توان روانی و لجستیکی آن را دارند.
در مقابل، نیروهای مسلح ایران از پشتوانه‌ای اعتقادی و فرهنگی برخوردارند که معادله «هزینه-فایده» را در ذهن رزمنده ایرانی به‌کلی دگرگون می‌کند. سرباز ایرانی نه برای پول و نه برای مزایای مادی، بلکه برای دفاع از تمام دارایی‌های معنوی و ملی خود وارد میدان می‌شود. در این نگرش، پیروزی در میدان نبرد افتخاری بزرگ است و شهادت نیز نه یک فقدان، بلکه وصال به پروردگار و روزیِ ابدی تلقی می‌شود. همین باور است که ترس از مرگ را در نیروهای ایرانی به صفر رسانده و شجاعتی خدشه‌ناپذیر را در آنان نهادینه کرده است.
تجربه تاریخی نیز این ادعا را اثبات می‌کند. در هشت سال دفاع مقدس، نیروهای ایرانی در شرایطی سخت و با کمترین امکانات، در برابر ارتش بعث عراق که از حمایت گسترده مالی و تسلیحاتی ده‌ها کشور برخوردار بود، ایستادگی کردند و ثابت کردند که از مقاوم‌ترین و شجاع‌ترین نیروهای نظامی جهان هستند. این میراث ارزشمند، امروز به‌عنوان الگویی عملی در بدنه نیروهای مسلح ایران جاری است و در هر رزمایش و عملیاتی، بازتولید می‌شود.
در سوی مقابل، نیروهای آمریکایی و اسرائیلی عمدتاً با انگیزه‌های شغلی و مادی وارد میدان می‌شوند. آنان از مرگ، بسیار می‌هراسند و در مواجهه با خطر واقعی، روحیه خود را کاملا از دست می‌دهند. نمونه بارز این ضعف روانی، حادثه آتش‌زدن عمدی ناو هواپیمابر «جرالد فورد» توسط برخی خدمه آن بود که با هدف فرار از رویارویی با نیروهای ایرانی صورت گرفت. چنین رفتارهایی نشان می‌دهد که ارتش‌های متکی بر تجهیزات، فاقد آن بن‌مایه‌های اعتقادی و روانی هستند که برای پایداری در جنگ‌های طولانی و فرسایشی لازم است.
نتیجه‌گیری
برآیند این تحلیل نشان می‌دهد که تاب‌آوری نیروهای مسلح ایران، نه یک ادعای تبلیغاتی، بلکه واقعیتی است که در میدان‌های مختلف آزموده شده است. ترکیب «ایمان راسخ»، «روحیه ایثار» و «تجربه تاریخی» از یک‌سو، و ضعف ساختاری دشمنان در تحمل فشارهای طولانی‌مدت از سوی دیگر، معادله هر درگیری احتمالی را به نفع ایران تغییر می‌دهد. دشمنانی که استراتژی خود را بر جنگ سریع بنا کرده‌اند، در نبرد فرسایشی فرو می‌پاشند؛ در حالی که نیروهای ایرانی با اتکا به تاب‌آوری بی‌نظیر خود، نه‌تنها از فروپاشی مصون می‌مانند، بلکه ابتکار عمل را نیز در دست می‌گیرند. در چنین شرایطی، نیروهای مسلح ایران اصولاً به شکست نمی‌اندیشند؛ چرا که تاب‌آوری آنان، خود مهم‌ترین سلاح راهبردی در برابر هر دشمنی است.
صادق سلامت
روزنامه‌نگار
۷ شهریورماه ۱۴۰۵
