اهواز- قرارگاه بهداشت و سلامت هشت محله بهصورت پایلوت در محلات از جمله عیندو، سیاحی، مندلی و گلدشت اهواز با هدف شناسایی نظاممند مشکلات بهداشتی و سلامت، اولویتبندی مطالبات مردم و پیگیری آنها از دستگاههای متولی، با مشارکت معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز وکانونهای تسهیلگری محلات، مراکز بهداشت غرب و شرق اهواز راهاندازی میشود.
به گزارش مهدی محمدزاده خبرنگار جهان اخبار، طرح تشکیل قرارگاه بهداشت و سلامت محلات با رویکرد محلهمحوری، مشارکت اجتماعی و مسئولیتپذیری دستگاههای اجرایی در دستور کار قرار گرفته است تا مسائل و مشکلات حوزه سلامت در مناطق هدف، بهصورت میدانی شناسایی و برای رفع آنها برنامهریزی و پیگیری شود.
سلامت محله؛ محور اصلی برنامه
در این طرح، چهار محله عیندو، سیاحی، مندلی و گلدشت غرب اهواز بهعنوان محلات پایلوت انتخاب شدهاند تا با استفاده از ظرفیتهای محلی و تخصصی، وضعیت بهداشت و سلامت آنها مورد بررسی قرار گیرد.
بر اساس این برنامه، مشکلات موجود در حوزههای مختلف بهداشت و سلامت از طریق حضور میدانی، گفتوگو با ساکنان، استفاده از ظرفیت کانونهای تسهیلگری و بهرهگیری از نظر کارشناسان حوزه بهداشت شناسایی و پس از دستهبندی، بر اساس میزان اهمیت و فوریت، اولویتبندی خواهد شد.
این رویکرد تلاش دارد از نگاه صرفاً اداری به مسائل محلات فاصله گرفته و مسائل واقعی و روزمره مردم را در کانون برنامهریزیهای بهداشتی و اجتماعی قرار دهد.
از شناسایی مشکل تا مطالبهگری و رفع آن
یکی از محورهای مهم فعالیت این قرارگاه، ایجاد یک فرآیند مشخص برای پیگیری مشکلات است؛ به این معنا که پس از شناسایی هر مسئله، دستگاه یا نهاد مسئول مشخص شده و موضوع از طریق کانونهای تسهیلگری و مجموعههای مرتبط تا حصول نتیجه پیگیری شود.
در این چارچوب، موضوعاتی همچون بهداشت محیط، سلامت عمومی، آموزش و ارتقای سواد سلامت، پیشگیری از بیماریها، دسترسی مردم به خدمات بهداشتی و درمانی، آسیبهای اجتماعی مرتبط با سلامت و سایر عوامل مؤثر بر کیفیت زندگی و سلامت ساکنان مورد توجه قرار خواهد گرفت.
قرارگاه همچنین میتواند زمینه ایجاد هماهنگی بیشتر میان دستگاههای مسئول را فراهم کرده و از موازیکاری و پراکندگی اقدامات در حوزه سلامت محلات جلوگیری کند.
کانونهای تسهیلگری؛ حلقه ارتباط مردم و مسئولان
در این طرح، کانونهای تسهیلگری محلات نقش مهمی در انتقال مطالبات مردم و پیگیری مسائل بر عهده خواهند داشت.
این کانونها با شناخت مستقیم از ظرفیتها، مشکلات و نیازهای هر محله میتوانند مسائل را از سطح مطالبات پراکنده به مطالبات مشخص، مستند و قابل پیگیری تبدیل کنند و ارتباط مؤثرتری میان مردم، کارشناسان و دستگاههای اجرایی ایجاد کنند.
مشارکت واقعی مردم در فرآیند شناسایی مشکلات نیز از دیگر محورهای این برنامه است؛ چرا که تجربه نشان داده است برنامههای محلهمحور زمانی اثربخشی بیشتری خواهند داشت که ساکنان محله در شناسایی مسئله و ارائه راهکار مشارکت داشته باشند.
تأکید بر اقدامات پیشگیرانه
رویکرد قرارگاه تنها معطوف به درمان و رسیدگی پس از بروز بیماری نیست، بلکه پیشگیری، آموزش، فرهنگسازی و ارتقای سطح آگاهی عمومی نیز از محورهای اصلی آن خواهد بود.
در همین راستا، ظرفیت مراکز بهداشتی، کارشناسان سلامت، سازمانهای مردمنهاد، گروههای داوطلب و فعالان اجتماعی میتواند برای اجرای برنامههای آموزشی و پیشگیرانه در محلات مورد استفاده قرار گیرد.
پایش مستمر برای رسیدن به نتیجه
بر اساس برنامه پیشبینیشده، فعالیت قرارگاه به برگزاری جلسات محدود نخواهد شد و روند پیگیری مسائل و میزان تحقق اقدامات نیز بهصورت مستمر مورد ارزیابی قرار میگیرد.
برای هر یک از مشکلات شناساییشده، تعیین دستگاه متولی، پیگیری اقدامات، دریافت گزارش عملکرد و بررسی میزان پیشرفت، از جمله اقداماتی است که میتواند به عنوان بخشی از فرآیند اجرایی قرارگاه دنبال شود.
هدف نهایی این فرآیند، تبدیل گزارش مشکلات محلات به اقدام عملی و قابل اندازهگیری و جلوگیری از باقی ماندن مطالبات مردم در سطح مکاتبات و جلسات است.
الگویی برای توسعه سلامت محلهمحور
اجرای طرح قرارگاه بهداشت و سلامت در چهار محله پایلوت میتواند تجربهای برای توسعه الگوی سلامت محلهمحور و مشارکتپایه در دیگر مناطق اهواز باشد.
در صورت موفقیت این طرح، میتوان از ظرفیت ایجادشده برای توسعه آن به سایر محلات و مناطق کمبرخوردار استفاده کرد و با بهرهگیری از تجربه چهار محله پایلوت، مدل منسجمتری برای شناسایی و رفع مسائل حوزه سلامت در سطح شهر طراحی کرد.فعالان اجتماعی و مسئولان حوزه سلامت بر این باورند که ارتقای شاخصهای سلامت در محلات، نیازمند همکاری مستمر و هدفمند همه دستگاههای مرتبط، مشارکت مردم و تقویت نقش سازمانهای مردمنهاد و کانونهای محلی است.
قرارگاه بهداشت و سلامت چهار محله پایلوت غرب اهواز، با همین نگاه شکل میگیرد؛ نگاهی که در آن صدای مردم از محله آغاز میشود، مسئله بهصورت تخصصی بررسی میشود و پیگیری آن تا رسیدن به نتیجه ادامه خواهد یافت.
