مقدمه
رژیم تروریست حاکم بر ایالات متحده آمریکا از ابتدای انقلاب اسلامی تاکنون، با بهانه‌های واهی، جنگی پشت جنگ، تحریمی پشت تحریم و کودتایی پشت کودتا را علیه ملت ایران به کار بسته و هیچ‌گاه از دشمنی دست برنداشته است. در آخرین شرارت، جنگ تحمیلی سوم و همه‌جانبه را علیه ایران به راه انداخت که ناکام ماند؛ اما برای مدیریت افکار عمومی و خرید زمان، تفاهم‌نامه ۱۴ ماده‌ای را با ایران امضا کرد و سپس آن را یک‌طرفه نقض کرد. این نوشتار استدلال می‌کند که تفاهم‌نامه ایران و آمریکا به‌خودی‌خود خوب بود، اما نقض آن توسط آمریکا عالی‌تر شد؛ زیرا سند رسوایی واشنگتن و ۱۴ مستمسک حقوقی-راهبردی برای نقره‌داغ کردن متخلفان و همدستانش را روی میز ایران گذاشت.
بدنه استدلالی
۱. آمریکا، رژیم تروریست و دشمنی بی‌پایان
از روز اول انقلاب اسلامی، ایالات متحده آمریکا با کارنامه‌ای سیاه از جنگ، کودتا، تحریم و شرارت، دنبال نابودی جمهوری اسلامی ایران بوده است. جنگ تحمیلی هشت‌ساله، کودتای نافرجام، تحریم‌های ظالمانه و در نهایت جنگ تحمیلی سوم و همه‌جانبه، همه در یک زنجیره شرارت تعریف می‌شوند. آمریکا نه تنها دست از دشمنی برنداشته، بلکه هر بار با بهانه‌ای نو، این دشمنی را در قالبی جدید بازتولید کرده است. تفاهم‌نامه ۱۴ ماده‌ای نیز در همین چارچوب امضا شد: آمریکا برای خرید زمان و مدیریت افکار عمومی، به آن تن داد، اما هرگز قصد اجرای آن را نداشت.
۲. تفاهم‌نامه ۱۴ ماده‌ای؛ از امضا تا نقض
تفاهم‌نامه ۱۴ ماده‌ای، یک سند معمولی نبود؛ مجموعه‌ای از تعهدات روشن و قابل راستی‌آزمایی بود که هر یک از آن‌ها می‌توانست مبنای سنجش حسن نیت آمریکا باشد. بند نخست، پایان جنگ در تمام جبهه‌ها را الزامی می‌کرد: جنگ با ایران، جنگ با لبنان، عقب‌نشینی از مناطق اشغالی، عدم جنگ در غزه و پایان جنگ با یمن. بند دوم، احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر و خودداری از مداخله در امور داخلی را مقرر می‌کرد. بند مربوط به بازسازی اقتصادی، تأمین مالی حداقل ۳۰۰ میلیارد دلار را تضمین می‌نمود. بند هفتم، پایان دادن به تمامی تحریم‌ها از جمله قطعنامه‌های شورای امنیت، مصوبات شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و تحریم‌های یک‌جانبه اولیه و ثانویه را الزامی می‌کرد. بندهای دوازدهم و سیزدهم نیز سازوکار نظارت بر اجرا و تداوم اقدامات را تعریف می‌کردند.
آمریکا اما هیچ‌یک از این بندها را اجرا نکرد و نخواهد کرد. نه جنگی را پایان داد، نه به حاکمیت ایران احترام گذاشت، نه ۳۰۰ میلیارد دلار را پرداخت کرد، نه تحریم‌ها را لغو کرد و نه سازوکار نظارتی را جدی گرفت. این نقض یک‌طرفه، نه یک ضعف، بلکه یک فرصت راهبردی برای ایران ایجاد کرد.
۳. نقض آمریکا؛ سند رسوایی و مستمسک حقوقی
نقض تفاهم‌نامه توسط آمریکا، پرده از چهره واقعی رژیم تروریست برداشت. واشنگتن با پاره کردن توافقی که خود امضا کرده بود، نه تنها تعهد خود را شکست، بلکه در دام امضای خودش افتاد. اکنون هر بند نقض‌شده، یک سند برای محکومیت بین‌المللی آمریکا و یک اهرم حقوقی برای ایران است. ایران می‌تواند با استناد به این نقض، آمریکا و همدستان متخلفش را در دادگاه‌های بین‌المللی، مجامع جهانی و افکار عمومی به پای میز تاوان بکشاند. نقض تفاهم‌نامه، بهانه‌تراشی‌های آمریکا را پایان داد و مستمسک حقوقی ایران را تقویت کرد.
۴. از نقض تا نقره‌داغ کردن متخلفان
نقض تفاهم‌نامه، مجوز قانونی و سیاسی برای ضربه راهبردی به متخلفان است. ایران می‌تواند با استفاده هوشمندانه از این نقض، آمریکا و همدستانش را جریمه و نقره‌داغ کند. بند نخست، پایان جنگ در تمام جبهه‌ها را الزامی کرده بود؛ آمریکا و رژیم صهیونیستی هیچ‌کدام را اجرا نکردند. بند دوم، احترام به حاکمیت ایران را مقرر کرده بود؛ آمریکا هیچ‌گاه به ایران احترام نگذاشت. بند هفتم، لغو تحریم‌ها را الزامی کرده بود؛ آمریکا هیچ‌گاه تحریم‌ها را برنداشت. این نقض‌ها، همه و همه، مستمسکی برای ایران فراهم می‌کند تا درباره مسائل مهم مانند انرژی هسته‌ای با آمریکا گفتگو نکند و به روند رو به رشد خود ادامه دهد.
۵. بهترین فرصت برای مذاکره نکردن
اکنون بهترین فرصت برای مذاکره نکردن است. آمریکا خود تمام راه‌ها را بسته است. هیچ دلیلی ندارد که ایران این همه با آمریکا مذاکره کند و آمریکا زیر میز بزند و دوباره مذاکره شود؛ خصوصاً مذاکرات هسته‌ای. بهترین راهبرد این است که مذاکرات هسته‌ای را به این تفاهم‌نامه گره بزنیم و هیچ‌گاه به میز مذاکرات هسته‌ای برنگردیم. یک‌بار برای همیشه باید به آمریکا «نه» گفت. نقض تفاهم‌نامه، این «نه» را قانونی، سیاسی و راهبردی کرده است.
نتیجه‌گیری
تفاهم‌نامه ایران و آمریکا خوب بود، اما نقض یک‌طرفه آن توسط رژیم تروریست حاکم بر واشنگتن عالی‌تر شد. این نقض، نه ضعف ایران، بلکه برگ برنده راهبردی ایران است. آمریکا با نقض تفاهم‌نامه، خود را در تیررس حقوقی، سیاسی و بین‌المللی ایران و جهان قرار داد و ایران را مسلح به مستمسکی قانونی برای تنبیه متخلفان و همدستانش کرد. اکنون میدان، میدان جریمه و نقره‌داغ کردن متخلفان است. ایران باید با اصرار بر پایان جنگ در تمام جبهه‌ها، لغو کامل تحریم‌ها، دریافت خسارات جنگ‌های تحمیلی و خون‌بهای رهبر شهید، آمریکا و همدستانش را به پای میز تاوان بکشاند. تفاهم‌نامه خوب، نقض عالی‌تر؛ و آینده در دست کسانی است که از این نقض، حداکثر استفاده راهبردی را ببرند.
صادق سلامت
روزنامه‌نگار
۲۴ شهریور ۱۴۰۵
