چندین هزار سال است که بشر روی این سیاره زندگی می‌کند و حالا قرار است فقط یک ساعت به یاد زمین باشیم و به احترامش چراغ‌های کمتری روشن کنیم، امید است که این احترام و حفاظت از زمین در طول سال هم ادامه پیدا کند.

 تولید گازهای گلخانه ای، گرمایش جهانی، تخریب لایه اوزون، تغییر اقلیم، سیل ها و طوفان های ویرانگر و بحران آب؛ این ها فقط بخشی از نتایج استفاده بی رحمانه بشر از منابع زمین است.

منابع تجدید ناپذیری مثل زغال سنگ و نفت که روزی تمام می شود و بشر مجبور است در یک کره خشک، بی آب و بدون منابع زندگی کند. البته تا رسیدن به آن شرایط غیر قابل زیست، سال های زیادی فاصله داریم و سال هاست که فعالان محیط زیست سعی در آگاه سازی مردم جهان در خصوص خطرات تهدید کننده کره زمین را دارند و یکی از این اقدامات که ۱۳ سال به شکل مستمر در حال برگزاری است، “ساعت زمین” نام دارد.

ساعت زمین (Earth hour) یک روز جهانی است که به ابتکار صندوق جهانی حیات وحش World Wildlife Fund – WWF شکل گرفته است. در این روز شهرهای بزرگ جهان در نقاط شاخص عمده خود چراغ‌ها را خاموش می‌کنند.
هدف برنامه ساعت زمین این است که آگاهی عمومی را نسبت به گرمایش جهانی افزایش دهد.

این ابتکار عمل در سال ۲۰۰۷ در سیدنی در کشور استرالیا آغاز شد و سپس به کشورهای دیگر گسترش یافت و به رویدادی جهانی بدل شد. ساکنان سیدنی در سال ۲۰۰۷ میلادی، نخستین گام را برای ثبت «ساعت زمین» برداشتند؛ طبق داده‌های کلیک سایت رسمی ساعت زمین، روز ۳۱ مارس سال ۲۰۰۷ میلادی، رأس ساعت ۷ و نیم عصر به وقت محلی، نزدیک به ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر و بیش از ۲ هزار مؤسسه و شرکت تجاری در حرکتی هماهنگ، برای یک ساعت چراغ‌های ساختمان‌های خود را در سیدنی خاموش کردند.

خاموشی چراغ‌ها در روز زمین همه ساله در آخرین روز شنبه ماه مارس صورت می‌گیرد.

نخستین گرامیداشت ساعت زمین در ایران در سال ۱۳۹۰ و با خاموشی چراغ‌های برج میلاد در تهران انجام شد. در سال‌های بعد تعداد بیشتری از شهرها سازه‌های معروف ایران به این حرکت پیوستند و افزون بر برج میلاد، برج آزادی تهران، سی و سه پل اصفهان، و پل سفید اهواز نیز چراغ‌های خود را خاموش کردند.

سومین گرامیداشت ساعت زمین در ایران در سال ۱۳۹۳ و با مشارکت تعدادی از شهرهای ایران از جمله تهران، تبریز، اصفهان، رشت و قم صورت گرفت. در تبریز، سیستم روشنایی کاخ شهرداری تبریز، به مدت یک ساعت خاموش شد. امسال هم برج میلاد ساعت ۸ و نیم شب به عنوان یکی از نورانی‌ترین سازه‌ها و نمادهای تهران برای یک ساعت خاموش می‌شود.

شهر مشهد برای نخستین بار در سال ۱۳۹۴ با خاموش کردن ساختمان مرکزی شهرداری و تالار شورای شهر به مدت یک ساعت به برنامه ساعت زمین پیوست.

این روز در سال ۹۹، مصادف با نهم فروردین ماه، تمامی نمادهای شهری، چون برج ها، پل‌ها و مراکز معروف و مشخص چراغ‌ها و سایر دستگاه‌های الکتریکی غیرضروری خاموش می‌شوند.

طبق برآوردها، اگر ۳۰ میلیون مشترک برق در ایران، هر کدام، تنها معادل یک لامپ ۱۰۰ واتی از مصارف روشنایی خود را بین ساعت ۲۰ و ۳۰ دقیقه تا ۲۱ و ۳۰ دقیقه خاموش کنند، موجب صرفه جویی ۳ هزار مگاواتی مصرف انرژی می‌شوند.

این امر می‌تواند تلنگری به ما برای تغییر سبک زندگی باشد، زیرا دغدغه این مراسم نمادین فقط خاموشی نیست بلکه رساندن پیام‌های زیست محیطی به کل مردم جهان برای تغییر سبک زندگی و آسیب کمتر به محیط زیست است که متأسفانه این مسأله در کشور ما با غفلت روبرو است.

صندوق جهانی طبیعت معتقد است که این اقدام بسیار فراتر از خاموش کردن نمادین چراغ ها می باشد. ما اولین نسلی هستیم که متوجه شده در حال تخریب زمین است و آخرین نسلی خواهیم بود که می توانیم در این مسیر کاری کنیم.

با مشارکت در این رویداد، شما با تاثیر مثبت خود، توجهتان به محیط زیست را به سیاست گذاران نشان نشان می دهید و موجب تسریع در تصویب قوانین حامی محیط زیست می شوید.

از سوی دیگر، ساعتی گپ و گفت در خصوص محیط زیست و خطراتی که محل زندگی ما را تهدید می کند، باعث توجه هر چه بیشتر مردم و جامعه جهانی به این موضوع می گردد و با مشارکت توده مردم، زمین جای بهتری برای زندگی خواهد بود.

کرونا و ساعت زمین

اگر چه این رویداد بر پایه مشارکت فعال مردم بنیان نهاده شده، اما با شیوع ویروس کرونا در جهان، نحوه ی مشارکت در ساعت زمین نیز در سال جاری تحت تاثیر قرار گرفته است.

صندوق جهانی طبیعت در بیانیه ای اعلام کرد: حفظ سلامت همه ی مشارکت کنندگان و پرسنل ما، اولویت اصلی این نهاد است. کشورهای زیادی در جهان با شیوع ویروس جدید کرونا (بیماری کووید ۱۹) دست و پنجه نرم می کنند و ما از این بابت و از دست رفتن جان مردم عمیقاً غمگینیم.

این نهاد به همه مشارکت کنندگان توصیه می کند که تا امسال در خانه های خود به مشارکت در ساعت زمین بپردازند و از طریق فضای مجازی آن را پیگیری کنند. قطعا برای شرکت در این رویداد راه های زیادی وجود خواهد داشت.

چطور مشارکت کنیم؟

امروز، شنبه (آخرین شنبه ماه مارس) از ساعت ۲۰:۳۰ تا ۲۱:۳۰ در هر نقطه ای از کره زمین قرار دارید با خاموش کردن حداقل یک لامپ، شما عضوی از این رویداد شده اید.

همچنین می توانید به صورت آنلاین و زنده، برگزاری این رویداد در جای جایِ کره زمین را پیگیری کنید.

ویروس کرونا با ادراک بیشتر این موضوع همراه بوده که گاه شرکت اجتماعات به ضرر انسان تمام می شود و این با روحیه اتحاد و همدلی و خونگرمی شرقی ها در تضاد است. اما در این برهه از تاریخ نیز مردم ایران زمین نشان دادند که با وجود تمام دوری ها دل هایشان به هم نزدیک است و به نام انسان با انسانیت همراهی می کنند.

به گزارش مفدا، یادمان باشد تا به حال به این حد از همدلی و محافظت از سیاره‌مان نیاز نداشته ایم. پس هر جا که هستید ساعت زمین را جدی گرفته و به کره دوست داشتنی و سبزمان وقتی برای تنفس بدهیم.