برای اینکه انسان بتواند سیر معنوی خود را به نتیجه برساند باید به باطن عمل اهتمام داشته باشد. و اهتمام به باطن عمل یعنی نورانی شدن عمل، و باطن عمل را یکسری خصوصیان نورانی میکند و اگر این نورانیت در باطن عمل شکل گرفت نتیجه‌ای که باید از عمل صالح برای اتصال انسان به ملکوت و کمال مطلق حاصل شود فراهم خواهد شد. باطن عمل را یکی تقوی و یکی بالا رفتن معرفت انسان مشخص میکند. خدای متعال به حضرت موسی می‌فرمایند میقات رب با ۴۰ شب عبادت برای تو حاصل خواهد شد اما در ماه مبارک رمضان این سیر معنوی نیاز به ۴۰ شب تلاش ندارد بلکه ممکن است با ۱۹ شب محقق بشود یا با ۲۱ شب محقق بشود یا ۲۳ یا ۲۷ مخصوصا لیالی فرد عشر اخر ماه رمضان. چرا چنین اتفاقی در ماه مبارک برای انسان می‌افتد؟ ماه مبارک رمضان ماه ضیافت الهی است یعنی ایجاد زمینه‌هایی از سوی خدا برای تسریع حرکت معنوی انسان هم کمی و هم کیفی. خصوصیاتی که در این ضیافت الهی وجود دارد و بر اساس این خصوصیات این سیر معنوی سرعت بیشتری دارد یکی از خصوصیات مائده بزرگ الهی قرآن است. حواریون حضرت عیسی از وی سوال کردند از خدا بخواه مائده ای نازل کند تا ایمان ما بالا برود. خدای متعال این خواسته را برای امت رسول خاتمش بدون تقاضای حواریین اجابت کرده و نازل کردن قران مائده ای است الهی برای اینکه انسان بتواند با تقویت ارتباط با قران از ولایت مطلقه نبی اکرم استفاده کند . ان ولی ای الله الذی نزل الکتاب ولی من خدایی است که نزل الکتاب برای پیوند با ولایت مطلقه رسول خدا ما نیاز به پیوند با خدا داریم لذا در شب قدر عمل اصلی ما این است که قران بر سر میگیریم و خود را زیر سایه ولایت قرآن قرار می‌دهیم تا با ولایت مطلقه رسول خدا پیوند بخوریم. قرآن ریسمانی است که خدای متعال ان را از آسمان به زمین در واقع آویخته تا آنکه ما بتوانیم با چنگ زدن به این ریسمان به آسمان بالا بریم و مدارج معنوی را طی کنیم. در این مائده الهی علاوه بر مهم بودن مسئله تلاوت حق تلاوت را باید ادا کرد. حق تلاوت چگونه به وجود می آید حق تلاوت کسانی حق تلاوت را ادا می کند که وقتی قرآن خوانده میشود احساس می‌کنند روز به روز درجات ایمانی انها بالا می‌رود اگر کسی از اول ماه مبارک رمضان با تلاوت قرآن و ادای حق تلاوت قرآن ارتباطش را با قرآن بالا ببرد و تدبر در قرآن بکند قفل قلب باز میشود قرآن ها خدای متعال سوال میکند چرا در قرآن تدبر نمی‌کنید مگر بر قلب های شما قفل زده شده این مساله کاملاً نشان می‌دهد اگر کسی قفل قلبش را با تدبر در قرآن باز نکند اگر کسی باید حق تلاوت قرآن پیوندش با این معاهده هزینه الهی تقویت نکند شب قدر نمی‌تواند درکش کند. من باید پله به پله ساعت به ساعت هر شب به شب سحر به سحر با حق تلاوت قران درجات ایمان را بالا ببرم تا شب قدر مرا دعوت کنند به درون ضیافت الهی لذا فضای معنوی ماه مبارک رمضان به واسطه این نعمت بزرگ مناسب تر است برای سلوک و سیر الی الله .نعمت دومی که امشب در ادامه آن نعمت به آن بپردازیم و از انجا سوال دیگری را درباره تعدد لیالی قدر و حقیقت شب قدر جواب بدهم مسئله صیام است. ای مردم روزه بر شما نوشته شده است کما کتب علی الذین من قبلکم لعلکم تتقون ای مردم روزه را خدای متعال برای شما نوشته کلمه کتاب و کتب در مواردی در قرآن کریم به کار می‌رود که واجب ما هم واجب بسیار مهم و اصلی و اساسی و مشترک بین همه ادیان. درباره نماز نیز روایت هست نماز بر مومنین نوشته شده است. اینجور واجبات نشان می‌دهد که مسئله اختصاص به اسلام ندارد سیر معنوی انسان و حرکت معنوی انسان بدون روزه امکان پذیر نیست. لذا به عنوان یک قانون تعبیر علامه طباطبایی مداری نه منزلی یعنی نه فقط در مقطع اسلام این واجب مطرح نه ،مدار حرکت انسان صراط مستقیم حرکت انسان با روزه شکل میگیره، کتب علکیم الصیام. ان صلات کانت علی المومنین کتابا موقوتا ،کتاب یعنی واجب واجبه اصلی مهم و اساسی است و آموزه ایست در همه ادیان الهی و توحیدی گویی رسیدن به توحید و ربوبیت پروردگار و بهره مند شدن از طریق این واجبات اصلی محقق نخواهد شد و صیام مساله مهمی است صیام تامین کننده آن غایتی است که نورانیت عبادت اون را نیاز داره اون غایت غایت تقواست لعلکم تتقون . در آیات دیگری فرمودند استعینوا بالصبر و الصلات … ای مومنان می‌خواهید ایمانتان بالا برود کمک بگیرید برای بالا رفتن درجات ایمانی از صبر و صلات . صبر را تفسیر به روزه کردند از نماز و روزه استفاده کنید از این دو واجب مهم. در ماه مبارک رمضان واجب بودن روزه شرایط بسیار بسیار مناسبی را برای سیر معنوی انسان فراهم می کند و انسان می‌تواند به واسطه وجوب روزه مسائل معنویش را سرعت بیشتری بدهد البته به شرط انکه این روزه با اداب معنوی خاص خودش انجام بشود. که در آیه شریفه ملاحظه کردید فانها لکبیره … قبلا هم به یک مناسبتی این ایه را تفسیر کردیم اینکه این ها به کجا بر میگردند بعضی گفتن به صلات بعضی گفتن به استعانت بر میگردد استعانت در روزه و نماز راهش خشوع در روزه و نماز است حالا خشوع در روزه چیست ؟ باید بریم در روایات و ببینیم اداب روزه چیست که اگر کسی اداب رو انجام ندهد روزه اش مشکل دار میشود. روزش تشنگی می کشه اما استفاده نمیکند بهره نمیبرد . در روایات شب معراج آمده ای پیامبر خدا کسی که در آسمانها احمد و در زمین او را محمد صلی الله علیه و آله پیش منه خدا محبوب تر از سکوت و روزه نیست بزرگترین عبادت این است که تو بتوانی زبان نگه داری نه اینکه گناه نکنی سکوت کنید سکوت زمینه تفکر را فراهم می آره سکوت ایجاد ارامش روحی برای عبرت و ارتباط با غایت خلقت را فراهم میکند عبادتی نزد من از سکوت و روزه محبوب تر نیست اگر کسی هم روزه بگیرد اما زبانش را کنترل نکند مثل کسی است که تکبیر میگوید اما حمد و سوره نمیخواند خدا به پیغمبر بزرگش میفرماید می بدان روزه بدون حفظ لسان روزه نیست تشنگی محض و گرسنگی بی خاصیت است خاصیت اصلی روزه در اینه که تو بتوانی جوارح و قوای خود را کنترل کنید.
آیت الله فرحانی
نماینده مردم شریف استان خوزستان در مجلس خبرگان رهبری
