تاریخ سیاست خارجی ایالات متحده آمریکا نشان می‌دهد که این کشور در طول حیات خود، رویکردی مبتنی بر اعمال قدرت و زور در مناسبات بین‌المللی داشته و دارد. از ۲۴۰ سال تاریخ این کشور، بیش از ۲۲۲ سال آن با جنگ‌افروزی و مداخله نظامی در کشورهای مختلف جهان همراه بوده است. این الگوی رفتاری مستمر، شواهد محکمی ارائه می‌دهد که مذاکره مؤثر با آمریکا تنها از موضع قدرت امکان‌پذیر است، زیرا این کشور تنها زبان زور را می‌فهمد و به آن احترام می‌گذارد.
خوی استعماری و جنگ‌طلبی ریشه‌دار؛
تأسیس ایالات متحده با نسل‌کشی بیش از ده‌ها میلیون سرخپوست بومی آمریکا آغاز شد. این نخستین نشانه از خوی استعماری و سلطه‌جویی بود که بعدها در سیاست خارجی این کشور نمود یافت. با آغاز قرن بیستم، آمریکا سیاست توسعه‌طلبی و مداخله‌گری را در پیش گرفت که در دوره‌های مختلف تاریخی تداوم دائمی داشته است.
در دهه‌های نخست قرن بیستم، آمریکا به کشورهای متعددی در آمریکای لاتین حمله کرد. ورود مستقیم به کلمبیا در ۱۹۰۱، حمله به پاناما در ۱۹۰۲، حمله به هندوراس در ۱۹۰۵، مداخله در نیکاراگوئه در ۱۹۰۷، و اشغال چندین ساله کشورهایی مانند هائیتی، کوبا و جمهوری دومینیکن نشان‌دهنده الگویی از سلطه‌گری در حیاط خلوت آمریکاست که با هدف تحمیل اراده سیاسی و اقتصادی خود صورت گرفته است.
گسترش دامنه مداخلات در دوران جنگ‌های جهانی و جنگ سرد؛
پس از جنگ جهانی دوم، اقدام هولناک آمریکا در بمباران اتمی هیروشیما و ناکازاکی در سال ۱۹۴۵، در حالی که جنگ عملاً به پایان رسیده بود، بیش از ۲۲۰,۰۰۰ قربانی برجای گذاشت. این اقدام نشان داد که آمریکا از استفاده از قدرت مخرب برای اثبات برتری خود ابایی ندارد.
در دوران جنگ سرد، آمریکا مداخلات نظامی خود را به آسیا و خاورمیانه گسترش داد. جنگ کره (۱۹۵۰-۱۹۵۳)، مداخله خونین در ویتنام (۱۹۶۵-۱۹۷۳)، و بمباران لائوس (۱۹۷۱-۱۹۷۳) نمونه‌های بارز این رویکرد هستند. همچنین، حمایت رسمی از رژیم صصهیونیستی در اشغال فلسطین از سال ۱۹۴۸ تاکنون و پشتیبانی از رژیم‌های دیکتاتوری در منطقه، بخشی از استراتژی گسترده آمریکا برای نفوذ و سلطه بر خاورمیانه بوده است.
مداخلات در عصر معاصر؛ استمرار سیاست سلطه‌گری:
با پایان جنگ سرد، آمریکا به جای کاهش مداخلات نظامی، آن را گسترش داد. حمله به هواپیمای مسافربری ایران در سال ۱۹۸۸ و کشتار ۲۹۰ مسافر بی‌گناه، جنگ خلیج فارس در ۱۹۹۱، حمله و اشغال افغانستان در ۲۰۰۱، و تجاوز نظامی به عراق در ۲۰۰۳ بدون مجوز سازمان ملل، همگی نشان‌دهنده تداوم سیاست زورمداری آمریکا در عرصه بین‌المللی است.
در دهه اخیر نیز، مداخله در لیبی (۲۰۱۱)، حمایت از گروه‌های مسلح در سوریه، پشتیبانی از سرکوب قیام مردمی در بحرین، و همکاری با عربستان در جنگ علیه یمن، به‌علاوه همکاری با رژیم صهیونیستی در نسل‌کشی مردم غزه، نشان می‌دهد که ماهیت سیاست خارجی آمریکا تغییر نکرده است.
چرا مذاکره با آمریکا نیازمند اتکا به قدرت است؟!
تجربه تاریخی نشان می‌دهد کشورهایی که از موضع ضعف با آمریکا وارد مذاکره شده‌اند، نتیجه‌ای جز تسلیم و پذیرش سلطه نگرفته‌اند. در مقابل، کشورهایی که با اتکا به قدرت نظامی، اقتصادی یا جفرافیای سیاسی خود با آمریکا مذاکره کرده‌اند، توانسته‌اند منافع ملی خود را تأمین کنند.
آمریکا در مذاکرات بین‌المللی، تنها زمانی به تعهدات خود پایبند می‌ماند که طرف مقابل را قدرتمند ببیند. این واقعیت در تعاملات آمریکا با قدرت‌های بزرگی مانند روسیه و چین مشهود است، در حالی که آمریکا با کشورهای ضعیف‌تر، پس از دستیابی به اهداف خود، تعهدات را نقض می‌کند.
راهبرد مذاکره از موضع قدرت:
مذاکره با آمریکا از موضع قدرت مستلزم ایجاد بازدارندگی مؤثر است. این بازدارندگی می‌تواند از طریق تقویت توان دفاعی، ایجاد اتحادهای راهبردی، و توسعه ظرفیت‌های اقتصادی حاصل شود. زمانی که آمریکا درک کند اعمال فشار و زورگویی هزینه‌های سنگینی برایش به همراه خواهد داشت، احتمال بیشتری وجود دارد که به حقوق و منافع طرف مقابل احترام بگذارد.
نتیجه‌گیری:
سابقه طولانی مداخلات نظامی و سیاست‌های تجاوزکارانه آمریکا در مناطق مختلف جهان، از آمریکای لاتین گرفته تا آسیا و خاورمیانه، گواهی بر این مدعاست که این کشور همواره زبان زور را در روابط بین‌الملل به کار گرفته است. در چنین شرایطی، منطقی است که مذاکره با آمریکا نیز تنها زمانی به نتیجه مطلوب می‌رسد که از موضع قدرت و با اتکا به اهرم‌های فشار متقابل صورت گیرد.
تاریخ نشان داده است کشورهایی که توانسته‌اند در برابر زیاده‌خواهی‌های آمریکا ایستادگی کنند و از منافع ملی خود دفاع نمایند، همواره با تکیه بر عناصر قدرت عمل کرده‌اند. بنابراین، مذاکره با آمریکا باید همواره با آگاهی از ماهیت سلطه‌جویانه این کشور و با آمادگی برای مقابله به مثل در صورت نقض تعهدات انجام شود.
صادق سلامت دوم
روزنامه‌نگار
۵ اردیبهشت ۱۴۰۴
