صحنه‌ای که هر روز می‌بینیم
زنی با کالسکه کودکش میان دستفروشان و موتورهای پارک شده گیر افتاده است، مردی سالخورده با عصا از خیابانی بی‌گذرگاه عبور می‌کند. هیچ‌یک نمی‌دانند حق عبور ایمن از خیابان از حقوق ابتدایی آن‌هاست.این تصویر گویای حقوق گمشده در شهرهای ماست .
چرا شهروندان نمی‌دانند!
نظام آموزشی خالی از آموزش حقوق
مدارس ما هیچ برنامه‌ای برای آموزش حقوق شهروندی ندارند، تحقیقات نشان می‌دهد، بیشتر دانش‌آموزان با مفاهیم حقوق مدنی آشنا نیستند.
کارشناسان می‌گویند مدرسه خانه دوم اجتماعی‌سازی کودکان است. اگر حقوق شهروندی در کتاب‌های درسی جایی نداشته باشد نسلی ناآگاه رشد می‌کند.
رسانه‌ها اولویت تبلیغات بر آموزش
از هر صد ساعت برنامه تلویزیونی فقط سه ساعت به حقوق شهروندی می‌پردازد ،در مقابل تبلیغات تجاری نزدیک به نیمی از زمان پخش را گرفته است.
قوانین پیچیده و نامفهوم
منشور حقوق شهروندی پر از اصطلاحات حقوقی دشوار است، نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد بیشتر مردم عباراتی مانند حقوق اجتماعی اقتصادی را درک نمی‌کنند.
چرا شهروندان می‌ترسند!
تجربه‌های شکست خورده
بسیاری که یک بار برای حقوق خود پیگیری کرده‌اند سرخورده شده‌اند، دلیل این سرخوردگی ارجاع غلط بین نهادها یا بی‌پاسخ ماندن شکایات است .
ترس از پیامدهای اجتماعی
نزدیک به نیمی از شهروندان می‌گویند به خاطر نگرانی از برچسب خوردن یا مشکل شغلی از پیگیری حقوق خود خودداری می‌کنند.
فرهنگ سکوت سازنده
باور نادرستی وجود دارد که می‌گوید اعتراض یعنی بی‌ادبی،این در حالی است که قانون اساسی حق اعتراض مسالمت‌آمیز را تضمین کرده است.
راهکارهای عملی آموزش همگانی از مدرسه تا محله
مدارس باید دفتر مشاوره حقوقی با کمک وکلای داوطلب ایجاد کنند.
شهرداری‌ها می‌توانند تابلوهای ساده حقوقی در شهر نصب کنند.
مثلا این پیاده‌رو حق شماست، گزارش تخلف به شماره ۱۳۷
تغییر نقش رسانه‌ها
پلتفرم دیجیتالی به نام حقوق من راه‌اندازی شود.
این پلتفرم سه بخش داشته باشد
بانک اطلاعات قوانین به زبان ساده
نقشه مراکز پیگیری حقوق
سیستم رهگیری آنلاین شکایات.
توانمندسازی سازمان‌های مردمی
سمن‌ها می‌توانند میانجی خوبی بین مردم و دولت باشند، مثل تجربه شهرستان همدان که یک سمن با ایجاد خط گرم مطالبات، باعث کاهش مراجعه مستقیم مردم به دستگاه‌های اجرایی شد.
روشنایی راه
در شهر کوچکی مثل بهار همدان مردم در همایش حقوق شهروندی گرد هم آمدند
فرماندار شهر گفت منشور حقوق شهروندی سکوت را شکسته است
اکنون زمان آن است که شهروندان با آگاهی حق خود را بخواهند نه با التماس
این اتفاق نوید مسیری جدید می‌دهد
مسیری که هر شهروند نگهبان حقوق خود و ناظر مسئولیت‌های جمعی است. این چشم‌انداز با آموزش همگانی رسانه‌های مسئول ونهادهای پاسخگو محقق می‌شود.
به اعتقاد نگارنده شهروند آگاه نه تهدید است نه مزاحم
او بزرگ‌ترین سرمایه اجتماعی برای ساختن شهری انسانی‌تر است.
عبدالحمید گل‌افشان
