این گزارش به بررسی عمیق مشکل کمبود برخی رشته‌های دانشگاهی در دانشگاه ملی مهارت اهواز برای هنرجویان دختر و پسر می‌پردازد.
با توجه به اهمیت مهارت‌آموزی و ارتباط آن با اشتغال،این مسئله تأثیر مستقیمی برآینده شغلی دانش‌آموختگان هنرستان‌های فنی و حرفه‌ای دارد.
وضعیت فعلی رشته‌ها در دانشگاه ملی مهارت اهواز.
برای هنرجویان دختر:
عدم وجود رشته‌های کلیدی مانند تربیت بدنی و مدیریت خانواده.
محدودیت به رشته‌های خدماتی و حرفه‌ای در مقایسه با رشته‌های فنی برای پسران.
تأثیر منفی بر انگیزه تحصیلی:
بسیاری ازهنرجویان دختران پس از سال‌ها تلاش در هنرستان، با کمبود رشته‌های دانشگاهی مواجه می‌شوند.
برای هنرجویان پسر:
کمبود رشته‌های تخصصی مانند تربیت بدنی .
محدودیت در ادامه تحصیل دررشته‌های مرتبط بامهارت‌های آموخته شده در هنرستان.
دلایل اداری و ساختاری
کمبود دانشجو:
مسئولان دانشگاه ملی مهارت کمبود متقاضی را دلیل اصلی عدم راه‌اندازی برخی رشته‌ها عنوان می‌کنند.
این در حالی است که بسیاری از هنرجویان به دلیل نبود رشته‌های مورد نظر، اساساً برای تحصیل دانشگاهی اقدام نمی‌کنند .
ناهماهنگی بین نهادها:
عدم هماهنگی بین ادارات آموزش و پرورش و واحد فحک اداره کل آموزش و پرورش ودانشگاه ملی مهارت.
عدم طرح موضوع در شورای آموزش و پرورش استانداری که به صورت گاه‌به‌گاه برگزار می‌شود.
عدم برنامه‌ریزی یکپارچه بین مقطع متوسطه و آموزش عالی
چالش‌های جنسیتی:
تفکیک جنسیتی در رشته‌ها به گونه‌ای که رشته‌های فنی عمدتاً به پسران و رشته‌های حرفه‌ای و خدماتی به دختران اختصاص می‌یابد.
این رویکرد باعث محدودیت فرصت‌های تحصیلی برای هر دو جنس شده است.
نظرات و گلایه‌های خانواده‌ها و هنرجویان
گلایه‌های خانواده‌ها:
ناامیدی از سیستم آموزشی پس از سال‌ها سرمایه‌گذاری روی تحصیل فرزندانشان.
محدودیت‌های فرهنگی و اجتماعی برای ادامه تحصیل دختران در استان‌های دیگر.
هدررفت سرمایه‌گذاری آموزشی به دلیل نبود رشته‌های دانشگاهی مرتبط.
نظرات هنرجویان دختر:
احساس تبعیض در دسترسی به رشته‌های دانشگاهی.
نگرانی از آینده شغلی به دلیل عدم امکان ادامه تحصیل در رشته‌های تخصصی.
انتقاد از تبلیغات گسترده برای هدایت به رشته‌های فنی و حرفه‌ای بدون تضمین ادامه تحصیل.
نظرات مسئولان دانشگاه ملی مهارت
دیدگاه مسئولان:
تأکید بر مهارت‌محور بودن دانشگاه و اولویت دادن به رشته‌هایی با بازار کار تضمین‌شده .
اشاره به محدودیت‌های بودجه‌ای و نیروی انسانی برای راه‌اندازی تمامی رشته‌ها.
بیان اینکه ۷۰ درصد آموزش‌ها کارگاهی است و نیاز به زیرساخت‌های ویژه دارد.
تأکید بر اینکه در بسیاری از رشته‌ها، اشتغال فارغ‌التحصیلان ۱۰۰٪ تضمین‌شده است.
پاسخ‌های مسئولان به انتقادات:
ادعای هماهنگی با نیازهای بازار کار استان.
اشاره به تفاوت‌های منطقه‌ای در ارائه رشته‌ها.
قول بررسی امکان اضافه کردن رشته‌های جدید در صورت تأمین شرایط.
راهکارهای پیشنهادی
بهبود هماهنگی نهادی:
ایجاد کمیته مشترک بین آموزش و پرورش و دانشگاه ملی مهارت.
طرح منظم موضوع در شورای آموزش و پرورش استانداری.
تدوین نقشه مهارتی استان برای تطابق بهتر رشته‌ها با نیازهای منطقه.
توسعه رشته‌ها:
راه‌اندازی رشته‌های پرتقاضامانند تربیت بدنی .
ایجاد گرایش‌های جدید در رشته‌های موجود.
استفاده از الگوی استان‌های موفق مانند همدان که در ۴۲ رشته کاردانی و ۲۱ رشته کارشناسی دانشجو می‌پذیرد.
حمایت از دانشجویان:
ارائه بورسیه‌های تحصیلی برای ادامه تحصیل در استان‌های دیگر.
ایجاد شرایط ویژه برای هنرجویان ممتاز.
افزایش آگاهی:
برگزاری جلسات توجیهی برای خانواده‌ها درباره فرصت‌های تحصیلی و شغلی.
انتشار اطلاعات شفاف درباره رشته‌های موجود و آینده شغلی آنها.
مشارکت رسانه‌های محلی در انعکاس مشکلات و راه‌حل‌ها.
به اعتقاد نگارنده مشکل کمبود برخی رشته‌های دانشگاهی در دانشگاه ملی مهارت اهواز ریشه در عوامل متعددی دارد که هم شامل محدودیت‌های ساختاری و هم ناهماهنگی‌های نهادی می‌شود.
این مسئله به ویژه برای هنرجویان دختر که با محدودیت‌های بیشتری مواجه هستند، چالش‌برانگیزتر است.
با توجه به تأکید مسئولان دانشگاه ملی مهارت بر مهارت‌محوری و اشتغال‌زایی ، انتظار می‌رود با برنامه‌ریزی بهتر و هماهنگی بیشتر بین نهادهای آموزشی، بتوان زمینه را برای توسعه رشته‌های مورد نیاز در استان فراهم کرد.
این امر نه تنها به نفع هنرجویان است، بلکه می‌تواند به توسعه اقتصادی استان و کاهش بیکاری نیز کمک شایانی کند.
به قلم عبدالحمید گل‌افشان
