پرورش نخبگان آری، اما با نگاهی به همه مدارس

توجه به تعلیم و تربیت در همه مدارس

سخنان مدیرکل آموزش و پرورش خوزستان در جمع مدیران مدارس سمپاد ، بر نقش مهم این مدارس در پرورش استعدادهای درخشان و اجرای الگوی مدرسه تراز سند تحول بنیادین تأکید دارد.

اگرچه این رویکرد شایسته تقدیر است، اما باید پرسید: آیا تنها دانش آموزان سمپاد مستعد هستند؟

این نوشته می کوشد با زبانی صریح و مردمی، نقاط قوت و کاستی های این دیدگاه را بررسی کند.

نقاط مثبت سخنان مدیرکل
تأکید بر پرورش استعدادهای درخشان
مدیرکل به درستی بر رسالت اصلی مدارس سمپاد در پرورش دانش آموزان مستعد تأکید کرده است.
این مدارس با ارائه آموزش با کیفیت و فضای رقابتی سالم، بستری برای رشد علمی فراهم می کنند.
اشاره به الگوی مدرسه تراز سند تحول بنیادین نیز نقطه مثبتی است،چرا که این الگو بر مدیریت هوشمند و برنامه ریزی دقیق تأکید دارد.
توجه به مهارت های زندگی و هویت ایرانی-اسلامی
طرح هایی مانند “زندگی با آیه ها” و “فراز”برای فعالیت های پرورشی نشان دهنده نگاهی کامل به تربیت دانش آموزان است که علاوه بر آموزش علمی، بر مهارت های زندگی و هویت ملی و دینی نیز تمرکز دارد.

نقدها و دغدغه های سازنده
عدالت آموزشی: آیا فقط مدارس سمپاد مهم هستند؟
مدیرکل بیشتر بر مدارس سمپاد تمرکز کرده، اما عدالت آموزشی نیازمند توجه به همه دانش آموزان، به ویژه در مناطق محروم است.

به باور کارشناسان، مدارس سمپاد طیف گسترده ای ازاستعدادهارا نادیده می گیرند و تنها بر استعدادهای علمی متمرکز می شوند. این در حالی است که استعدادهای هنری، ورزشی و فنی نیز نیاز به پرورش دارند.
همچنین، توزیع نابرابر این مدارس در سطح استان باعث شده دانش آموزان برخی مناطق به آنها دسترسی نداشته باشند.

آزمون های ورودی:
آیا معیار درستی برای سنجش استعدادها هستند؟
آزمون های ورودی سمپاد همواره با چالش هایی همراه بوده، از جمله دسترسی برخی به پرسش ها یا اشکال در طراحی آزمون.

این آزمون ها ممکن است فقط دانش آموزان سختکوش را جذب کنند، نه استعدادهای واقعی را.
به عبارت دیگر،حفظ کردن ومهارت تست زنی ممکن است جایگزین خلاقیت و اندیشه نقاد شود.
نقش خانواده ها و مشارکت مردمی
مدیرکل به درستی بر جلب اعتماد و مشارکت خانواده ها تأکید کرده است. اما آیا این مشارکت تنها برای مدارس سمپاد است؟
برای تحقق عدالت آموزشی،باید خانواده ها در همه مناطق، به ویژه مناطق محروم ، در جریان آموزش فرزندانشان قرار گیرند و از امکانات مناسب برخوردار شوند .

اختیارات مدیران: آیا تنها برای سمپاد؟
سپردن اختیارات گسترده به مدیران در چارچوب الگوی مدرسه تراز،ایده ای مثبت است.امااین اختیارات بایدبه همه مدارس
نه فقط سمپاد،سپرده شود تا مدیران بتوانند بر اساس نیازهای مدرسه خود تصمیم گیری کنند.

یک دغدغه مهم !توجه به همه انواع مدارس
آیا مدیرکل محترم به دیگر مدارس نیز توجه می کند؟
یک پرسش مهم این است:
آیا جناب مدیرکل برای دیگر مدیران مدارس دولتی، هیات امنایی، شاهد و نمونه دولتی وغیردولتی نیز جلسه برگزار می کنند؟

آیا به دغدغه ها و مشکلات این مدیران نیز می پردازند؟
عدالت آموزشی زمانی محقق می شودکه همه مدارس و همه دانش آموزان احساس کنند همچون اعضای یک خانواده آموزشی مورد توجه و حمایت هستند.

اینجانب به عنوان یک فرهنگی اعتقاد دارم از همه مدیران مدارس، چه سمپاد، چه دولتی، چه هیات امنایی، چه شاهد و چه نمونه دولتی وغیردولتی بایدحمایت شوند و براین باورم که همه آنها سهم مهمی در تعلیم و تربیت نسل آینده دارند.

انتظار می رود مدیرکل آموزش و پرورش استان خوزستان نیز با برگزاری جلسات جداگانه و رسیدگی به مشکلات خاص هرکدام، ازهمه انواع مدارس حمایت کند.

پیشنهادهای سازنده

گسترش عدالت آموزشی
به جای تمرکز تنها بر سمپاد، امکانات و منابع آموزشی باید به صورت عادلانه بین همه مدارس توزیع شود.

برنامه های شناسایی استعدادها باید گوناگون باشد و تنها به استعدادهای علمی محدود نشود. استعدادهای هنری، ورزشی و فنی نیز باید شناسایی و پرورش یابند.

بهبود فرآیند پذیرش در سمپاد
آزمون های ورودی باید به گونه ای طراحی شوندکه خلاقیت واندیشه نقاد را بسنجند، نه تنها توانایی تست زنی.
از معیارهای چندگانه برای سنجش استعدادها استفاده شود،از جمله گفتگو، بررسی پرونده تحصیلی و شناسایی استعدادهای ویژه.

توجه به همه مدارس و دانش آموزان
مدارس عادی نیز باید از امکانات آموزشی وتجهیزات با کیفیت، معلمان کارآزموده و برنامه های پرورشی بهره مند شوند.
طرح های پرورشی مانند “زندگی با آیه ها” و “فراز” باید در همه مدارس اجرا شود، نه تنها در مدارس سمپاد.

افزایش شفافیت و پاسخگویی
فرآیند گزینش مدیران در آموزش و پرورش باید روشن و بر اساس شایستگی باشد تا از هرگونه تأثیر نادرست جلوگیری شود.
عملکرد مدارس سمپاد و دستاوردهای آنها باید به طور منظم ارزیابی و اعلام شود تا از اثربخشی آنها اطمینان حاصل شود.

پرورش نخبگان آری، اما نه به بهای نادیده گرفتن دیگر مدارس
سخنان مدیرکل آموزش و پرورش خوزستان هر چند نشان دهنده نگاه بلندپروازانه به پرورش استعدادهای درخشان است، اما باید به یاد داشت که عدالت آموزشی اساس دگرگونی در آموزش و پرورش است.
پرورش نخبگان زمانی ارزشمند است که همه دانش آموزان، بدون در نظر گرفتن زمینه اقتصادی یا جغرافیایی، از فرصت های آموزشی مناسب برخوردار باشند.
به امید روزی که همه مدارس خوزستان بتوانند در تراز رسالت خود، پرورش استعدادها و تربیت انسان های کامل را به انجام رسانند.
امیدوارم روزی برسد که هیچ استعدادی در هیچ گوشه ای از میهن عزیزمان نادیده گرفته نشود و همه انواع مدارس مورد حمایت برابر قرار گیرند.

به قلم عبدالحمید گل‌افشان