️”سید محمد درستان
کارشناس ارشد مهندسی عمران
سازمان آب وبرق خوزستان”

پایداری زیست­ محیطی جزو چهار محور اصلی توسعۀ پایدار است و یکی از فاکتورهای اصلی پایداری زیست­ محیطی، شاخص آلودگی هوا است. شهر اهواز هشتمین کلان­شهر بزرگ ایران است که مسئلۀ ریزگردها و تمرکز صنایع نفتی و آلودگی سوزاندن مزارع نیشکر وتالاب هورالعظیم این شهر را مستعد ناپایداری زیست­ محیطی (آلودگی هوا) کرده است. ارزیابی­های زیست­ محیطی دقیق و مناسب می­تواند ما را در رسیدن به توسعۀ پایدار زیست­ محیطی کمک کند، لذا توجه به آن در سیاست­ گذاری­ها و برنامه­ ریزی­ها برای دستیابی به یک برنامه­ ریزی مناسب، همگام با متغیرهای محیط طبیعی امری اجتناب ناپذیر است.
کلانشهر اهواز به دلیل وجود گرد وغبارهای محلی و منطقه ای ، کارخانجات بزرگ صنعتی ، شرکت ها وفلرهای نفتی ، برداشت سیاه نیشکر ، سوزاندن نی زارهای تالاب هورالعظیم و… به عنوان یکی از آلوده ترین مناطق و دارای تنوع آلودگی خطرناک می باشد .
بر اساس گزارش سازمان بهداشت جهانی، این کلانشهر بدلیل وجود ریزگردها آلوده
به میزان ۳۷۲ میکروگرم بر مترمکعب PM10(ذرات معلق ۱۰ میکرونی از ترکیب اکسید نیتروژن ودی اکسید گوگرد)به عنوان آلوده ترین شهر از این‌ حیث در بین ۱۱۰۰ شهر در جهان معرفی گردیده است.
همچنین اهواز با ثبت شاخص آلودگی بالاتر از ۱۰۰ طی بیش از سه سال گذشته به عنوان آلوده ترین شهردر کشور می‌ باشد که به عنوان هشدار وزنگ خطری برای سلامتی شهروندان وهمچنین موجب فرار سرمایه، متخصصین ونیروی کار از استان خواهد گردید.
بیشترین میزان آلودگی از میان
۱۶واحد صنعتی و۳۵۰فلر نفتی با روزانه سوزاندن ۷۰۰ میلیون فوت مکعب گاز وهمچنین آلودگی های ناشی از سوزاندن گسترده مزارع نیشکر و علف زارهای تالاب هورالعظیم بوده که کلانشهر اهواز را به عنوان یکی از مراکز بزرگ آلودگی کشور بدل نموده است .
با وجود تشدید وتدوام‌ آلودگی هوا ،گرد و غبار، خشک‌سالی، نابودی اکوسیستم ها، بحران تالاب ها وسایر
بحرانهای زیست محیطی، در اولویت اول نیازبه نشست وجلسات مستمر وهدفمند میان استاندار،مسئولین ذیربط و فعالان محیط زیست می باشد تا کلیه چالش ها ودیدگاه وبرنامه ها مورد لزوم مطرح گردیده و مشارکت کلیه عوامل تاثیر گذارنیز هدف باشد .
همچنین پیگیری تدوین ویا تکمیل طرح‌های جامع پیشگیری و کاهش آلودگی هوا در استان مطابق با قانون هوای پاک با شناسایی کلیه منابع آلاینده هوا ضروری است ، طی سال‌های گذشته طرح وسیاهه انتشار آلودگی هوای کلانشهر اهواز تدوین و با توجه به تشدید وافزایش آلودگی ها نیاز به بازنگری ورویکردهای نوین دارد.
کلیه طرحها واقدامات می بایست راهکارهای مؤثر و وظیفه دستگاه‌های اجرایی را در تحقق هوای پاک تعیین کنند و باید سیاهه انتشار و طرح جامع پیشگیری و کاهش آلودگی هوا به عنوان یک سند لازم‌الاجرا به تصویب شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان برسد وبا توجه به شدت بحران ،سریعا اقدامات مناسب وراهبردی در جهت کاهش آلودگی وسلامتی شهروندان اعمال گردد.
وجذب اعتبار مالی متناسب با آلودگی از شرکت های متخلف همچون شرکت نفت و.. در راس باشد .
♦️ در سطح ملی و جهانی، «حکمرانی محیط زیستی» بدون مشارکت مردمی، شفافیت اطلاعات و گفت‌وگوی مستمر با ذی‌نفعان، مفهومی ناقص و ناکارآمد تلقی می‌شود. تجربیات جهانی نیز بارها نشان داده که عبور از بحران‌های محیط زیستی، با توجه به گستردگی بحران ، تنها با اتکا به مدل‌های مشارکتی، امکان‌پذیرتر خواهد بود.