دود غلیظ و سیاه ناشی از سوزاندن غیراصولی زباله‌ها در سایت پسماند شوشتر، نه‌تنها آسمان این شهرستان تاریخی را تاریک کرده، که نفس‌های ساکنان شوشتر، گتوند و روستاهای جاده عقیلی را به شماره انداخته است.
با وجود ادعاهای مکرر مسئولان محلی درباره ساماندهی این سایت، این کوه زباله همچنان با روش‌های غیربهداشتی مدیریت می‌شود و تبدیل به کانونی برای تهدید سلامت عمومی و محیط‌زیست شده است.
آلودگی هوا؛ مهمان ناخوانده روزمره
هر روز با وزش باد، دود سمّی ناشی از سوزاندن زباله‌ها که حاوی ذرات معلق خطرناک و گازهای زیانبار است، تا کیلومترها گسترش می‌یابد.
این پدیده برای ساکنان مناطق مسکونی اطراف به یک معضل همیشگی تبدیل شده است.
ساکنین کوی صاحب‌الزمان شوشتر و روستاهای جاده عقیلی گتوند از سوزش چشم و گلو شکایت دارند و پزشکان نسبت به افزایش موارد بیماری‌های تنفسی به‌ویژه در میان کودکان و سالمندان هشدار می‌دهند.
چراگاه مسموم؛ زنگ خطر برای زنجیره غذایی
یکی از هشداردهنده‌ترین جنبه‌های این فاجعه زیست محیطی، تبدیل شدن محل دفن زباله به چراگاه دامها است.
گوسفندان، بزها و گاوها در اطراف سایت پسماند چرا می‌کنند و از باقی‌مانده زباله‌ها به عنوان خوراک استفاده می‌نمایند. این موضوع باعث انتقال آلودگی‌های شیمیایی و میکروبی به شیر و گوشت دامها شده و این محصولات آلوده به طور مستقیم وارد چرخه غذایی شهروندان می‌شود.
اقدامات در دست اجرا و چالش‌های پیش رو
یکی از کارشناسان حوزه پسماند شهرداری شوشتر که نخواست نامش فاش شود از اقدامات در دست اجرا برای مدیریت این معضل خبر داد.
این کارشناس به تملک زمین محل دفن، تهیه و اجرای طرح جامع و تفصیلی، دیوارکشی و برق‌کشی سایت دفن زباله به عنوان بخشی از این اقدامات اشاره کرد.
وی در ادامه به چالش‌های جدی سایت نیز پرداخت و گفت: «روش دفع تخلیه روباز و آتش زدن پسماندها، وجود زباله‌گردها، ورود دام و احشام و آلودگی گوشت و لبنیات دامها از جمله مشکلاتی است که همچنان پابرجاست و نیاز به عزمی جدی‌تر برای ساماندهی دارد.»
شهرداری شوشتر:
با وجود اختصاص اعتبار چندصد میلیارد ریالی، چرا هنوز شاهد سوزاندن روزانه زباله‌ها هستیم و طرح تفکیک از مبدأ به صورت گسترده اجرایی نشده است؟
سازمان حفاظت محیط‌زیست:
چرا در برابر این تخلف آشکار و تهدید جدی سلامت مردم، از ابزارهای قانونی خود برای پلمب این سایت غیراستاندارد استفاده نمی‌کند؟
در انتظار یک اراده جدی
وضعیت سایت پسماند شوشتر تنها یک مشکل زیبایی‌شناختی یا بو نیست؛ این یک بحران بهداشتی و زیست‌محیطی تمام‌عیار است که هر روز عمیق‌تر می‌شود.
برطرف کردن این مشکل نیازمند عزمی جدی از سوی تمام نهادهای مسئول است.
از یک سو باید هرچه سریع‌تر از سوزاندن غیرقانونی زباله‌ها جلوگیری کرد و از سوی دیگر، با تسریع در احداث سایت دفن بهداشتی و اجرای طرح‌های بازیافت، مانع از تکرار این فاجعه در آینده شد.
سکوت و بی‌عملی برخی مسئولان در قبال این موضوع، به منزله نادیده گرفتن عینی سلامت و حق‌وحقوق شهروندان شوشتر و گتوند است.
امیدواریم این گزارش گامی در جهت افزایش آگاهی و پیگیری هرچه بیشتر برای رفع این معضل بزرگ باشد.
️ عبدالحمید گل‌افشان
