«بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِیمِ»
___________________________
✍️ نگارنده:سید قنبر یوسفیانی
دانش‌آموخته علم سیاست و روابط بین‌الملل
فرزند خوزستان _بهبهان
___________________________
*«چشم‌انداز اقتصاد ایران از آغاز دولت فعلی تا امروز»*
(روایتی اجتماعی از امیدها، سختی‌ها و آنچه می‌توانست بهتر باشد)
مقدمه
وقتی دولت فعلی کار خود را آغاز کرد، مردم ایران در میانه سال‌هایی ایستاده بودند که تورم، گرانی، کاهش قدرت خرید و بی‌ثباتی بازارها، زندگی روزمره را سخت کرده بود. خانواده‌ها با نگرانی از آینده، جوانان با دغدغه کار و درآمد، و کسب‌وکارها با ترس از فردای نامعلوم روزگار می‌گذراندند. دولت با وعده مهار تورم، آرام‌کردن بازار ارز و بهبود معیشت روی کار آمد؛ وعده‌هایی که برای بسیاری، نه فقط شعار، بلکه امیدی برای نفس‌کشیدن در میان فشارهای اقتصادی بود. اما مسیر طی‌شده تا امروز نشان می‌دهد که بخشی از این امیدها محقق شد، بخشی نیمه‌تمام ماند و بخشی نیز زیر سایه مشکلات ساختاری و تصمیم‌های نادرست رنگ باخت.
بیان مسئله؛
⬅️ اقتصاد ایران در آغاز این دولت، مثل بیماری بود که سال‌ها درد را تحمل کرده اما درمان اساسی نشده بود. رشد اقتصادی نزدیک به صفر، سرمایه‌گذاری کم، تحریم‌های سنگین و بی‌اعتمادی عمومی، شرایطی ساخته بود که هر تصمیم اقتصادی را حساس و پرهزینه می‌کرد.دولت تلاش کرد با کنترل پایه پولی،محدودیت‌های ارزی،تورم را مهار کند، اما چون ریشه‌های اصلی تورم از کسری بودجه گرفته تا ناترازی بانکها اصلاح نشدند، تورم همچنان بالا ماند و فشار آن بر سفره مردم ادامه یافت.
در بازار ارز، دولت با ایجاد بازارهای جدید و اعمال محدودیت‌ها توانست برای مدتی نوسانات را کم کند، اما شکاف میان نرخ رسمی و آزاد، مقررات پیچیده و بی‌اعتمادی فعالان اقتصادی باعث شد آرامش پایدار شکل نگیرد، چرا؟ زیرا مردم همچنان با هر خبر کوچک، نگران بالا رفتن قیمت دلار و تأثیر آن بر زندگی‌شان و گران شدن از شیر گنجشک، البته به جز جان آدمیزاد بودند.
⬅️ در روابط خارجی، دولت تلاش کرد به سمت شرق و همسایگان حرکت کند، اما نبود دیپلماسی اقتصادی حرفه‌ای و تحریم‌ها اجازه نداد این روابط به اندازه ظرفیت ایران ثمر بدهد. در داخل، شعار حمایت از تولید زیاد تکرار شد، اما تولیدکنندگان همچنان با قیمت‌گذاری دستوری، کمبود سرمایه، قوانین ناپایدار و مداخلات گسترده غیر کارشناسی و صرفا حزبی و باند بازی و یا نفوذ افراد ذی نفوذ در لوایح و بخشنامه ها و قیمت گذاریها دست‌وپنجه نرم کردند. نتیجه این شد که بسیاری از کارخانه‌ها و کارگاه‌ها نتوانستند آن‌طور که باید رشد کنند و اشتغال پایدار ایجاد شود.
در کنار این‌ها، دولت اقداماتی انجام داد که نیت آن‌ها مثبت بود اما اثرشان محدود ماند؛ مثل حمایت از اقشار ضعیف یا تلاش برای افزایش تجارت منطقه‌ای. اما وقتی تورم بالا باشد، هر یارانه‌ای خیلی زود بی‌اثر می‌شود و هر توافقی زیر سایه بی‌ثباتی داخلی کم‌رنگ می‌گردد. از سوی دیگر، کارهایی هم بود که دولت باید انجام می‌داد اما نکرد؛ اصلاح ساختار بودجه، ساماندهی نظام بانکی، کاهش دخالت‌های غیرضروری در اقتصاد و ایجاد ثبات در تصمیم‌گیری ومبارزه با رانت و اختلاسگران بیت المال و اموال مردم و بانکها.در حالی که برخی سیاست‌ها مانند قیمت گذاری دستوری و محدودیت‌های شدید ارزی، نه‌تنها کمکی نکردند بلکه به مشکلات دامن زدند.
با این حال، آینده اقتصاد ایران هنوز بسته نیست. گزارش‌های معتبر نشان می‌دهد که رشد اقتصادی ایران در سال‌های اخیر ملایم اما شکننده بوده و اگر اصلاحات اساسی انجام نشود، تورم و رکود همچنان ادامه خواهند داشت. ایران ظرفیت‌های بزرگی دارد؛ از انرژی و معدن گرفته تا کشاورزی، فناوری و نیروی انسانی جوان. اما این ظرفیت‌ها زمانی بالفعل می‌شوند که ثبات، شفافیت، اعتماد و اصلاحات واقعی در حکمرانی اقتصادی شکل بگیرد و شایسته سالاری در انتخاب وزیران کارامد و با دانش و با عمل کرد مفید قبلی در دولت اعمال گردد .
نتیجه‌گیری
‼️مرور این دوره نشان می‌دهد که دولت فعلی تلاش‌هایی داشته، اما مشکلات اقتصاد ایران آن‌قدر عمیق و ریشه‌دار است که با تصمیم‌های کوتاه‌مدت و سطحی حل نمی‌شود. اقتصاد ایران برای خروج از چرخه تورم و رکود، نیازمند اصلاحات شجاعانه و پایدار است؛ اصلاحاتی که شاید سخت باشند، اما تنها راه نجات اقتصاد و بهبود زندگی مردم‌اند. آینده اقتصاد ایران در گرو تصمیم‌هایی است که بر پایه واقعیت، شفافیت و اعتماد ساخته شوند. زیرا در کنار همه سختی‌ها، هنوز میتوان نشانه‌های امید را در دل همین جامعه دید؛ در جوانانی که با وجود تمام فشارها، دست از تلاش برنمی‌دارند، در کارآفرینانی که با کمترین امکانات چراغ تولید را روشن نگه داشته‌اند، و در مردمی که با وجود رنج‌های اقتصادی، هنوز به آینده کشورشان دل بسته‌اند و تجربه سالیان گذشته بیانگر این موضوع می باشد که تاریخ
ایران بارها متوالی نشان داده این سرزمین مقدس( با رهبری ولی امر مسلمین امام خامنه ای دامت برکاته) در لحظه‌های دشوار، توان برخاستن و ساختن را دارد. اگر اصلاحات اساسی با اراده‌ای واقعی آغاز شود و اعتماد میان مردم و حاکمیت دوباره جان بگیرد، اقتصاد ایران می‌تواند از دل همین بحران‌ها، مسیری تازه و روشن بسازد؛ مسیری که در آن ثبات، عدالت و امید دوباره به زندگی مردم بازگردد.
ودر پایان این مقاله میتوان با جسارت گفت؛ اگر این مسیر انتخاب شود، ایران ظرفیت جهش دارد؛ اما اگر اصلاحات به تعویق بیفتد، فشار امروز می‌تواند به بحران فردا تبدیل شود.
۲۶ آذرماه ۱۴۰۴ خوزستان _اهواز
