بخش اول: چهار سال خاموشی؛ نقدی بر عملکرد معاون پیشین:
در طول چهار سال اخیر، سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اهواز در سکوت مطلق و انزوایی عجیب فرو رفته بود. گویی این معاونت مهم و تأثیرگذار، تنها نامی بر سردری فراموش شده بود. شهروندان اهوازی عملاً وجود این نهاد را در زندگی فرهنگی و اجتماعی خود احساس نکردند. این سکوت، تصادفی نبود؛ نتیجه‌ی مدیریتی غیرپویا، غیرشفاف و فاقد هرگونه تعامل مؤثر با بدنه‌ی جامعه و رسانه‌ها بود.
معاون سابق با بستن درهای سازمان به روی رسانه‌ها، بزرگترین خیانت را به رسالت فرهنگی این نهاد روا داشت. رسانه‌ها، رکن اساسی اطلاع‌رسانی و بازوی توانمند توسعه‌ی فرهنگی هستند، اما در این دوره، نه تنها جلسه‌ای برای تشریح برنامه‌ها و اقدامات تشکیل نشد، بلکه حتی گزارش شفاف و مکتوبی از عملکرد این سازمان با بودجه‌ای قابل توجه، در اختیار مردم و اصحاب رسانه قرار نگرفت. این انزواطلبی عمدی، پرسش‌های بزرگ و تردیدهایی جدی درباره‌ی چگونگی هزینه‌کرد بودجه و اساساً انجام مأموریت‌های محوله ایجاد کرد.
این بی‌توجهی در مواقع حساس، نمودی فاجعه‌بارتر یافت. در دوران جنگ ۱۲ روزه‌ی رژیم صهیونیستی علیه مردم ایران، هنگامی که شورای اطلاع‌رسانی استانداری از تمامی نهادها طلب همراهی و اقدام فرهنگی می‌کرد، سازمان فرهنگی شهرداری اهواز غایبی بزرگ بود. در شرایطی که شهر نیازمند وحدت، امیدآفرینی و مدیریت فرهنگی احساسات بود، این سازمان اقدام موثری نکرد و سکوت اختیار کرد. این سکوت، نه یک قصور، که یک تقصیر بزرگ مدیریتی بود.
خلاصه آنکه، عملکرد معاون قبلی را می‌توان در دو کلمه خلاصه کرد: سکوت و بی‌توجهی! سکوتی در قبال رسانه‌ها و نخبگان، و بی‌توجهی به نیازهای فرهنگی و اجتماعی شهروندان. نتیجه این شد که سازمانی با ظرفیت‌های عظیم و بودجه‌ای مناسب، به جزیره‌ای منزوی تبدیل شد که هیچ بازده ملموسی برای شهر و مردم به ارمغان نیاورد. نارضایتی عمومی و رسانه‌ای، واکنشی طبیعی به این عملکرد ضعیف بود.
بخش دوم: چشم‌انداز آینده؛ انتظارات منطقی از مدیریت جدید جهادی:
اکنون با انتخاب سرپرست جدید سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اهواز که فردی با تجربه، متعهد، انقلابی و آشنا به فضای کار فرهنگی معرفی شده است، پنجره‌ی امیدی به روی شهر گشوده شده است. اگرچه بار سنگین کاستی‌های گذشته بر دوش این مجموعه است، اما شایستگی‌های مدیریت جدید این انتظار را ایجاد می‌کند که شاهد تحولی اساسی باشیم. این تحول، نیازمند تعریف برنامه‌ای روشن، شفاف و مبتنی بر تعامل است.
انتظارات منطقی و حرفه‌ای از مدیریت جدید به شرح زیر است:
۱. شفافیت و اطلاع‌رسانی به مثابه اصل نخست:
اولین و فوری‌ترین اقدام، شکستن دیوار بی‌اعتمادی با افکار عمومی و رسانه‌هاست.
انتظار می‌رود مدیریت جدید:
– جلسات دوره‌ای و مستمر خبری و مشورتی با اصحاب رسانه و نخبگان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی برگزار کند.
– گزارش‌های عملکرد ماهانه را به طور شفاف و با جزئیات مالی و اجرایی منتشر سازد.
– از ظرفیت شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های دیجیتال برای گفت‌وگوی مستقیم با شهروندان، به ویژه جوانان، استفاده کند.
۲. تحول در اجرای مأموریت‌های محوله:
انتظار می‌رود در حوزه‌های زیر اقدامات ملموس و برنامه‌ریزی شده‌ای مشاهده شود:
– سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی اجرایی: ارائه‌ی نقشه‌ی راه فرهنگی شهر اهواز با رویکرد حل مسائل اجتماعی (مانند نشاط اجتماعی، آسیب‌های اجتماعی، تقویت هویت شهری) در اولویت قرار گیرد.
– پشتیبانی از مراکز فرهنگی: فرهنگسراها و خانه‌های سلامت محله باید با برنامه‌های کیفی، آموزشی و مبتنی بر نیازسنجی محلات، احیا و تقویت شوند.
– توسعه‌ی فضاهای فرهنگی و ورزشی: برنامه‌ریزی فوری برای ایجاد، تجهیز و بهره‌برداری از اماکن فرهنگی، هنری و ورزشی در مناطق مختلف شهر، به ویژه مناطق کم‌برخوردار، با استفاده از سازوکارهای مشارکتی (دولتی-خصوصی).
– غنی‌سازی اوقات فراغت: اجرای منظم و گسترده‌ی برنامه‌هایی مانند نمایش‌های خیابانی، جشنواره‌های محله‌ای، مسابقات ورزشی همگانی، نمایشگاه‌های کتاب و هنرهای تجسمی در پارک‌ها و فضاهای عمومی.
– تعامل بین‌سازمانی: ایجاد کمیته‌های مشترک و تفاهم‌نامه‌های عملیاتی با نهادهایی مانند آموزش و پرورش، حوزه هنری، دانشگاه‌ها، اداره ارشاد و صداوسیما برای هم‌افزایی و جلوگیری از موازی‌کاری.
– آموزش فرهنگ شهرنشینی: طراحی کمپین‌های خلاقانه و مؤثر تبلیغاتی-آموزشی برای ترویج حقوق و تکالیف شهروندی، حفظ محیط زیست شهری و احترام به میراث فرهنگی شهر.
۳. مدیریت بحران و ایفای نقش در شرایط خاص:
سازمان فرهنگی باید برای شرایط بحرانی (اجتماعی، سیاسی، طبیعی) دارای سند راهبردی و برنامه‌ای عملیاتی باشد (همانند دوره‌ی جنگ ۱۲ روزه)، نقش فعال، امیدآفرین و متحدکننده‌ی خود را به بهترین شکل ایفا کند.
سخن پایانی:
ما به توانایی مدیریت جدید باور داریم. آنچه اکنون نیاز است، اراده‌ای قوی برای جبران گذشته و نگاهی آینده‌نگر برای ساختن امروز و فرداست. سازمان فرهنگی شهرداری باید به نهادی پویا، پاسخگو و پیشرو تبدیل شود که قلب تپنده‌ی حیات فرهنگی و اجتماعی کلانشهر اهواز است. این امر تنها با عملگرایی، شفافیت و تعامل دائمی با مردم و رسانه‌ها میسر خواهد بود.
امید داریم شاهد آغاز فصل نوینی در مدیریت فرهنگی اهواز باشیم؛ فصلی پر از نشاط، خلاقیت و خدمات ملموس به همه‌ی شهروندان.
صادق سلامت دوم
روزنامه‌نگار
۲ دیماه ۱۴۰۴
