«بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِیمِ»
______________________
✍️ نگارنده؛ سیدقنبر یوسفیانی
دانش‌آموخته علم سیاست و روابط بین‌الملل
«فرزند؛ خوزستان – بهبهان»
______________________
*بحران خودروهای داخلی ایران؛ کیفیت پایین و قیمت‌های نجومی*
*مقدمه*
⬅️ صنعت خودرو در ایران، به‌جای آنکه نماد پیشرفت و رفاه باشد، به یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های اجتماعی و اقتصادی کشور تبدیل شده است. خودروهای داخلی با کیفیت پایین، ایمنی ضعیف و قیمت‌های نجومی عرضه می‌شوند؛ وضعیتی که نه تنها اعتماد عمومی را از بین برده، بلکه خرید خودرو را برای جوانان و طبقه متوسط به آرزویی دست‌نیافتنی بدل کرده است.
⬅️ ریشه این بحران را باید در انحصار دو خودروساز بزرگ، نبود رقابت، فساد گسترده و سیاست‌های ناکارآمد اقتصادی جست‌وجو کرد. در شرایطی که بسیاری از کشورها با آزادسازی واردات و جذب سرمایه‌گذاری خارجی توانسته‌اند صنعت خودرو را به موتور محرک توسعه تبدیل کنند، ایران همچنان گرفتار چرخه‌ای معیوب است که در آن کیفیت پایین، قیمت بالا و نبود شفافیت دست به دست هم داده‌اند تا خودرو به کالایی لوکس و غیرقابل دسترس برای بخش بزرگی از جامعه بدل شود.
⬅️ شرح این وضعیت نشان می‌دهد که انحصار دو شرکت ایران‌خودرو و سایپا بیش از نود درصد بازار را در اختیار گرفته و همین نبود رقابت باعث شده هیچ انگیزه‌ای برای ارتقای کیفیت وجود نداشته باشد. خودروهایی مانند پراید و پژو ۴۰۵ و …. سال‌هاست که با ایمنی پایین و مصرف سوخت بالا عرضه می‌شوند و سهم بزرگی در تلفات جاده‌ای و آلودگی هوا دارند. از سوی دیگر، تورم، نرخ ارز بالا، تعرفه‌های سنگین واردات و نفوذ مافیای خودرو موجب شده قیمت خودروهای داخلی چندین برابر ارزش واقعی آن‌ها باشد. اختلاف قیمت کارخانه و بازار آزاد نیز به رانت و فساد دامن زده و اعتماد عمومی را نابود کرده است. پیامدهای اجتماعی این وضعیت بسیار گسترده است؛ از افزایش نابرابری اقتصادی و تبدیل خودرو به نماد طبقه‌بندی اجتماعی گرفته تا رشد ناامیدی در میان جوانان و افزایش هزینه‌های درمانی ناشی از تصادفات و آلودگی هوا.
و می توان صراحتا” گفت؛ نتیجه این چرخه معیوب چیزی جز بی‌اعتمادی عمومی، هزینه‌های سنگین خانوار، تلفات انسانی و تهدید سلامت نسل آینده نیست. مردم صنعت خودرو را نماد فساد و ناکارآمدی می‌دانند و خرید خودرو به‌جای یک نیاز ضروری، به یک سرمایه‌گذاری پرخطر تبدیل شده است.
*در چنین شرایطی راهکارهای کارشناسان بر آزادسازی واردات خودرو، خصوصی‌سازی صنعت، افزایش استانداردهای ایمنی و کیفیت، شفاف‌سازی بازار و مقابله با رانت و همچنین سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین مانند خودروهای هیبریدی و برقی تأکید دارد. تنها با شکستن انحصار و ایجاد رقابت واقعی می‌توان امید داشت که کیفیت خودروها ارتقا یابد و قیمت‌ها به سطح منطقی برسد.*
نتیجه‌گیری این بحث روشن است:
صنعت خودرو ایران به‌جای آنکه موتور محرک توسعه باشد، به یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های اجتماعی و اقتصادی کشور بدل شده است. کیفیت پایین، قیمت‌های نجومی و نفوذ مافیای خودرو اعتماد عمومی را نابود کرده و خرید خودرو را برای جوانان و طبقه متوسط به آرزویی دست‌نیافتنی تبدیل کرده است.به گونه ای که بعضی از سیاستمداران بی عقل این اجازه را به خود بدهند و بارها و بارها در تریبونهای رسمی به مردم خریدار توهین ها کنند و یا پراید را با لندکروز برابر بدانند در صورتی که خود و فرزندانشان بهترین و به روز ترین خودروهای لوکس خارجی و وارداتی، سوارمی شوند.
باید گفت این بحران یک مسئله مقطعی نیست بلکه دائمی و مستمر است و تنها با اصلاحات ساختاری، اراده جدی مسئولان و مشارکت مردم می‌توان چرخه معیوب آن را شکست و آینده‌ای روشن‌تر برای صنعت خودرو و جامعه ایران رقم زد.
۸ آذرماه ۱۴۰۴ خوزستان _اهواز
