یادداشت خبرنگار
صدای انفجارها و «مرگ خاموش»؛
ناله‌ای که از خانه‌های خوزستان بلند است
زمستان برای مردم غیور و صبور استان خوزستان تنها فصل سرما نیست. این فصل تبدیل به زمانی شده است که هر خانواده‌ای با دغدغه و هراسی عمیق به استقبال گرما می‌رود.
در حالی که برودت هوا بر شیشه پنجره‌ها نقش می‌بندد خطری بزرگ‌تر و خاموش‌تر از سرمای بیرون در کمین جان عزیزان داخل خانه‌ها نشسته است.
خطر «مسمومیت با گاز مونوکسید کربن» و «انفجارهای ناشی از نشت گاز» که هر ساله در فصل سرما خون تازه‌ای بر صفحات سیاه آمار حوادث می‌پاشد.
این گاز بی‌رنگ و بی‌بو، که «قاتل خاموش» لقب گرفته و نشت گاز شهری که می‌تواند در چشم بر هم زدنی یک ساختمان را با خاک یکسان کند موضوع این گزارش است.
نگارنده این سطور به عنوان یک شهروندو خبرنگار این پرسش را مطرح می‌کند:
آیا وقت آن نرسیده که صدای این فریاد خاموش برای مسئولان رساتر شود و اقداماتی فراتر از هشدارهای کلی صورت پذیرد؟
آیا شرکت گاز استان که متولی اصلی ایمنی در توزیع این نعمت بزرگ است وظیفه خود را در قبال جان مردم به طور کامل انجام می‌دهد؟
واقعیت تلخ این است که آمارها حرف از بی‌مبالاتی می‌زنند. از جمله دلایل اصلی این حوادث می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
استفاده از وسایل گرمایشی غیراستاندارد:
مانند بخاری‌های بدون دودکش در فضاهای بسته و کوچک.
نصب نادرست دودکش:
استفاده از لوله‌های آکاردئونی یا خرطومی نامناسب به جای لوله‌های گالوانیزه، خروجی دودکش به پنجره یا ظرف آب، و نبود کلاهک استاندارد H.
عدم تهویه مناسب:
بستن کامل درها و پنجره‌ها به ویژه در هنگام خواب.
دستکاری غیراصولی و انشعابات غیرمجاز:
که خود می‌تواند منجر به نشت گاز و انفجارهای مهیب شود.
حال سوال اینجاست که در این میان وظیفه شرکت گاز استان چیست؟
شرکت گاز خوزستان در کانال‌های رسمی خود بر لزوم کنترل مستمر لوله‌کشی توسط ساکنین تأکید کرده است.
اما آیا این هشدارها که اغلب در شبکه‌های اجتماعی محدود منتشر می‌شوند برای یک شهروند عادی که ممکن است حتی از خطرات لوله آکاردئونی آگاه نباشد، کافی است؟
آیانمایش پیام‌های ایمنی به صورت تیزرهای تبلیغاتی مکرر، جذاب و آموزشی در صدا و سیمای مرکزخوزستان که مخاطبان فراوانی داردنمی‌تواند در افزایش آگاهی عمومی مؤثرتر باشد؟
به باور نویسنده نقش شرکت گاز تنها در تأمین و توزیع سوخت خلاصه نمی‌شود بلکه مسئولیت نظارت و آموزش ایمنی نیز بر عهده این شرکت است.
تجربه کشورهای پیشرفته در این زمینه نشان می‌دهد که بازدیدهای دوره‌ای و منظم از منازل مشترکین، به ویژه قبل از شروع فصل سرما یکی از مؤثرترین راهکارها برای پیشگیری از حوادث است.
این بازدیدها می‌تواند توسط کارشناسان فنی یا حتی با آموزش نیروهای محلی (همیاران ایمنی) و با همکاری شوراهای محلات انجام شود.
در این بازدیدها می‌توان مواردی مانند سلامت شلنگ‌های گاز، اتصالات، استاندارد بودن دودکش و تهویه را بررسی و تذکرات لازم را به ساکنین ارائه کرد.
این طرح نه تنها جان شهروندان را نجات می‌دهد بلکه در بلندمدت از هزینه‌های سنگین ناشی از حوادث برای سیستم درمانی و امدادی نیز می‌کاهد.
اکنون زمان آن است که از مرحله هشدارهای کلی گذر کرده و با برنامه‌ریزی و عزمی راسخ، پویش ملی بازدید ایمنی از منازل را در استان خوزستان کلید بزنیم. این اقدام عملی نشان‌دهنده دغدغه واقعی مسئولان برای حفظ جان تک‌تک هموطنان خواهد بود.
راهکارها وپیشنهادها
آموزش فراگیر:
تهیه و پخش مستمر تیزرهای آموزشی و هشداردهنده با زبان ساده و تصاویر گویا در صدا و سیمای مرکز خوزستان و شبکه‌های اجتماعی پرمخاطب.
راه‌اندازی سامانه درخواست بازدید رایگان:
ایجاد امکان درخواست بازدید رایگان کارشناس فنی برای مشترکین، به ویژه سالمندان و خانواده‌های کم‌بضاعت، از طریق سامانه اینترنتی یا خط تلفن مشخص.
اجرای طرح بازدید دوره‌ای هدفمند:
آغاز یک طرح پایلوت برای بازدید فصلی از منازل در محلات پرخطر یا قدیمی شهرهای بزرگ استان مانند اهواز، آبادان و خرمشهر.
جلب مشارکت محلی:
آموزش و به کارگیری «همیاران ایمنی گاز» از میان معتمدان محلات برای گزارش موارد خطرآفرین و کمک به ترویج فرهنگ ایمنی.
🖋️ عبدالحمید گل‌افشان
