به گزارش مهدی محمدزاده، خبرنگار مجموعه خبری جهان اخبار، در ویژهبرنامه «صدای خبر» که با حضور عبدالحمید گلافشان کارشناس اجتماعی مجموعه خبری جهان اخبار برگزار شد، موضوع آمادگی شهرها برای شرایط بحرانی، نقش پناهگاههای شهری و اهمیت مشارکت نهادهای مختلف در ارائه خدمات به شهروندان مورد بررسی قرار گرفت.
عبدالحمید گلافشان در ابتدای این گفتوگو با اشاره به اهمیت آمادگی شهرها در شرایط خاص اظهار کرد: یکی از موضوعاتی که در مدیریت شهری و اجتماعی اهمیت بسیار زیادی دارد، فراهم کردن زیرساختهایی است که در مواقع اضطراری بتواند امنیت و آرامش شهروندان را تا حد زیادی تأمین کند. یکی از این زیرساختها پناهگاههای شهری هستند که در بسیاری از کشورها از قبل پیشبینی شده و با امکانات اولیه تجهیز میشوند تا در صورت بروز شرایط بحرانی، شهروندان بتوانند از آنها استفاده کنند.
وی با اشاره به اینکه پناهگاهها میتوانند نقش مهمی در حفظ جان و آرامش مردم داشته باشند، افزود: شهروندانی که در سطح شهر در حال تردد هستند یا افرادی که در مسیرهای مختلف رفتوآمد میکنند، در صورت نیاز میتوانند از این پناهگاهها استفاده کنند. به همین دلیل لازم است این فضاها بهگونهای طراحی و تجهیز شوند که خانوادهها و افرادی که به آنها مراجعه میکنند بتوانند حداقل امکانات مورد نیاز برای حضور چند ساعته را در اختیار داشته باشند.
این کارشناس اجتماعی ادامه داد: در حال حاضر با همکاری برخی ادارات و نهادهای خدماترسان، اقداماتی برای آمادهسازی چنین فضاهایی در برخی مناطق در نظر گرفته شده است. هدف از این اقدامات این است که در صورت بروز شرایط خاص، مردم بتوانند با آرامش بیشتری از این مکانها استفاده کنند و نگرانی کمتری نسبت به تأمین نیازهای اولیه خود داشته باشند.
گلافشان در ادامه به ضرورت تأمین امکانات اولیه در این پناهگاهها اشاره کرد و گفت: یکی از موضوعات مهم در این زمینه، فراهم کردن امکانات ضروری برای شهروندانی است که ممکن است برای مدتی در این پناهگاهها حضور داشته باشند. به عنوان مثال وجود آب آشامیدنی، بطریهای آب معدنی، مواد غذایی ساده مانند نان و پنیر یا غذاهای سبک و ضروری میتواند کمک کند تا خانوادهها در مدت زمانی که در این مکانها حضور دارند با مشکل جدی مواجه نشوند.
وی افزود: چنین اقداماتی در بسیاری از کشورهای جهان نیز انجام شده و در مواقع بحرانی، پناهگاهها بهگونهای تجهیز میشوند که شهروندان بتوانند برای مدت مشخصی در آنها حضور داشته باشند. این موضوع نه تنها باعث افزایش امنیت مردم میشود، بلکه به کاهش نگرانیها و حفظ آرامش عمومی جامعه نیز کمک میکند.
گلافشان همچنین تأکید کرد که همکاری دستگاههای مختلف در این زمینه بسیار ضروری است و گفت: برای آمادهسازی و مدیریت چنین فضاهایی، همکاری و هماهنگی میان نهادهای مختلف اهمیت زیادی دارد. دستگاههای خدماترسان، شهرداریها، فرمانداریها و سایر نهادهای مرتبط میتوانند با برنامهریزی مناسب در این زمینه نقشآفرینی کنند.
وی در ادامه با اشاره به نقش آموزش در افزایش آمادگی عمومی جامعه اظهار کرد: یکی از مهمترین موضوعاتی که باید مورد توجه قرار گیرد، آموزش شهروندان درباره نحوه استفاده از پناهگاهها و رفتارهای مناسب در شرایط اضطراری است. آگاهی مردم از این مسائل میتواند در زمان بروز بحران بسیار مؤثر باشد و از بروز بسیاری از مشکلات جلوگیری کند.
به گفته این کارشناس اجتماعی، نهادهایی مانند صداوسیما، آموزش و پرورش، جمعیت هلال احمر و اورژانس میتوانند در این زمینه نقش مهمی ایفا کنند. وی توضیح داد: صداوسیما با تولید برنامههای آموزشی و اطلاعرسانی مناسب میتواند سطح آگاهی عمومی را افزایش دهد. آموزش و پرورش نیز میتواند از طریق مدارس و مراکز آموزشی، مفاهیم مرتبط با آمادگی در شرایط اضطراری را به دانشآموزان آموزش دهد.
گلافشان با اشاره به ظرفیتهای جمعیت هلال احمر افزود: هلال احمر یکی از نهادهایی است که در حوزه امداد و نجات و کمک به مردم تجربه گستردهای دارد. این مجموعه میتواند با برگزاری دورههای آموزشی رایگان در نقاط مختلف شهرستانها، آموزشهای لازم را در اختیار شهروندان قرار دهد تا مردم بدانند در شرایط اضطراری چه اقداماتی باید انجام دهند.
وی ادامه داد: برگزاری کلاسهای آموزشی در زمینه کمکهای اولیه، نحوه مدیریت شرایط اضطراری و استفاده صحیح از پناهگاهها میتواند تأثیر بسیار زیادی در افزایش آمادگی عمومی جامعه داشته باشد. همچنین نیروهای اورژانس و کادر درمانی نیز میتوانند با ارائه آموزشهای لازم در این حوزه به ارتقای سطح آمادگی مردم کمک کنند.
این کارشناس اجتماعی همچنین بر نقش خانوادهها در انتقال آموزشها تأکید کرد و گفت: پدران و مادران میتوانند آموزشهایی را که از طریق رسانهها یا نهادهای آموزشی دریافت میکنند به فرزندان خود منتقل کنند. این موضوع باعث میشود کودکان و نوجوانان نیز با نحوه رفتار در شرایط اضطراری آشنا شوند و در صورت لزوم بتوانند واکنش مناسبی داشته باشند.
گلافشان با اشاره به اینکه آشنایی با اصول استفاده از پناهگاهها موضوع پیچیدهای نیست، تصریح کرد: این آموزشها معمولاً بسیار ساده هستند و با کمی آگاهی و تمرین میتوان آنها را فرا گرفت. مهم این است که مردم بدانند در مواقع خاص چگونه رفتار کنند تا هم از خود و هم از دیگران محافظت شود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به نقش همبستگی اجتماعی در شرایط دشوار اشاره کرد و گفت: یکی از ویژگیهای مهم جامعه ایران، روحیه همدلی و حضور مردم در کنار یکدیگر در شرایط مختلف است. این موضوع در بسیاری از مواقع نشان داده که مردم با اتحاد و همدلی میتوانند از مشکلات عبور کنند.
به گفته گلافشان، حضور مردم در مساجد، حسینیهها، تکایا و سایر مکانهای عمومی نشاندهنده روحیه مشارکت اجتماعی و همبستگی میان شهروندان است. وی افزود: این حضور گسترده بیانگر آن است که مردم همواره در صحنه حضور دارند و نسبت به سرنوشت جامعه خود حساس هستند.
وی همچنین از تلاشهای نهادهای مختلف در خدمترسانی به مردم قدردانی کرد و گفت: مجموعههایی مانند صداوسیما، شهرداریها، فرمانداریها، استانداریها و سایر دستگاههای اجرایی در حوزههای مختلف برای مدیریت شرایط و ارائه خدمات به مردم تلاش میکنند و این تلاشها قابل تقدیر است.
گلافشان در ادامه تأکید کرد: در کنار این اقدامات، حمایت از مردم و توجه به مشکلات احتمالی آنها نیز بسیار اهمیت دارد. مسئولان باید تلاش کنند تا در شرایط مختلف، پشتیبان مردم باشند و در حل مسائل و مشکلاتی که ممکن است برای برخی خانوادهها ایجاد شود، همراهی لازم را داشته باشند.
وی با اشاره به اهمیت حفظ امید در جامعه اظهار کرد: در هر شرایطی ممکن است نگرانیها و مشکلاتی وجود داشته باشد، اما آنچه اهمیت دارد حفظ امید و تلاش برای عبور از شرایط دشوار است. تجربه نشان داده است که با همدلی، همکاری و برنامهریزی مناسب میتوان بسیاری از مشکلات را مدیریت کرد.
این کارشناس اجتماعی در پایان سخنان خود ابراز امیدواری کرد که با تلاش و همکاری همه بخشها، شرایط به بهترین شکل مدیریت شود و جامعه با آرامش و همبستگی مسیر خود را ادامه دهد.
وی همچنین از مردم خواست با حفظ آرامش، توجه به توصیههای ایمنی و مشارکت در برنامههای آموزشی، نقش خود را در افزایش آمادگی اجتماعی ایفا کنند تا در صورت بروز هرگونه شرایط خاص، جامعه بتواند با کمترین آسیب از آن عبور کند.
