در لابه‌لای مشغله‌های زندگی بزرگسالی، گاه ناخودآگاه به دام رفتاری می‌افتیم که می‌تواند پایه‌های محکم‌ترین دوستی‌ها را بلرزاند:
لجبازی. این عادت که با عناوینی چون “ایستادگی بر سر عقیده” یا “حفظ غرور” توجیه می‌شود در واقعیت نه نشانه قدرت که تیشه‌ای است بر ریشه‌ی صمیمیت و همدلی.
لجبازی در بزرگسالی، قاتلی خاموش است که به سادگی گرانبهاترین گنجینه‌های انسانی یعنی دوستی‌هایمان را از ما می‌گیرد.
در این یادداشت به کندوکاو این پدیده پرداخته و نگاهی انشایی به عوامل پنهان آن خواهیم داشت.

وقتی دوستی به جای شنیدن حرف دیگری تنهابر موضع خود پافشاری می‌کند و حاضر به کوچک‌ترین انعطافی نیست مسیر نابودی دوستی آغاز شده است. این پافشاری کورکورانه که اغلب با نقاب “استقامت” پوشانده می‌شود در حقیقت چیزی جز خودتخریبی نیست.

اما چرا آدم‌های بزرگ گاه با این لجبازی کودکانه، نخ‌های ظریف اما مستحکم دوستی را پاره می‌کنند؟
غرور کاذب:
گاهی اوقات ریشه‌ی لجبازی در غروری نهفته است که نمی‌گذارد فرد اشتباه خود را بپذیرد. ترس از کوچک شمرده شدن یا ازدست دادن جایگاه، باعث می‌شود فرد به جای اعتراف به خطا بر موضع خود چنگ بزند.
انگارکه اگرعقیده‌ی خودرا رها کند هویتش نیز زیر سوال می‌رود. این اصرار بر درست بودن حتی زمانی که عقل سلیم حکم می‌کند کوتاه بیاید به قیمت سرد شدن روابط و از دست رفتن اعتماد تمام می‌شود.

پناه بردن به لجبازی برای حفظ خویشتن:
عده‌ای نیز از لجبازی به عنوان سپری در برابر آسیب‌پذیری استفاده می‌کنند. ترس از برملا شدن ضعف‌ها، یا تجربه‌های تلخ گذشته باعث می‌شود فرد در دنیای بیرون، نقاب قوی بودن بزندو بالجبازی اجازه ندهد کسی به حریم امن خود وارد شود.
در این حالت لجبازی مانعی می‌شود برای شکل‌گیری صمیمیت واقعی؛ چون طرف مقابل نمی‌تواند با انسان واقعی پشت این نقاب ارتباط برقرار کند.

تلاش برای کنترل؛ حس برتری جویی:
میل به کنترل اوضاع و افراد یکی دیگر از محرک‌های قوی لجبازی است. فرد لجباز، احساس می‌کندباید حرف آخر را بزند و نظر او بر دیگران تحمیل شود.
درروابط دوستانه این تمایل به کنترل، به شکل پافشاری بر دیدگاه‌ها و حتی تلاش برای دیکته کردن سبک زندگی بروز می‌کند. وقتی دوست مقابل مقاومت نشان می دهد فرد لجباز به جای درک استقلال او سعی در تحمیل نظر خود دارد و این کشمکش رابطه‌ی دوستی را به میدانی برای تقابل تبدیل می‌کند.

به باورنویسنده لجبازی در دوستی مثل سمی است که آرام آرام رابطه را از بین می‌برد. ما آدم‌ها دوست داریم احساس کنیم شنیده می‌شویم و نظرمان محترم است.
وقتی کسی لجبازی می‌کند انگار به ما می‌گوید نظر تو مهم نیست و فقط حرف من درست است.این رفتاربه مرورزمان با عث دلخوری، رنجش و در نهایت دوری می‌شود.
اینکه گاهی قبول کنیم اشتباه کرده‌ایم یا نظر دوستمان هم می‌تواند درست باشد، نشانه ضعف نیست؛ بلکه نشانه بلوغ و اهمیت دادن به خودِ دوستی است. مهارت گوش دادن، صحبت کردن از روی احترام و درک متقابل، همان چیزهایی هستند که دوستی‌های ما را قوی و ماندگار نگه می‌دارند. بیایید به جای لجبازی، همدلی را انتخاب کنیم و اجازه ندهیم این قاتل خاموش، دوستان خوبمان را از ما بگیرد.

🖋عبدالحمید گل‌افشان