✍️”سید محمد دُرستان
کارشناس ارشد مهندسی عمران
کارشناس پایه یک سازه، سازمان نظام مهندسی ساختمان استان خوزستان”
احداث سازه پل یکی از پیچیدهترین و در عین حال یکی ازجذابترین تخصص های در رشته مهندسی عمران است که امروزه با پیشرفت تکنولوژی، به جذابیت ساخت آن با روشهای نوین وهوشمند افزوده گردیده است .
مهندسین هنرمند ایران نیز با وجود تحریم های وتنگناهای اقتصادی همیشه معمار پروژه های بزرگ و شگفت انگیز بوده که باعث حیرت جهانیان گردیده است .
از جمله این شاهکارهای مهندسی احداث پل B۱(بیلقان ) کرج می باشد که یک شگفتی مهندسی از نوع پلهای اکسترادوزد (Extradosed) و نوعی سازه ترکیبی که ویژگیهای پلهای تیر بتنی و پلهای کابلی را بهطور همزمان دارد. این انتخاب هوشمندانه، به دلیل شرایط خاص جغرافیایی و نیاز به دهانههای بلند بدون استفاده از پایههای متعدد در بستر رودخانه انجام گردیده است.
پل B1 کرج که با نام پل بیلقان نیز شناخته میشود، نه فقط یک مسیر ترافیکی، که روایتگر داستانی از بزرگترین دستاوردهای مهندسی عمران در ایران است. این پل که عنوان «بلندترین پل خاورمیانه» را یدک میکشید، با ارتفاع تقریبی ۱۳۶ تا ۱۳۸ متر و طولی در حدود ۱۰۵۰ متر، بهعنوان بخشی کلیدی از پروژه آزادراه شمالی کرج طراحی و ساخته شد. پروژهای که هدف آن کاستن از ترافیک طاقتفرسای کریدور تهران-کرج بود.
استفاده از این فناوری پیشرفته، این امکان را فراهم آورد تا سازهای با این ابعاد عظیم در منطقهای با محدودیتهای فراوان اجرایی شود.
موقعیت مکانی پل B1 بسیار استراتژیک است. این پل در منطقه عظیمیه کرج، بر فراز رودخانه کرج و در نزدیکی جاده چالوس و تصفیهخانه بیلقان واقع شده است. این نقطه نهتنها از لحاظ ترافیکی، بلکه از نظر زیستمحیطی نیز بسیار حساس است و طراحی و اجرای پل در آن با دشواریهای ویژهای همراه بود. هدف اصلی از ساخت این پل بهعنوان بخشی از آزادراه شمالی کرج (به طول ۱۷.۵ کیلومتر در فاز نخست)، روانسازی ترافیک و بهبود ارتباط بین مناطق مرکزی، غربی و شمالی ایران بوده است .
با این حال، سرنوشت این شاهکار مهندسی، تنها چند هفته پیش از افتتاح رسمی، با حادثهای تلخ گره خورد.
در ۱۳ فروردین ۱۴۰۵ شلیک های سهمگین موشک های آمریکایی به پیکره این تکنولوژی
زیباباعث فرو ریختن این سازه زیبا وشوکی بزرگ به قلب مهندسین ومتخصصین علم و تکنولوژی در این رشته جذاب گردید و همچنین باعث محرومیت بسیاری از مردم در بهره مندی ولذت ازتکنولوژی این پل فاخر گردید .
در این حملات هوایی بخشهایی از عرشه و تعدادی از ستونهای اصلی پل آسیب جدی دیدند. تصاویر منتشرشده نشان میدهد در برخی نقاط شکستگی در سازه بتنی ایجاد شده و کابلهای پیشتنیده نیز دچار آسیب شدهاند؛ مسئلهای که در چنین سازههایی میتواند پیامدهای زنجیرهای در کل ساختار ایجاد کند.
با وجود این، پل به طور کامل نابود نشده و قسمت قابل توجهی از سازه همچنان سالم باقی مانده است. برنامهریزی برای آغاز عملیات بازسازی در آینده نزدیک انجام شده و قرار است روند احیای کامل این پل با تکیه بر توان مهندسین داخلی دنبال گردد.
مهندسین مصمم ومقتدر ایران با تکیه بر ظرفیت های بزرگ کشور در آینده نزدیک ، کلیه آسیب هاو صدمات به سازه ها وصنایع مهم کشور ناشی از جنگ تحمیلی را مجددا با عزمی راسخ ترمیم وبه آبادانی تبدیل خواهند نمود ودشمنان این سرزمین را با پیشرفت های تخصصی وپیشتازی در استفاده از تکنولوژی های نوین نا امید ومایوس خواهند نمود.
هنر وعلم نزد ایران وایرانی است و
کشور بزرگ ایران همیشه سر افراز وسربلند تاریخ خواهد ماند.
“هنر نزد ایران است وبس
نداند شیر ژیان را به کس
همه یکدلانند یزدان شناس
به نیکی ندارند از بد هراس
دریغ است که ایران ویران شود
کنام پلنگان وشیران شوند
چو ایران نباشد تن من مباد
در این بوم وبر زنده یک تن مباد”