دیپلماسی، فراتر از میز مذاکره و تبادل کلمات، عرصهای است که در آن «قدرت ملی» نمود عینی پیدا میکند. زمانی که سخن از مذاکرات پیچیده با قدرتهای جهانی و ابرقدرتها در میان است، آنچه به یک تیم مذاکرهکننده توانایی ایستادگی، چانهزنی و اخذ امتیازات مطلوب را میدهد، تنها دانش فنی یا مهارت کلامی نیست؛ بلکه پشتیبانیِ قدرتمند، یکپارچه و بیقید و شرط از سوی تمام ارکان نظام و آحاد جامعه است.
در شرایط کنونی، ضرورت حمایت از تیم مذاکرهکننده کشورمان، نه یک انتخاب سیاسی، بلکه یک ضرورت استراتژیک است. همه ما —اعم از مردم، نخبگان، سیاسیون و جریانهای فکری مختلف— باید با تمام توان و در تمامی ابعاد (ظاهری و باطنی)، حامی کسانی باشیم که در خط مقدم صیانت از منافع ملی قرار دارند. تردید در حمایت یا ایجاد حاشیه برای این تیم، تنها به معنای تضعیف دستِ پرِ دیپلماتهای ما در برابر طرف مقابل است.
نکته حائز اهمیت اینجاست که سازوکار نظارتی بر این مذاکرات، ساختاری بسیار مستحکم و فراقوهای است. تیم مذاکرهکننده تنها یک نهاد اجراییِ صرف نیست؛ بلکه تحت نظارت دقیقِ روسای قوای سهگانه (ریاست محترم جمهور، رئیس محترم مجلس و ریاست محترم قوه قضائیه) فعالیت میکند. حضور و نظارت عالیه شورای عالی امنیت ملی بر تمامی مراحل و جزئیات مذاکرات، تضمینکننده این امر است که هیچ خلل یا تصمیم نسنجیدهای در روند کار صورت نگیرد. این نظارت فراگیر، نشاندهنده آن است که تیم مذاکرهکننده به عنوان بازوی اجرایی نظام، بر اساس خرد جمعی و تفاهم ارکان حاکمیتی حرکت میکند.
فراتر از این ساختار قانونی، کلیدیترین رکن، ولایتمداری و پیروی از منویات مقام معظم رهبری است. تیم مذاکرهکننده و شورای عالی امنیت ملی، مستقیماً زیر نظر مقام معظم رهبری فعالیت میکنند و تمام راهبردها و چهارچوبهای کلانِ مذاکراتی، با هدایت ایشان ترسیم شده است. وقتی توافقی یا مسیری در این سطح کلان تعیین میشود، به معنای آن است که با موافقت و اشراف تمام ارکان نظام صورت گرفته و این خود بزرگترین پشتوانه برای استحکامِ مواضعِ کشور است.
در این میان، نقش مردم از هر عنصر دیگری حیاتیتر است. مردم، به عنوان صاحبان اصلی انقلاب و نظام، مهمترین عامل تقویت روانی و استراتژیک تیم مذاکرهکننده هستند. هرچه اتحاد و همبستگی داخلی بیشتر نمایان شود، پیامِ قدرت به طرف مقابل ارسال میگردد. نباید اجازه دهیم فضای سیاسی به گونهای تغییر کند که عرصه برای تیم مذاکرهکننده دشوار شود؛ چرا که ایجاد محدودیت در فضای داخلی، عملاً دست تیم را برای گرفتن امتیازات حداکثری از طرف مقابل (بهویژه آمریکا) میبندد.
مذاکرهکنندگان ما باید حس کنند که در این راه پرفراز و نشیب، تنها نیستند و یک ملت بزرگ با صلابت در پشت سر آنان ایستاده است. این پشتوانه مردمی، همان «اقتدارِ نرم» است که دیپلماتها را در برابر فشارها و زیادهخواهیهای طرف مقابل، جسورتر و سرسختتر میکند.
در نهایت باید گفت که موفقیت در مذاکرات، موفقیتِ فرد یا جریان خاصی نیست؛ بلکه پیروزیِ نظام و مردم است. از این رو، حفظ آرامش، پرهیز از دوقطبیسازیهای کاذب و تقویتِ «وحدت کلمه» پیرامون تیم مذاکرهکننده، وظیفهای ملی است. زمانی که دشمن احساس کند با یک ملتِ متحد و حاکمیتی یکپارچه مواجه است، چارهای جز عقبنشینی از مواضعِ غیرمنطقی خود و دادنِ امتیازات عادلانه نخواهد داشت. ایستادگی ما در داخل، ضمانت پیروزی ما در خارج است.
صادق سلامت
روزنامهنگار
۲۶ خردادماه ۱۴۰۵