در تازه‌ترین قسمت از ویژه‌برنامه تحلیلی «صدای خبر»، آیتم اختصاصی «تحلیل امور بین‌الملل» مجموعه خبری جهان اخبار، جمعی از کارشناسان و تحلیلگران سیاسی و بین‌المللی از کشورهای ایران، عراق و قطر با حضور در این برنامه، به بررسی آخرین تحولات منطقه، روابط جمهوری اسلامی ایران با کشورهای همسایه، آینده همکاری‌های منطقه‌ای و آثار تحولات اخیر بر معادلات غرب آسیا پرداختند.
این برنامه با اجرای دکتر محمد سلامی، کارشناس امور بین‌الملل مجموعه خبری جهان اخبار، و به کارگردانی مهدی محمدزاده تولید شد. در این نشست، سید قنبر یوسفیانی و صادق سلامت دوم از جمهوری اسلامی ایران، صادق نجاح العذاری از جمهوری عراق و محمد البقانی از کشور قطر دیدگاه‌های خود را درباره مهم‌ترین موضوعات سیاسی و امنیتی منطقه بیان کردند.
در آغاز این برنامه، مجری با اشاره به شرایط حساس منطقه اظهار داشت که غرب آسیا در مقطع کنونی بیش از هر زمان دیگری نیازمند گفت‌وگو، همگرایی و تحلیل واقع‌بینانه است. وی تأکید کرد که روابط میان کشورهای منطقه تنها بر پایه ملاحظات سیاسی شکل نگرفته، بلکه ریشه در اشتراکات تاریخی، فرهنگی، دینی و تمدنی دارد و همین اشتراکات می‌تواند زمینه‌ساز ثبات و امنیت پایدار باشد.
سید قنبر یوسفیانی: ایران و عراق تنها دو همسایه نیستند، بلکه دو ملت با یک پیشینه تمدنی مشترک‌اند
نخستین سخنران این برنامه، سید قنبر یوسفیانی، کارشناس امور سیاسی و بین‌الملل از ایران، با اشاره به جایگاه روابط تهران و بغداد اظهار داشت که تحلیل مناسبات ایران و عراق صرفاً از منظر سیاسی، نگاه کاملی به این رابطه نیست.
وی گفت: روابط دو کشور ریشه در هزاران سال تاریخ مشترک دارد. ایران و عراق از کهن‌ترین تمدن‌های جهان به شمار می‌روند و از دوران باستان تاکنون، پیوندهای فرهنگی، علمی، اقتصادی و اجتماعی عمیقی میان دو ملت وجود داشته است.
یوسفیانی افزود که بغداد، نجف، کربلا، اصفهان، تبریز، شیراز و بسیاری دیگر از شهرهای تاریخی دو کشور، قرن‌ها محل تبادل اندیشه، فرهنگ و دانش بوده‌اند و این ارتباط هیچ‌گاه به طور کامل قطع نشده است.
وی خاطرنشان کرد که تفاوت زبان هرگز مانعی برای نزدیکی ملت‌ها نبوده و اشتراکات فرهنگی، آیین‌های مذهبی، سنت‌های اجتماعی و ارزش‌های اخلاقی موجب شده مردم ایران و عراق احساس نزدیکی ویژه‌ای نسبت به یکدیگر داشته باشند.
این کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به پیوندهای مذهبی دو کشور اظهار داشت که وجود اماکن مقدس در عراق، از جمله کربلا، نجف، کاظمین و سامرا، رابطه‌ای عاطفی و اعتقادی میان مردم دو کشور ایجاد کرده که در کمتر نقطه‌ای از جهان نمونه مشابه آن دیده می‌شود.
وی افزود که مراسم اربعین حسینی نمونه‌ای بی‌بدیل از همبستگی ملت‌های مسلمان است؛ رویدادی که هر سال میلیون‌ها زائر از ایران و سایر کشورها را در کنار مردم عراق گرد هم می‌آورد و تصویری از وحدت، همدلی و همزیستی را به نمایش می‌گذارد.
یوسفیانی تصریح کرد که همکاری‌های امنیتی میان ایران و عراق نیز طی سال‌های اخیر اهمیت فراوانی یافته است و مقابله با گروه‌های تروریستی، حفظ امنیت مرزها و مبارزه با افراط‌گرایی از جمله زمینه‌های همکاری مشترک دو کشور بوده است.
وی تأکید کرد که امنیت ایران و عراق به یکدیگر گره خورده و هرگونه بی‌ثباتی در یکی از این دو کشور می‌تواند آثار مستقیمی بر دیگری داشته باشد.
او همچنین خاطرنشان کرد که روابط اقتصادی، تجاری، انرژی، حمل‌ونقل، گردشگری مذهبی و سرمایه‌گذاری مشترک ظرفیت‌های گسترده‌ای برای توسعه مناسبات دو کشور فراهم کرده است.
به گفته وی، آینده منطقه در گرو همکاری کشورهای منطقه است و دخالت بازیگران خارجی نه تنها موجب کاهش تنش‌ها نشده، بلکه در بسیاری از موارد به تشدید بحران‌ها انجامیده است.
یوسفیانی در بخش دیگری از سخنان خود گفت که ملت‌های منطقه باید با اتکا به ظرفیت‌های داخلی، اختلافات را از طریق گفت‌وگو و همکاری حل‌وفصل کنند و اجازه ندهند قدرت‌های فرامنطقه‌ای سرنوشت آنان را تعیین کنند.
وی در پایان تأکید کرد که روابط ایران و عراق یک رابطه مقطعی یا صرفاً سیاسی نیست، بلکه ریشه در تاریخ، فرهنگ، دین و منافع مشترک دو ملت دارد و همین مسئله سبب شده این مناسبات در برابر تحولات منطقه‌ای از استحکام قابل توجهی برخوردار باشد.
صادق نجاح العذاری: پیوند میان ملت‌های ایران و عراق، فراتر از روابط رسمی دولت‌هاست
در ادامه این برنامه، صادق نجاح العذاری، تحلیلگر سیاسی از عراق، با سلام و درود به ملت‌های ایران و عراق، اظهار داشت که روابط میان دو کشور تنها در چارچوب مناسبات دیپلماتیک قابل تعریف نیست.
وی گفت: ملت عراق همواره مردم ایران را برادران خود دانسته‌اند و این نگاه ریشه در اشتراکات دینی، فرهنگی و تاریخی دارد.
العذاری افزود که مردم دو کشور در مقاطع مختلف تاریخی در کنار یکدیگر ایستاده‌اند و هر زمان که منطقه با بحران مواجه شده، همکاری و همبستگی میان آنان افزایش یافته است.
وی با اشاره به نقش مرجعیت دینی در تقویت وحدت اسلامی تصریح کرد که علمای بزرگ جهان اسلام همواره بر ضرورت حفظ همبستگی میان مسلمانان تأکید کرده‌اند و این نگاه می‌تواند الگویی برای آینده منطقه باشد.
او همچنین خاطرنشان کرد که حضور گسترده مردم عراق در خدمت‌رسانی به زائران ایرانی در مراسم اربعین، نمونه‌ای روشن از عمق روابط مردمی میان دو کشور است.
العذاری اظهار داشت که ملت عراق معتقد است امنیت کشورهای منطقه به یکدیگر وابسته است و همکاری میان دولت‌ها و ملت‌ها می‌تواند از بروز بسیاری از بحران‌ها جلوگیری کند.
وی افزود که امروز بیش از هر زمان دیگری، گفت‌وگو، تعامل، احترام متقابل و پرهیز از تنش می‌تواند آینده‌ای بهتر برای ملت‌های منطقه رقم بزند.
این تحلیلگر عراقی در پایان ابراز امیدواری کرد که روابط میان ایران، عراق و سایر کشورهای مسلمان روزبه‌روز گسترش یابد و همکاری‌های اقتصادی، فرهنگی، علمی و انسانی بیش از گذشته توسعه پیدا کند.
در ادامه این نشست تحلیلی، صادق سلامت دوم، کارشناس امور سیاسی و بین‌الملل جمهوری اسلامی ایران، با قدردانی از برگزارکنندگان این نشست و حضور کارشناسان کشورهای مختلف، اظهار داشت که تحولات اخیر منطقه را نمی‌توان تنها در چارچوب روابط دو کشور یا یک پرونده سیاسی تحلیل کرد، بلکه باید مجموعه‌ای از بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای را در این معادلات مورد توجه قرار داد.
وی با اشاره به شرایط حساس منطقه گفت: امروز غرب آسیا وارد مرحله‌ای شده است که هر تصمیم سیاسی، امنیتی و اقتصادی می‌تواند آثار گسترده‌ای بر کل منطقه بر جای بگذارد. به همین دلیل، تحلیل هرگونه توافق، مذاکره یا تفاهم باید با در نظر گرفتن مجموعه روابط میان کشورهای منطقه و قدرت‌های جهانی صورت گیرد.
سلامت دوم تصریح کرد که جمهوری اسلامی ایران طی سال‌های گذشته تلاش کرده است روابط خود را با کشورهای همسایه بر پایه احترام متقابل، همکاری‌های منطقه‌ای و گفت‌وگوهای سازنده توسعه دهد و این رویکرد همچنان یکی از اصول سیاست خارجی کشور به شمار می‌رود.
وی افزود که بسیاری از تحولات اخیر نشان داده است امنیت کشورهای منطقه به یکدیگر وابسته است و هیچ کشوری نمی‌تواند خود را از پیامدهای بحران‌های پیرامونی مصون بداند. از همین رو، همکاری میان دولت‌های منطقه ضرورتی انکارناپذیر برای دستیابی به ثبات پایدار است.
این کارشناس مسائل سیاسی با اشاره به روابط ایران و کشورهای همسایه اظهار داشت که ملت‌های منطقه دارای مشترکات فراوان فرهنگی، تاریخی و مذهبی هستند و همین اشتراکات می‌تواند پایه‌ای مستحکم برای توسعه همکاری‌های آینده باشد.
سلامت دوم خاطرنشان کرد که ملت‌های ایران، عراق، قطر، لبنان، یمن و سایر کشورهای اسلامی طی سال‌های اخیر نشان داده‌اند که در شرایط حساس، بر گفت‌وگو، همکاری و حفظ منافع مشترک تأکید دارند.
وی همچنین نقش ملت‌ها را در تقویت همگرایی منطقه‌ای بسیار مهم دانست و گفت روابط میان ملت‌ها همواره از روابط رسمی دولت‌ها گسترده‌تر و ماندگارتر بوده است.
این تحلیلگر سیاسی ادامه داد: آنچه امروز بیش از هر چیز اهمیت دارد، افزایش اعتماد متقابل میان کشورهای منطقه است؛ اعتمادی که می‌تواند زمینه‌ساز همکاری‌های گسترده در حوزه‌های اقتصادی، امنیتی، فرهنگی، انرژی و تجارت باشد.
سلامت دوم با اشاره به جایگاه کشورهای حوزه خلیج فارس افزود: روابط جمهوری اسلامی ایران با کشورهای همسایه جنوبی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و هر اقدامی که موجب کاهش تنش و افزایش همکاری شود، به سود همه ملت‌های منطقه خواهد بود.
وی در ادامه از نقش کشور قطر در برخی تحولات دیپلماتیک منطقه قدردانی کرد و گفت که دولت و ملت قطر طی سال‌های گذشته در بسیاری از مسائل منطقه‌ای تلاش کرده‌اند مسیر گفت‌وگو و کاهش تنش را دنبال کنند.
او افزود که روابط میان ایران و قطر، علاوه بر همجواری جغرافیایی، بر پایه احترام متقابل و منافع مشترک شکل گرفته و ظرفیت‌های فراوانی برای گسترش همکاری در حوزه انرژی، تجارت، سرمایه‌گذاری، حمل‌ونقل دریایی، گردشگری و تبادلات علمی میان دو کشور وجود دارد.
سلامت دوم تأکید کرد که توسعه همکاری میان کشورهای اسلامی می‌تواند بسیاری از مشکلات اقتصادی و امنیتی منطقه را کاهش دهد و زمینه شکل‌گیری نظمی مبتنی بر همکاری و احترام متقابل را فراهم سازد.
وی اظهار داشت که منطقه غرب آسیا بیش از هر زمان دیگری نیازمند گفت‌وگو، همفکری و دوری از تنش‌های غیرضروری است و ملت‌های منطقه باید آینده خود را با تکیه بر ظرفیت‌های بومی و منطقه‌ای رقم بزنند.
این کارشناس در پایان سخنان خود ابراز امیدواری کرد که روابط دوستانه میان ایران، عراق، قطر و سایر کشورهای منطقه روزبه‌روز مستحکم‌تر شود و همکاری‌های مشترک در همه زمینه‌ها گسترش یابد.
محمد البقانی، کارشناس امور سیاسی از کشور قطر
در بخش پایانی این برنامه، محمد البقانی، تحلیلگر مسائل سیاسی و امور بین‌الملل از کشور قطر، با تشکر از مجموعه خبری جهان اخبار برای فراهم کردن زمینه این گفت‌وگوی مشترک، اظهار داشت که آینده منطقه در گرو افزایش همکاری میان کشورهای همسایه است.
وی گفت: ملت‌های منطقه دارای اشتراکات فراوان تاریخی، فرهنگی و دینی هستند و این ظرفیت ارزشمند می‌تواند پایه‌ای برای توسعه روابط سازنده و ایجاد ثبات پایدار باشد.
البقانی افزود که گفت‌وگو میان نخبگان، رسانه‌ها و کارشناسان سیاسی نقش مهمی در کاهش سوءتفاهم‌ها و نزدیک شدن دیدگاه‌های ملت‌های منطقه دارد.
وی با اشاره به روابط ایران و قطر خاطرنشان کرد که دو کشور طی سال‌های گذشته همکاری‌های قابل توجهی در حوزه‌های اقتصادی، انرژی، حمل‌ونقل و تجارت داشته‌اند و این همکاری‌ها می‌تواند در سال‌های آینده نیز توسعه یابد.
این تحلیلگر قطری تصریح کرد که امنیت خلیج فارس باید با مشارکت کشورهای منطقه تأمین شود و گفت‌وگو و احترام متقابل، بهترین راهکار برای حل اختلافات و جلوگیری از تنش‌های جدید است.
البقانی تأکید کرد که کشورهای منطقه باید از ظرفیت‌های اقتصادی، علمی و فرهنگی خود برای ساخت آینده‌ای مبتنی بر توسعه و رفاه ملت‌ها استفاده کنند و اجازه ندهند اختلافات سیاسی مانع همکاری‌های سازنده شود.
وی افزود که رسانه‌ها نیز مسئولیت سنگینی در تقویت فضای تفاهم، همدلی و گفت‌وگوی منطقی میان ملت‌ها بر عهده دارند و برنامه‌هایی از این دست می‌تواند نقش مؤثری در افزایش شناخت متقابل ایفا کند.
در پایان این نشست، دکتر محمد سلامی، مجری برنامه، ضمن قدردانی از حضور کارشناسان ایران، عراق و قطر، تأکید کرد که هدف از برگزاری این میزگرد، ایجاد فضایی برای تبادل دیدگاه‌ها و بررسی تحولات منطقه از منظر کارشناسان مختلف بوده است.
وی ابراز امیدواری کرد که استمرار چنین گفت‌وگوهایی بتواند به تقویت روابط میان ملت‌های منطقه، افزایش همکاری‌های مشترک و گسترش صلح، ثبات و توسعه در غرب آسیا کمک کند.
بدین ترتیب، ویژه‌برنامه «تحلیل امور بین‌الملل» مجموعه خبری جهان اخبار با تأکید بر اهمیت گفت‌وگو، همگرایی منطقه‌ای، احترام متقابل و همکاری میان کشورهای همسایه به کار خود پایان داد.
