به قلم: صالح محمدیان

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، دیشب پشت تریبون رفته و به جای یک بیانیهٔ سیاسی، یک فهرست تهدید رو کرده. گفته نیروگاه‌های برق را می‌زند. پل‌ها را خراب می‌کند. تأسیسات تصفیهٔ آب را نابود می‌کند. جزیرهٔ خارک را تصاحب می‌کند. و دوباره محاصره را برمی‌گرداند.

این حرف‌ها را که می‌خوانی، اولش یک لحظه مکث می‌کنی. بعد می‌بینی که این یک نقشهٔ جنگی نیست. این یک فوران خشم است از دهان کسی که پشت میز مذاکره چیزی برای گفتن نداشته.

بگذارید یک نکتهٔ تاریخی را همین جا محکم بکوبیم وسط این گردوخاک: سابقهٔ وجودی آمریکا حتی از سابقهٔ اختراع افتابهٔ ایرانی کمتر است. این شوخی نیست. این یک رسوایی تمدنی است. ملتی که وقتی نیاکانش قانون می‌نوشتند و تمدن می‌ساختند، اجداد این رئیس‌جمهور در اروپا مشغول دعوا بر سر یک تکه استخوان بودند، حالا از دهان رئیس‌جمهورشان باید بشنود که «نیروگاهتان را می‌زنم، پل‌تان را خراب می‌کنم». این دیگر سیاست نیست. این قلدری یک تازه‌بهدوران‌رسیده است که فکر می‌کند تاریخ، با مشت و فحش و بمب نوشته می‌شود.

دقت کنید چه چیزهایی را تهدید کرده: نیروگاه برق. پل. تأسیسات تصفیهٔ آب. اینها اهداف نظامی نیستند. اینها زیرساخت‌های زندگی مردم عادی‌اند. تهدید به تخریب اینها، در حقوق بین‌الملل یک اسم دارد: جنایت جنگی. مادۀ ۵۴ پروتکل اول الحاقی به کنوانسیون ژنو، حمله به تأسیسات آب آشامیدنی را ممنوع کرده. مادۀ ۵۶، حمله به نیروگاه‌ها و تأسیسات خطرناک را. ترامپ اما با همان لحنی اینها را ردیف کرده که انگار دارد لیست خرید هفتگی‌اش را می‌خواند. انگار نه انگار که پای جان میلیون‌ها انسان در میان است.

این یعنی چه؟ یعنی رئیس‌جمهوری که پشت تریبون می‌رود و علناً به جنایت جنگی تهدید می‌کند، یا از حقوق بین‌الملل هیچ نمی‌داند، یا می‌داند و برایش هیچ ارزشی ندارد. در هر دو حالت، ما با یک قلدر روبروییم، نه با یک فرمانده. یک فرمانده، نقشه می‌کشد. یک قلدر، فقط داد می‌زند. یک فرمانده، اهداف نظامی را نشانه می‌رود. یک قلدر، آب و برق مردم را.

و درست همینجاست که ماهیت واقعی این رژیم رو می‌شود. ترامپ آمده و با دهان خودش اعتراف کرده که اگر نتواند از راه دیپلماسی به منافعش برسد، حاضر است جان میلیون‌ها غیرنظامی را به خطر بیندازد. این دیگر «تهدید» نیست. این «اعتراف» است. اعتراف به اینکه برای این دولت، زندگی انسان‌ها، حتی از یک تفاهم‌نامه هم بی‌ارزش‌تر است.

او گفته شاید جزیرهٔ خارک را تصاحب کنیم. این جمله را باید با طنز تلخ خواند. مردی که تازه چند قرن است اسم کشورش روی نقشه آمده، حالا می‌خواهد جزیره‌ای را تصاحب کند که تاریخش به پیش از میلاد می‌رسد. این دیگر خنده‌دار است. این همان چیزی است که تاریخ بارها دیده: یک قدرت نوظهور، مست از ثروت و سلاح، که فکر می‌کند می‌تواند جغرافیا و تاریخ را با بمب عوض کند. اما تاریخ، برای این جاه‌طلبی‌ها یک کلمه بیشتر ندارد: شکست.

و نکتهٔ آخر: ترامپ گفته «ایرانی‌ها هیچ کاری نمی‌توانند در برابرش انجام دهند.» این جمله، اوج بلاهت یک سیاستمدار است که فکر می‌کند ملت‌ها را با لشکرکشی می‌شود به زانو درآورد. ملت ایران، قرن‌هاست که طوفان‌ها را پشت سر گذاشته. اسکندر آمد، رفت. مغول آمد، رفت. صدام آمد، رفت. هیچ‌کدام نتوانستند «هیچ کاری» کنند. اما ایران ماند. این قلدر هم خواهد رفت. در گردوخاک تاریخ گم خواهد شد. و ملت ایران، باز هم سرِ پا، باز هم متمدن، باز هم سربلند، به راهش ادامه خواهد داد.

پس تهدید کن، قلدر. داد بزن. تاریخ، اما با تو کاری ندارد. فقط رد می‌شود و می‌رود. و یک روز، کسی حتی اسم تو را هم به خاطر نخواهد آورد.