چند روز پیش در یکی از ادارات شهرستان اهواز،پرونده‌ای روی میز یکی از معاونان خاک می‌خورد که مربوط به پروژه‌ی آسفالت‌ریزی یک محله‌ی حاشیه‌نشین بود؛ پروژه‌ای که از سال قبل کلنگ‌زنی شده و هنوز حتی یک متر از آن پیشرفت فیزیکی نداشته است.وقتی ازمدیر مربوطه دلیل این تأخیرپرسیده شد، پاسخ شنیدنی بود: مشکلات اعتباری داریم. اما واقعیت این است که همان مدیر، ماه گذشته با حضور در همان محله، فیلم و عکس‌های زیادی از بازدید خود منتشر کرده و وعده‌ی افتتاح قریب‌الوقوع داده بود.به عنوان یک خبرنگار،از صمیم قلب از مردمی که چشم به راه این وعده‌ها دوخته‌اند، عذرخواهی می‌کنم؛ چراکه به جای عمل، فقط تصویر به آن‌ها هدیه داده شده است.این تنها یک نمونه از رویه‌ی رایج برخی مدیران درشهرهای مختلف خوزستان از اهواز مرکز استان تا شهرستان‌های دیگر است.مدیرانی که تصور می‌کنند صندلی ریاست یعنی حق دستور دادن، بدون اینکه خودشان پای کار بیایند و از نزدیک گره‌ها را باز کنند. آن‌ها گاهی برای خودنمایی، بازدیدهای میدانی ترتیب می‌دهند، کلاه ایمنی به سر می‌گذارند، در کنار کارگران می‌ایستند و عکس یادگاری می‌گیرند، اما پس از پایان بازدید، همان پروژه‌ها ماه‌ها و چه بسا سال‌ها خاک می‌خورند و هیچ اقدامی برای اتمام یا عملیاتی شدن آن‌ها صورت نمی‌گیرد.در بسیاری از شهرستان‌های خوزستان، از رامهرمز تا شوشتر و از دزفول تا آبادان، نمونه‌های مشابهی از این کم‌کاری‌ها و ترک فعل‌های آشکار دیده می‌شود. پروژه‌هایی که تنهادرحدیک بازدید نمایشی باقی مانده ومردم محلی،سال‌هاست چشم انتظارنتیجه‌ی آن وعده‌ها هستند.این مدیران،وقتی با انتقاد منصفانه‌ای روبه‌رو می‌شوند، سریعاً موضع گرفته و عصبانی می‌شوند؛ غافل از اینکه انتقاد، نه دشمنی، که فرصتی برای اصلاح و پیشرفت است. برخی از این مدیران حتی فراتر رفته و به جای پاسخگویی منطقی، به طعنه و تمسخر خبرنگاران یا منتقدان محلی متوسل می‌شوند؛ چنان که یکی از آنان در پاسخ به دغدغه‌ی یک خبرنگار درباره‌ی قطعی برق یک پارک عمومی، با بی‌اعتنایی به اصل مشکل، او را به بومی‌ بودنش نشانه رفته و می‌گوید:«اگر مدیر بومی بود، از جیبش هزینه را می‌پرداخت»غافل ازاینکه آنان که ریشه دراین خاک دارند،دل درگرو آبادی آن دارند و این طعنه‌ها، جز نمایان‌کردن فاصله‌ی عمیق گوینده با واقعیت‌های منطقه، دستاوردی ندارد. متأسفانه در برخی شهرستان‌ها، حضور مدیرانی که نه شناختی از بافت تاریخی دارند و نه دلبستگی‌ای به سرنوشت این دیار،برشدت این ترک فعل‌ها افزوده و کار را به جایی رسانده که گاه عذرخواهی از مردم نیز،تنها به یک جمله‌ی تشریفاتی در حاشیه‌ی بازدیدها تقلیل یافته است.
دلیل اصلی این وضعیت را باید در نبود نظارت مستمر و دقیق بر عملکرد مدیران جست. وقتی مدیر بداند که هیچ سازوکار شفافی برای ارزیابی عملکردش وجود نداردوتنهاملاک موفقیت، تعداد بازدیدهای ثبت‌شده در آلبوم کاری است،به تدریج به سطحی‌نگری عادت می‌کند.از سوی دیگر نبودبرخوردقاطع باترک فعل‌ها و کم‌کاری‌ها این تصوررا در برخی مدیران تقویت کرده که می‌توانند با توجیه‌های تکراری مثل مشکل اعتبار یا نبود نیروی کافی اززیربار مسئولیت شانه خالی کنند. اماپیامداین رفتار،چیزی جز کاهش اعتماد عمومی و فرسایش سرمایه‌ی اجتماعی نیست. مردم به خوبی تشخیص می‌دهند که کدام مدیر واقعاً پای کار است و کدام یک تنها به ظاهرسازی مشغول.آن‌که از نزدیک پای دردِ دل کارگران و شهروندان می‌نشیند و برای هر مشکل یک راهکار عملی ارائه می‌دهد،با آن که تنهابه عکس و فیلمبرداری بسنده می‌کند و بدتر، انتقاد را با توهین پاسخ می‌دهد تفاوتی آشکار دارد.راستی چرانبایدازمردم به خاطراین همه کم‌کاری و وعده‌های بی‌نتیجه، عذرخواهی واقعی کرد؟عذرخواهی که فقط دربیانیه نباشد،بلکه درعمل و تغییر رویه جلوه کند.راهکار این معضل در دستان استاندارمحترم خوزستان است. ایشان باتجربه‌ی مدیریتی ودلسوزی که همواره برای توسعه‌ استان نشان داده‌اند،می‌توانندبا رصد جدی عملکردمدیران ازطریق فرمانداران و دریافت گزارش‌های مستندازپروژه‌ها،بین مدیران کاربلدوکم‌کارتمایزقائل شوند. برخوردقاطع با مدیرانی که فقط به کارهای نمایشی مشغول‌اند و حتی به جای عذرخواهی ازقصور،به طعنه و تمسخر روی می‌آورندبه ویژه آن دسته از مدیرانی که با نگاه سیاروبدون دلبستگی به بافت فرهنگی منطقه،قدم به شهرستان‌ها گذاشته وجزافزایش گلایه‌ها،دستاوردی ندارندوتقدیرازآن‌هایی که باتلاش مضاعف گره ازکارمردم می‌گشایندمی‌تواندپیام روشنی برای همه باشد:میز وصندلی مدیریت،امانتی است برای خدمت نه جایگاهی برای عکس یادگاری یا پناهگاهی برای گریز از پاسخگویی.اکنون وقت آن است مدیران کم کارازخودبپرسندکارنامه یک ساله آنهاغیرازآلبومی ازعکس هاچه دستاوردملموسی برای مردم داشته است؟

🖋عبدالحمید گل‌افشان