به قلم: صالح محمدیان
یک کاربر در واکنش به خبر ماهانه‌شدن قبض برق نوشته: «روش خوبیه. اینجوری دیگه مبالغ زیاد به نظر نمیان.»
همین یک جمله، از صد گزارش کارشناسی، دقیق‌تر ماجرا را رو می‌کند.
معاون محترم وزیر نیرو اعلام کرده که به دلیل سنگین شدن بهای برق در بازه‌های دوماهه، قرار است دورهٔ صدور قبض‌ها به یک ماه برسد.
یعنی راه‌حلِ «سنگین بودن قبض»، «خرد کردن قبض» است.
نه کم کردن تعرفه.
نه اصلاح الگوی مصرف.
نه مهار تورم انرژی.
فقط تقسیم همان عدد بزرگ به دو عدد کوچک‌تر، که چشم کمتر بترسد و اعتراض دیرتر بلند شود.
این روش، در کتاب‌های مدیریت بحران اسمش چیست؟
«مدیریت ادراک.»
یعنی به جای حل مسئله، نحوهٔ دیدن مسئله را عوض می‌کنیم.
بیمار از دیدن آمپول می‌ترسد؟
چشمش را می‌بندیم و دو آمپول می‌زنیم.
مردم از عدد قبض شوکه می‌شوند؟
عدد را نصف می‌کنیم و اسمش را می‌گذاریم «تسهیل در پرداخت.»
اما عدد، همان عدد است.
کوه، همان کوه است.
فقط آن را با لودر، دو تکه کرده‌اند.
و نکتهٔ تلخ‌تر اینجاست: قبض برق در ایران، فقط یک عدد نیست.
یک سازوکار پیچیده است با تعرفه‌های پلکانی و یارانه‌های پنهان و جریمه‌های پرمصرفی.
اگر قبض ماهانه شود، اما تعرفه‌ها پلکانی بماند، مشترک ممکن است به دلیل نداشتن دید دوماهه، در مدیریت مصرفش گیج شود و ناخواسته به پله‌های بالاتر پرت شود.
یعنی ماهانه‌کردن، می‌تواند تله باشد، نه تسهیل.
از منظر حقوق مصرف‌کننده هم ببینیم: طبق ماده ۲ قانون حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان، عرضه‌کننده موظف است اطلاعات شفاف و دقیق در اختیار مصرف‌کننده بگذارد.
یک قبض دوماهه، حداقل این فایده را داشت که مصرف‌کننده می‌توانست روند مصرفش را در بازه‌ای طولانی‌تر ببیند و تصمیم بگیرد.
حالا با ماهانه‌شدن، آیا اطلاعات کامل‌تر می‌شود یا فقط عدد، کوچک‌تر نمایش داده می‌شود؟
این را باید شفاف بگویند.
مردم فرق «کاهش قیمت» و «کاهش دورهٔ نمایش قیمت» را می‌فهمند.
این را در همان کامنت اول هم می‌شود دید.
طنزش تلخ است، اما تلخی‌اش از واقعیت می‌آید.
به امید روزی که مسئولان، به جای تغییر «بازهٔ قبض»، «قیمت برق» را عوض کنند.
آن روز، دیگر لازم نیست برای آرام کردن مردم، عددها را تکه‌تکه کنند.
آن روز، مردم خودشان قبض را یک‌جا می‌خواهند.
چون از دیدنش نمی‌ترسند.
